SA/Sz 1373/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania za sporządzenie operatu szacunkowego przez biegłego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności o d d a l a skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138§1 pkt. 1 kpa w związku z art. 262 § 1 pkt. 2 i art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia Z. S. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r., dotyczące ustalenia kosztów postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki nr [...] o powierzchni [...] m2, położonej na Osiedlu [...] w [...] - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji ustalił koszty postępowania za sporządzenie operatu szacunkowego przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego w sprawie z wniosku R. i Z. S. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w kwocie: 1. wpłacona zaliczka [...] zł 2. koszt sporządzenia operatu szacunkowego [...] zł 3. kwota do wypłaty [...] zł Organ pierwszej instancji podniósł, że wnioskodawcy po złożeniu wniosku o przekształcenie zobowiązali się do wpłacenia zaliczki w kwocie [...] złotych na pokrycie kosztów wyceny rzeczoznawcy majątkowego. Koszt sporządzenia operatu wyniósł [...] zł, zatem powstała nadpłata do zwrotu z kwocie [...] zł. No powyższe postanowienie Z. S. wniósł zażalenie, w którym podniósł, że "operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest potrzebnym dokumentem i należącym do organu administracji publicznej, więc dlaczego ja miałbym płacić za dokument nie należący do mnie." Wskazał też, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt.1 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r., Nr 46, poz. 543) i art. 4a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299) za określenie wartości nieruchomości (wycenę nieruchomości) odpowiedzialną czyni się jednostkę organizacyjną administracji publicznej. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska odwołującego się i wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt.2 kpa, stronę obciążają koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) wynika, że przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności następuje na wniosek użytkownika wieczystego. Z żadnego przepisu tej ustawy nie wynika obowiązek ponoszenia kosztów przez organ prowadzący postępowanie. Kolegium na poparcie swojego stanowiska w sprawie przytoczyło tezę wyroku NSA z dnia 4 maja 1993r., SA/Kr 1858/92 o następującej treści "organ administracji nie może, kosztami postępowania wszczętego z urzędu, obciąża stronę, uznając, że zostały poniesione w interesie strony, jeżeli nie zachodzi przypadek z art. 61 § 2 kpa (art. 262 kpa)". Kolegium wskazało też, że koszty postępowania poniesione w interesie lub na żądanie strony są związane z zasady z dodatkowymi czynnościami. Taką czynnością w postępowaniu dotyczącym odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jest czynność związana z ustaleniem ceny nieruchomości na podstawie jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Z tych względów organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożył Z. S., wnosząc o jego uchylenie. Skarżący podniósł, że Kolegium przyjęło fałszywą tezę i przez to wydało stronnicze orzeczenie, obarczając skarżącego winą za złożenie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] o powierzchni [...] m2 w prawo własności, oraz nie uwzględniło argumentu podniesionego w odwołaniu, że operat był potrzebny urzędowi a nie stronie. Skarżący przytoczył też dalsze argumenty podniesione już w odwołaniu. W piśmie z dnia [...] r. skarżący dodatkowo podniósł, że organ I instancji pobrał zaliczkę w wysokości [...] zł. jako zabezpieczenie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, oraz zarzucił, że pobranie z zaliczki kwoty [...] zł. za sporządzony operat narusza przepisy ustawy z dnia 21 stycznia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a że y ł , co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a /. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest nie zasadna. Przedmiotem skargi jest postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania w kwocie [...] zł. za sporządzenie operatu szacunkowego nieruchomości w sprawie z wniosku R. i Z. S. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydane na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa. W tym miejscu należy wskazać, że do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 kpa, koszty spowodowane dokonaniem oględzin na miejscu, wreszcie koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty związane bezpośrednio z rozstrzygnięciem sprawy(art. 263 § 1 i 2 kpa). Organ administracji publicznej pokrywa koszty postępowania ponoszone w wykonaniu obowiązku ustawowego. Stronę natomiast - jak stanowi to art. 262 § 1 pkt 1 i 2 kpa - obciążają koszty powstałe z jej winy (np.: gdy należało powtórzyć czynność, w której strona bezzasadnie nie wzięła udziału) oraz koszty poniesione przez organ skutek czynności wykonanych na żądanie strony lub w jej interesie, a nie wynikających z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Niesporne jest w sprawie, że postępowanie w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności zostało wszczęte na wniosek R. i Z. S. użytkowników wieczystych działki nr [...] o pow. [...] m2 , a zatem prowadzone było na żądanie i w interesie wnioskodawców. Wbrew twierdzeniom skarżącego, z przepisów ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształcaniu użytkowania wieczystego w prawo własności, nie wynika obowiązek ponoszenia kosztów postępowania przez organ zobowiązany do rozpatrzenia wniosku. Wskazany przez skarżącego przepis art. 4a tej ustawy, dotyczy ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i w zakresie ustalenia tej opłaty a nie kosztów postępowania. Ponadto ustawodawca w tym przepisie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów art. 67 ust.1, art. 69 oraz art. 70 ust.2-4 ustawy z dnia 21 stycznia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (dz. U. z 2000r. Nr. 46 poz. 543). Jak wynika z decyzji organu I instancji z dnia [...] opłata za przekształcenie została określona na kwotę [...] zł. Niesporne jest również w sprawie, że rzeczoznawca majątkowy wykonał operat szacunkowy określający wartość rynkową prawa własności oraz wartość prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] o pow. [...] m2 położonej w [...] ,a koszt sporządzenia operatu określił na kwotę [...] zł. W tych okolicznościach za uzasadnione uznać należało stanowisko organów orzekających, że skoro operat szacunkowy sporządzono w sprawie wszczętej na wniosek skarżącego, to - w sytuacji gdy przepisy ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu /.../ nie przewidują podniesienia przez organ administracji kosztów tego postępowania - koszty postępowania winien ponieść skarżący stosownie do art. 262 § 1 pkt. 2 kpa. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.