SA/Sz 1394/03

WyrokWSA w Szczecinie2004-03-23

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Marzena Kowalewska, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zasiłku macierzyńskiego należy uwzględnić jako dochód część dodatku mieszkaniowego przyznanego ojcu dzieci, mimo że skarżąca nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie skarżącej zasiłku macierzyńskiego było zasadne, ponieważ organy błędnie ustaliły jej dochód. Do dochodu nie można było zaliczyć części dodatku mieszkaniowego przyznanego ojcu dzieci, gdyż skarżąca nie prowadziła z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto, organy nie zebrały wystarczających dowodów w celu ustalenia faktycznej kwoty otrzymywanych alimentów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
J. G. złożyła wniosek o przyznanie macierzyńskiego zasiłku okresowego i jednorazowego. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczeń, uznając, że dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając błędne ustalenie dochodów i opisując swoją trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant: st.sekr. sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie macierzyńskiego zasiłku okresowego i macierzyńskiego zasiłku jednorazowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonych decyzji Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia [...] r. o Nr [...], na podstawie art. 104 kpa, art. 4 ust.1, art. 31 ust.6-10, art. 36 ust. 1, art. 43 ust. 1,3, art.46 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. /Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z póz. zm./ oraz art. 2 ust.1 pkt.2 ustawy z dnia 7 stycznia 1993r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży /Dz. U. z 1993r.. Nr 17 poz. 78 ze zm./, uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie realizacji zadań z pomocy społecznej i upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych, odmówił J. G. przyznania macierzyńskiego zasiłku okresowego i jednorazowego zasiłku macierzyńskiego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. G., która podniosła, że otrzymuje alimenty w kwocie [...] zł, a nie [...] zł, za mieszkanie /w tym centralne ogrzewanie i woda/ płaci rodzicom [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856/, art. 4 ust.1, art. 31 ust.6 pkt 10 ustawy z dnia 29 listopada 19990r. o pomocy społecznej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. J. G. samotnie wychowuje dwoje dzieci. Syn P. urodził się [...] r. J. G. zamieszkuje wspólnie z rodzicami i rodzeństwem jednakże prowadzi z dziećmi odrębne gospodarstwo domowe. Źródłem dochodu rodziny skarżącej wynoszącego w miesiącu [...] r. [...] zł jest zasiłek macierzyński ([...] zł), zasiłki rodzinne ([...] zł), alimenty ([...] zł) i dodatek mieszkaniowy ([...] zł). Na jedną osobę w rodzinie przypada zatem [...] zł. Zdaniem Kolegium, organ I instancji słusznie uwzględnił część dodatku mieszkaniowego przypadającą na 2 osoby, przyznanego decyzją Nr [...] z dnia [...] r. obejmującą 6 osób tj. rodziców, dwoje rodzeństwa, odwołującą się i starsze dziecko odwołującej. Kwestionowanie kwoty alimentów nie znajduje uzasadnienia w świetle zebranego materiału dowodowego. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że ojciec dzieci faktycznie w miesiącu [...] r. przekazał kwotę [...] zł alimentów. Oprócz tego w formie rzeczowej przekazał niezbędne dla niemowlęcia przedmioty wartości [...] zł (pampersy, obuwie, leki). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla 3-osobowej rodziny wynosi 838,00 zł (279,33 zł na jednego członka rodziny). Przepis art. 31 ust. 10 ustawy przewiduje, że macierzyński zasiłek okresowy i macierzyński zasiłek jednorazowy przysługuje, jeżeli dochód na osobę w, rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W rozpatrywanej sprawie dochód na osobę w rodzinie jest wyższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W tej sytuacji przyznanie J. G. w/w świadczeń byłoby sprzeczne z prawem. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. G. W skardze podniosła zarzut błędnego ustalenia dochodów, a nadto opisała swoją ciężką sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/. Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy sąd administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za zasadną , ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dotyczy to również decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Jak wynika z akt sprawy skarżąca J. G. w dniu [...] r. złożyła do [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wniosek o przyznanie macierzyńskiego zasiłku okresowego i macierzyńskiego zasiłku jednorazowego. Stosownie do treści art. 31 ust. 10 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /tj. Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm./ macierzyński zasiłek okresowy i macierzyński zasiłek jednorazowy przysługuje uprawnionym z mocy tej ustawy osobom, jeżeli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza dochodu określonego w art. 4 ust.1 ustawy. W sytuacji, gdy nie budzi wątpliwości, że J. G. jest osobą spełniającą przesłanki z art. 31 ust.6 i ust.9 w/w ustawy o pomocy społecznej , to oczywiste jest, że badanie legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do oceny prawidłowości ustalenia dochodu osoby ubiegającej się o pomoc społeczną w formie macierzyńskiego zasiłku okresowego i macierzyńskiego zasiłku jednorazowego. Dochód ten należało ustalić zgodnie z art. 2a ust.1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej uwzględniając dochody wnioskodawczyni z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. W takim jednak razie rację ma skarżąca wskazując, że ustalenie przez organy obu instancji, iż dochód ten w miesiącu złożenia wniosku w [...] r. wynosił [...] zł jest błędne. Za naruszenie prawa materialnego uznać trzeba zaliczenie w sprawie J. G. do jej dochodu w [...] r. części dodatku mieszkaniowego , przyznanego jej ojcu w kwocie [...] zł, bowiem nie prowadzili już wspólnego gospodarstwa domowego, który stanowi utracony przez skarżącą składnik dochodu w miesiącu złożenia wniosku. Naruszenie to nie miałoby wpływu na wynik sprawy, gdyby pozostałe wskazane w zaskarżonej decyzji składniki dochodu skarżącej nie budziły wątpliwości, bowiem ich suma przekracza 838 zł /279,33 zł na jednego członka rodziny/ tj, kryterium dochodowe. Mianowicie w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego podobnie jak i w decyzji organu I instancji do dochodu zaliczano kwotę [...] zł alimentów /płaconych dobrowolnie przez ojca dwójki dzieci skarżącej/. Skarżąca jednak konsekwentnie zarówno w wywiadzie środowiskowym z dnia [...] r., odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i skardze podniosła, że otrzymała w [...] r. od ojca dzieci alimenty w kwocie [...] zł. Dołączyła do akt sprawy wyciąg z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w [...] w dniu [...] r. w sprawie [...], w której S. T. (ojciec dzieci skarżącej) zobowiązał się płacić na dzieci łącznie kwotę [...] zł miesięcznie. W tych okolicznościach rzeczą organów było zebranie dodatkowych dowodów na tę sporną okoliczność i w tym celu należało przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe w tym również przesłuchać w charakterze strony skarżącą ewentualnie w razie konieczności ojca dzieci skarżącej. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło