SA/Sz 1395/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...], Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu . Decyzją z dnia [...] r. numer [...], wydaną na podstawie art.1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. Nr 113, poz.1209 z późn.zm. ), Burmistrz odmówił użytkownikowi wieczystemu J. Z. nieodpłatnego nabycia prawa własności działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...], o powierzchni [...] m2, położonej w mieście [...], przy ul. [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż J. Z. stał się użytkownikiem wieczystym działki na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. [...] oraz z dnia [...] r. Nr [...]. Zgodnie z art.1 ust.1 i 2 ustawy o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości, roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy tj. 24.10.2001 r. użytkownikom lub współużytkownikom wieczystym nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych - zabudowanych na cele mieszkaniowe, - stanowiących nieruchomości rolne. Wobec tego, iż wniosek nie spełnia wymogów faktycznych i prawnych zawartych w ustawie należało wydać decyzję odmowną. Od decyzji tej J. Z. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, iż stał się najpierw współużytkownikiem wieczystym, a następnie użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości w drodze spadkobrania. Odwołujący się uważał, że jego wniosek wyczerpywał przesłanki z ustawy z dnia 26 lipca 2001 r., a decyzja jest wadliwa i w uzasadnieniu jej brak jest rzeczowego i zrozumiałego wyjaśnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium stwierdziło, iż z materiału dowodowego wynika, że odwołujący stał się współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej działki gruntu na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. kończącego sprawę spadkową po śmierci matki strony H. Z. Zgodnie z powyższym J. Z. wraz z pozostałymi użytkownikami wieczystymi działki mógłby wnosić o bezpłatne nabycie prawa własności nieruchomości, jeżeli ci sami współużytkownicy wieczyści danej nieruchomości posiadaliby swe prawo współużytkowania wieczystego zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu 24 października 2001 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że w okresie tym nastąpiły zmiany – przeniesienia prawa współużytkowania wieczystego danej nieruchomości, np. na rzecz Z. R., M. R., M. R. W zaistniałej sytuacji faktycznej nie było możliwe, aby ci sami współużytkownicy wieczyści posiadali swe prawo w wymaganych przez ustawę datach. Z tych samych powodów nie mógł mieć również zastosowania w niniejszej sprawie art.1 ust.2 ustawy dotyczący następców prawnych osób, o których mowa w ust.1 ustawy, bowiem nie zmienia to warunku jaki musieli spełniać poprzednicy prawni, tj. legitymować się prawem użytkowania ( współużytkowania) wieczystego danej nieruchomości Powyższa decyzja została zaskarżona przez J. Z. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. Skarżący podniósł, iż nie może zgodzić się z interpretacją przepisów zastosowaną przez organy administracji. Po śmierci rodziców spłacił przyznane przez Sąd zadośćuczynienie materialne dla rodzeństwa i stał się jedynym spadkobiercą w linii prostej i użytkownikiem wieczystym działki, na której znajduje się budynek mieszkalny, w którym mieszka wraz z rodziną. Zachował oba ustawowe terminy, spełnia więc wymogi ustawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270, z 2004 r. Nr 162, poz.1692 ) . Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja nie odpowiada prawu. Istota sporu sprowadza się do wykładni art.1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. Nr 113, poz. 1209 z późn.zm.), w części precyzującej jej zakres podmiotowy. Zgodnie z tymi przepisami, osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 5 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych ( Dz.U. Nr 46, poz.340 z późn.zm.) 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie tych nieruchomości ( ust.1 ). Na wniosek osoby, o której mowa w ust.1, a także osoby fizycznej będącej następcą prawnym, złożony nie później niż w ciągu czterech lat od dnia wejścia w życie ustawy, starosta – w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, wójt ( burmistrz, prezydent miasta ), starosta lub marszałek województwa – w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego, wydaje decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości. Z powyższej konstrukcji wynika, że podmiotem któremu przysługuje roszczenie określone w omawianej ustawie jest: - po pierwsze, osoba będąca użytkownikiem lub współużytkownikiem wieczystym nieruchomości w okresie od dnia 26 maja 1990 r. do dnia 24 października 2001 r.; - po drugie, osoba będąca następcą prawnym użytkownika lub współużytkownika wieczystego, posiadającego prawo użytkowania wieczystego w wyżej wskazanym przedziale czasowym. Z rozpatrywanego przepisu nie wynika natomiast, aby w przypadku istniejącej już w pierwszej z tych dat, wielości użytkowników wieczystych konkretnej nieruchomości, nie mogła ulec zmianie wielość udziałów poszczególnych uprawnionych podmiotów w prawie użytkowania wieczystego, tak jak miało to miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Skarżący spełnił przesłankę podmiotową określoną w art.1 ust.1 ww. ustawy, w obu bowiem datach był współużytkownikiem lub użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości, choć w dacie późniejszej jego udziały wzrosły. Przepis art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. , nie wymaga, aby osoba występująca z wnioskiem o nieodpłatne nabycie prawa własności nieruchomości o jakiej w nim mowa ( będąca w dacie wniosku użytkownikiem wieczystym danej nieruchomości ) była w dniu 26 maja 1990 r. również użytkownikiem wieczystym całej nieruchomości. Powyższa wykładnia była już prezentowana w orzecznictwie samorządowych kolegiów odwoławczych ( SKO we Wrocławiu decyzja z 20.05.2003r. numer SKO 4112/225/02/03 ) i takie też jest stanowisko niniejszego składu orzekającego. Dokonana przez organy orzekające wykładnia art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. , która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, jest zatem wynikiem nadinterpretacji przepisu i jako taka narusza prawo w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), orzekł jak w sentencji.