SA/Sz 1412/02

Dnia 20 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak/spr./ Protokolant: Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi B. i M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddała skargę. Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) zobowiązał skarżących do wykonania czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót polegających na wyremontowaniu istniejącego ganku przy budynku mieszkalnym nr [...]. Na podstawie zgromadzonych dokumentów organ stwierdził, że wskazane roboty budowlane zostały przeprowadzone przez inwestorów bez wymaganego pozwolenia na budowę. W wyniku złożonego przez G.S. odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] r. Organ odwoławczy ustalił, ze przeprowadzone roboty budowlane obejmowały częściową rozbiórkę istniejącego ganku wraz z przebudową schodów zewnętrznych, wykonanie nowych ścian zewnętrznych oraz zadaszenia. Końcowym efektem wykonanych przez skarżących robót budowlanych jest ukształtowany obiekt budowlany w związku z czym zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał skarżącym rozbiórkę murowanego ganku wejściowego o wymiarach [...]m dobudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę do istniejącego budynku mieszkalnego nr [...] usytuowanego na działce nr [...]. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że skarżący rozpoczęli roboty budowlane związane z budową w/w ganku w [...] r. nie posiadając pozwolenia na budowę. Od decyzji tej odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli skarżący. W treści odwołania podali m.in., że w [...] r. po uzyskaniu zgody wszystkich zainteresowanych sąsiadów, na fundamentach starego, zniszczonego ganku, zgodnie ze sztuką budowlaną odtworzyli nowy, estetyczny ganek murowany. Przerwaną w[...] r. budowę ganku, po zebraniu środków finansowych, zakończyli w [...] r. tynkując ściany i osadzając estetyczne drzwi wejściowe. Zgodnie z pierwotną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] opracowali inwentaryzację budowlaną, inwentaryzację geodezyjną ganku, ocenę wpływu ganku na dopływ światła do lokalu sąsiedniego i przedłożyli zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości z wyłączeniem G.S.. Wskazali, że w związku z wykonaniem dokumentacji powykonawczej ponieśli określone koszty. Na zakończenie stwierdzili, że nie jest im znana przyczyna postępowania G.S. i wnieśli o wydanie decyzji o pozwolenie na użytkowanie dobudowanego ganku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., znak: [...] działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przedmiotowy ganek wybudowany został w miejsce poprzednio istniejącego ganku, rozebranego do wysokości fundamentów. Inwestorzy nie dopełnili jednak obowiązku wynikającego z ustawy Prawo budowlane i przestąpili do wykonywania robót budowlanych bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. W takim przypadku zastosowanie ma przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ zobligowany jest nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Na w/w decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w [...] złożyli skarżący. Skarżący wyjaśnili, że działając w dobrej wierze, na starych fundamentach postawili nowy murowany ganek. Przyznali, że nie wystąpili do organów budowlanych o wydanie pozwolenia na budowę ze względu na gabaryty ganku oraz fakt, że modernizacja nastąpiła na własnej działce znajdującej się na terenie wiejskim, w obrysie starego ganku, nie naruszając przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, tj. ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto, potraktowali ganek jako altanę, na budowę której nie jest potrzebne pozwolenie. Podnieśli również, iż wykonali już nakaz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wydany w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane przedkładając wszystkie wymagane dokumenty, co pociągnęło za sobą duże koszty. Powołując się na przepis art. 51 ust. 1a ustawy Prawo budowlane wywiedli, że skoro wykonali obowiązek o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy to właściwy organ winien wydać decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania administracyjnego. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie treścią obowiązującego w dniu wydania decyzji art. 48 w/w ustawy, właściwy organ zobowiązany był nakazać, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Przepis art. 48 dotyczył tych obiektów, których budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W myśl art. 28 roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. W art. 29 tejże ustawy prawodawca dokonał enumeratywnego wyliczenia obiektów i robót budowlanych, które mogą być prowadzone bez wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę i nie zostaną tym samym uznane za samowolę budowlaną, W związku z tym, że przepis ten zawiera wyjątki od zasady ogólnej, nie może mieć do niego zastosowania wykładnia rozszerzająca. Wybudowanie w okresie od [...] r. będącego przedmiotem sprawy ganku o konstrukcji murowanej, nie podlegało zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ustawy Prawo budowlane). Nie można zaaprobować stanowiska skarżących o uznaniu wybudowanego ganku jako altanki. Za altankę, której budowa nie wymagałaby uzyskania pozwolenia na budowę, można bowiem uznać jedynie altanki usytuowane na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych i spełniające dodatkowe wymogi określone w art. 29 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy. Roboty budowlane polegające na zastąpieniu starego obiektu budowlanego (jego rozbiórka) nowym obiektem budowlanym (budowa w tym samym miejscu) bardziej nowoczesnym pod względem architektonicznym i technologicznym są budową, nie będącą odbudową czy modernizacją obiektu (por. J. Siegień "Prawo budowlane - Komentarz", Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 73). Nie można było zatem przyjąć, iż wykonane przez skarżących roboty stanowiły modernizację lub odbudowę dotychczasowego ganku w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze należało uznać, iż przeprowadzenie robót budowlanych polegających na wybudowaniu przez skarżących ganku murowanego, wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Okolicznością nie kwestionowaną w sprawie jest fakt nie uzyskania przez skarżących pozwolenie na budowę. Pozwolenie na budowę jest jedną z najważniejszych decyzji w procesie inwestycyjnym. W sytuacji wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zezwolenia organ nadzoru budowlanego zobligowany treścią art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. obowiązany był wydać decyzję o jego rozbiórce. O konieczności rozbiórki decyduje wprost wskazany przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego i to niezależnie od powodów wybudowania obiektu budowlanego. Mające zastosowanie w sprawie przepisy w takich przypadkach nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności "łagodzących", nawet przy uwzględnieniu oczywistych racji strony. Również brak świadomości prawnej w zakresie przepisów Prawa budowlanego, czy też interes strony nie mogły mieć wpływu na treść dokonanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do sugestii skarżących o możliwości zastosowania art. 51 ust. 1a ustawy Prawo budowlane, tj. wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w związku z wykonaniem obowiązku nałożonego pierwotnie przez organ I instancji na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 należy zauważyć, że decyzja nakazująca skarżącym wykonanie określonych obowiązków z dnia 06 listopada 2001 r. została uchylona przez organ odwoławczy, tj. przed nabraniem cech prawomocności. Ponadto, wydanie wnioskowanego przez skarżących pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, które w istocie zostały już zakończone byłoby bezprzedmiotowe. Dodatkowo należy wyjaśnić, że sprawa nie mogła być również załatwiona poprzez procedurę uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Zgodnie z art. 491 ust. 1 ustawy Prawo budowlane kwestia uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wystąpić mogłaby w przypadku nie możności nakazania rozbiórki z uwagi na upływ 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, gdy jego istnienie nie naruszałoby przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka upływu 5 lat od dnia zakończenia obiektu w związku z czym organ zobligowany był wydać decyzję opartą na art. 48 cyt. ustawy. Skoro zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw musiała ulec oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).