SA/Sz 1411/02

Dnia 20 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004r. sprawy ze skargi E. K. następcy prawnego A. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego /. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego [...]kwotę [...]tytułem zwrotu kosztów postępowania Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r., znak; [...]na podstawie art. 219 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku Wydziału Budynków i Lokali Komunalnych odmówił wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego nr [...] mieszczącego się w budynku przy [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowy lokal nie spełnia wymagań określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, gdyż według dokumentacji inwentaryzacyjnej wysokość wejścia do lokalu wynosi 1,77 m, czyli nie spełnia warunków technicznych obowiązujących w okresie kiedy powstał lokal użytkowy oraz obecnie obowiązujących. Ponadto, Wspólnota Mieszkaniowa nie wyraziła zgody na przebudowę wejścia do wysokości zgodnej z warunkami technicznymi. Równocześnie organ stwierdził, że w zasobach archiwum Wydziału Administracji Budowlanej brak jest informacji na temat adaptacji piwnicy na lokal użytkowy przy [...] . W postanowieniu tym zawarto pouczenie o przysługującym prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni do Wojewody za pośrednictwem Prezydenta Miasta. Postanowienie to doręczono [...]wraz z pismem Członka Zarządu Miasta z 14 [...] [...]wniosła na to postanowienie zażalenie do Wojewody wyrażając w nim niezadowolenie ze sposobu załatwienia sprawy związanej z wydanym orzeczeniem powodującym odstąpienie od realizacji jej wniosku o sprzedaży piwnicy adaptowanej na lokal użytkowy mieszczący się przy [...]. Zażalenie zostało złożone w Kancelarii Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miejskiego w dniu [...]Wojewoda postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...]działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 219 k.p.a. oraz art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Sygn. akt SA/Sz 1411/02 3 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...]zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Wojewody: * obrazę art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali poprzez bezzasadne przyjęcie, iż lokal użytkowy nr [...]położony przy [...]nie spełnia wymogu w postaci przeznaczenia do stałego pobytu osób; * obrazę art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia bez dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, w szczególności bez uwzględnienia, iż przedmiotowy lokal jest przeznaczony do stałego przybywania osób i może być w nim bez przeszkód prowadzona działalność gospodarcza; * obrazę art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, tj. .wydanie decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności przez pominięcie przedstawionych przez stronę dowodów. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że orzeczenie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego takie wadliwe orzeczenie - w Sygn. akt SA/Sz 1411/02 4 zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności, Ponadto, w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, skutkująca stwierdzeniem nieważności postanowienia organu fi instancji, zaistniała w niniejszej sprawie. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wydanych w sprawie orzeczeń organów administracji Sąd zobowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi jak i dopuszczalność i prawidłowość wniesionych w sprawie środków zaskarżenia. Stosownie do postanowień art. 219 k.p.a. odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...]odmawiającego wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu użytkowego położonego przy [...] został doręczony [...]w dniu [...]r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru listu poleconego nr [...]. znajdującego się w aktach sprawy Zażalenie podpisane przez skarżącą [...]r. złożone w Kancelarii Biura Obsługi Interesantów Urzędu Miejskiego w dniu [...]., Wojewoda załatwił w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a, przez wydanie postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji. W postępowaniu administracyjnym nie wyciągnięto żadnych konsekwencji procesowych z faktu, że strona złożyła zażalenie z przekroczeniem ustawowego terminu 7 dni mimo prawidłowego pouczenia o terminie skorzystania z tego środka, co powinno spowodować wydaniem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu. W aktach sprawy brak jest bowiem wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wobec treści art. 141 § 2 oraz art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Wojewoda Zachodniopomorski nie był upoważniony do załatwienia spóźnionego zażalenia w trybie odwoławczym w drodze postanowienia administracyjnego rozstrzygając sprawę merytorycznie. Należy przychylić się do poglądu wyrażonego zarówno w doktrynie jak i ugruntowanym orzecznictwie, że rozpatrzenie zażalenia (odwołania) wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację ostatecznego postanowienia, korzystającego z cechy trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (por.: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2000 r. s. 526; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r. sygn. I SA 235/82, ONSA 1982 r., z. 1, poz. 52; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1996 r. sygn. I SA 1843/94, ONSA 1996 r. z. 4, poz. 191). Odnosi się to w równym stopniu do rozpatrzenia odwołania jak i zażalenia. Załatwienie w postępowaniu administracyjnym zażalenia merytorycznym rozstrzygnięciem w sytuacji, gdy upłynął termin do wniesienia tego środka zaskarżenia, stanowi rażące naruszenie art. 141 § 2 oraz art. 16 § 1 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w sentencji. Sygn. akt SA/Sz 1411/02 5 konsekwencji procesowych z faktu, że strona złożyła zażalenie z przekroczeniem ustawowego terminu 7 dni mimo prawidłowego pouczenia o terminie skorzystania z tego środka, co powinno spowodować wydaniem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu. W aktach sprawy brak jest bowiem wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wobec treści art. 141 § 2 oraz art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Wojewoda Zachodniopomorski nie był upoważniony do załatwienia spóźnionego zażalenia w trybie odwoławczym w drodze postanowienia administracyjnego rozstrzygając sprawę merytorycznie. Należy przychylić się do poglądu wyrażonego zarówno w doktrynie jak i ugruntowanym orzecznictwie, że rozpatrzenie zażalenia (odwołania) wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację ostatecznego postanowienia, korzystającego z cechy trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (por.: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2000 r. s. 526; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r. sygn. I SA 235/82, ONSA 1982 r., z. 1, poz. 52; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1996 r. sygn. I SA 1843/94, ONSA 1996 r. z. 4, poz. 191). Odnosi się to w równym stopniu do rozpatrzenia odwołania jak i zażalenia. Załatwienie w postępowaniu administracyjnym zażalenia merytorycznym rozstrzygnięciem w sytuacji, gdy upłynął termin do wniesienia tego środka zaskarżenia, stanowi rażące naruszenie art. 141 § 2 oraz art. 16 § 1 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł jak w sentencji.