SA/Sz 1383/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-02-23
Skład orzekający: Krystyna Zaremba, Nadzieja Karczmarczyk, Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe, jeśli doręczenie decyzji pierwszej instancji było wadliwe i nie ustalono, komu faktycznie doręczono pismo oraz czy osoba ta podjęła się przekazania go adresatowi?Ratio decidendi
Postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest wadliwe, jeśli organ odwoławczy nie udowodnił w sposób przekonujący, że decyzja pierwszej instancji została doręczona prawidłowo. Kluczowe jest ustalenie, komu doręczono pismo i czy osoba ta podjęła się przekazania go adresatowi. Brak takich informacji na potwierdzeniu odbioru, wbrew twierdzeniom organu, nie stanowi dowodu prawidłowego doręczenia.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli odwołanie od nakazu płatniczego dotyczącego łącznego zobowiązania pieniężnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja została doręczona w określonym terminie. Skarżący zarzucili, że doręczenie było nieprawidłowe, ponieważ decyzja została doręczona na adres, pod którym nie zamieszkują, osobie nieuprawnionej, która nie przekazała im dokumentu. Wskutek tego dowiedzieli się o decyzji z opóźnieniem i wnieśli odwołanie po terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Karolina Borowska, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi T. i S. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok [...] I u c h y l a zaskarżone postanowienie II z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 1, art. 2 i art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j. - Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856), po rozpatrzeniu odwołania S. i T. C., wniesionego w dniu [...]r., od nakazu płatniczego Burmistrza B. nr [...] z dnia [...]r., dotyczącego łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] r. w kwocie [...] zł, doręczonego ww. w dniu [...]r., stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu ww. decyzji ostatecznej wskazano, że zaskarżona przez podatników decyzja Burmistrza B. została im doręczona w dniu [...]r., a zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. O terminie tym podatnicy zostali pouczeni w zaskarżonej decyzji. Zatem, termin do wniesienia odwołania od ww. nakazu płatniczego upłynął w dniu [...] r. Strony natomiast wniosły odwołanie w dniu [...]r., co wynika z daty stempla pocztowego, potwierdzającego nadanie odwołania w urzędzie pocztowym.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie S. i T. C. wniesione zostało z uchybieniem terminowi do jego wniesienia, a zatem jest prawnie bezskuteczne, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania.
W skardze złożonej na wskazaną powyżej decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie podatnicy wskazali, że doręczenie im nakazu płatniczego Burmistrza B. z dnia [...]r. było nieprawidłowe albowiem zamieszkują oni w W., który to adres widnieje jako adres dla doręczeń na ww. decyzji. Pomimo tego decyzja ta została doręczona na adres R. – D., gdzie w dniu [...]r. odebrała ją osoba nieuprawniona, która nie przekazała tego dokumentu podatnikom, uniemożliwiając tym samym złożenie odwołania w ustawowym terminie. Dopiero w dniu [...]r. podatnicy przypadkowo odnaleźli niniejszą decyzję pod adresem – R., a następnie w dniu [...]r. za pośrednictwem urzędu pocztowego nadali odwołanie, które mając na uwadze powyższe zostało, ich zdaniem, wniesione w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji stronie lub jej pełnomocnikowi, gdy strona działa przez pełnomocnika. Wniesienie odwołania po upływie tego terminu nakłada na organ odwoławczy, jak to wynika z przepisu art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie jest ostateczne.
Zgodnie z art. 144 i nast. Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. W przypadku osób fizycznych doręczenie to winno zasadniczo nastąpić w miejscu ich zamieszkania lub miejscu pracy (art. 148). W razie niemożności doręczenia pisma bezpośrednio adresatowi, np. w przypadku jego nieobecności w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149). Jak to już wyżej podkreślono, warunkiem przyjęcia skutecznego doręczenia w postępowaniu podatkowym jest uprzednie niewątpliwe ustalenie, że pismo doręczono osobie, która spełnia wskazane powyżej kryteria, a nadto podjęła się oddania pisma adresatowi. Adnotację komu doręczono przesyłkę oraz informację o zobowiązaniu się odbierającego przesyłkę do jej przekazania adresatowi należy umieścić na zwrotnym poświadczeniu odbioru. W razie braku takiego zobowiązania się ze strony dorosłego domownika lub innej osoby wskazanej w art. 149 Ordynacji podatkowej doręczyciel może postąpić zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 albo 2, tj. pozostawić pismo na okres 7 dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (miasta), w zależności od tego, kto dokonuje doręczenia.
W razie kwestionowania przez adresata pisma faktu jego doręczenia właściwej osobie organ podatkowy (nadawca pisma), który z faktu doręczenia pisma wywodzi skutki prawne, obowiązany jest – zgodnie z ogólną zasadą dowodową – udowodnić fakt prawidłowego doręczenia pisma.
Tak więc, informacje zamieszczone na zwrotnym poświadczeniu obioru są w pierwszej kolejności przedmiotem badania, celem ustalenia czy w danej sprawie doręczenie było prawidłowe i skuteczne.
Od spełnienia tego warunku zależy bowiem przyjęcie, iż adresat miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki, otrzymał ją od konkretnej osoby i w konkretnej dacie.
Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie warunek ten nie został spełniony. Z adnotacji umieszczonej na potwierdzeniu odbioru nakazu płatniczego nr [...] dokonanej prawdopodobnie przez pracownika organu lub osobę upoważnioną nie wynika jakakolwiek informacja o osobie, której doręczono decyzję, a także o tym czy podjęła się ona przekazania przesyłki adresatom. Sam, nieczytelny zresztą, podpis i data odbioru pisma, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie stanowi potwierdzenia, że sporną korespondencję odebrał dorosły domownik, np. syn skarżących, jak wskazano w odpowiedzi na skargę, a nadto że podjął się on oddania korespondencji skarżącym.
W tej sytuacji, gdy podatnicy twierdzą, że zamieszkują w W. przy al.[...] , który to adres, jako adres dla doręczeń widnieje na decyzji Burmistrza B. z dnia [...] r., a nadto, że o nadejściu przesyłki nie zostali zawiadomieni albowiem została ona doręczona osobie nieuprawnionej, oznacza, że wydane w tych warunkach postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania wydane zostało z naruszeniem zasad postępowania wyrażonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 151 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy nie wykazał bowiem przekonującymi dowodami, że decyzja podatkowa doręczona została w sposób prawidłowy w dniu 19 marca 2003 r., a od właściwego ustalenia daty doręczenia tej decyzji zależy rozstrzygnięcie w kwestii ewentualnego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.
W tej sytuacji, uwzględniając skargę, orzeczono zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 3 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło