SA/Sz 1424/02

Dnia 3 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Protokolant: st. sekr.sąd. Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] li, zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę X złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia[...] . Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania J. S. świadczenia emerytalnego od dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że zgodnie z art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji, J.S. nie spełnia wymogów do uzyskania świadczenia emerytalnego, albowiem nie posiada wymaganego przepisami ustawy wieku oraz łącznego okresu zatrudnienia uprawniającego do emerytury. Ustalony przez organ orzekający w sprawie okres zatrudnienia J. S. wynosił 29 lat 4 miesiące i 21 dni. Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji podaje nadto, że obowiązujące do końca 2001 r. przepisy przewidywały możliwość nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego także wówczas, gdy w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub zasiłku przedemerytalnego dana osoba spełniła warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia emerytalnego, np. skończyła wymagany wiek lub osiągnęła okres wymagany do świadczenia emerytalnego. Organ odwoławczy powołuje również art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. ustawy nowelizującej ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym osoby, które przed dniem 1 stycznia 2002 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego świadczenia przedemerytalnego lub stypendium nabywają lub zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.S. podnosi, że pomimo złożenia dokumentów, w tym świadectw pracy wystawionych na podstawie zeznań świadków nie przyznano mu zasiłku przedemerytalnego. Twierdzi również, że wymagane okresy zatrudnienia mogą potwierdzić inni świadkowie, których dane podaje w skardze. Skarżący podaje również, że we wszystkich kółkach rolniczych oraz w [...] pracował jako traktorzysta oraz wykonywał zabiegi ochrony roślin. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosi o oddalenie skargi z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem oraz podaje, że J. S. jako osoba zarejestrowana jeszcze w 2001 r. mógł nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących w 2001 r., o ile spełniłby warunki do nabycia świadczenia przed 1 stycznia 2002 r. Skarżący takich warunków jednak nie spełnił. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez sądową kontrolę administracji, ale nie są władne administracji tej wyręczać i ustalić prawa do świadczenia nie mogą. W ramach swoich kompetencji Sąd może natomiast uchylić akt lub czynność organu administracji publicznej, jeżeli naruszone zostało prawo. W rozpoznawanej sprawie, w dniu, w którym J. S. wystąpił o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego, tj. [...] r. obowiązywały mniej korzystne dla skarżącego przepisy w zakresie nabywania prawa do świadczeń pieniężnych przysługujących na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Sąd nie może jednak nie wziąć pod uwagę sytuacji prawnej skarżącego, która istniała w dniu [...] r., tj. w dacie zarejestrowania skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy oraz w dniu [...] ,tj w dniu wydania przez Starostę decyzji w przedmiocie uznania J. S. za osobę bezrobotną oraz przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Z karty rejestracyjnej nie wynika bowiem, o jakie świadczenie ubiegał się skarżący. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich Sygn. akt SA/Sz 1424/02 4 komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz. 1793), osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że: 1) podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania, 2) do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 37!-37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy, w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, czy organy zatrudnienia realizując zasadę ogólną postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 9 Kpa, dotyczącą udzielania informacji faktycznej i prawnej, należycie poinformowały skarżącego w dniu dokonywania rejestracji jako bezrobotnego o przysługujących mu prawach do świadczeń innych niż zasiłek dla bezrobotnych. Informacja ta bądź jej brak mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony. Organ administracji publicznej obowiązany jest do udzielenia całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej, a zatem o stanie faktycznym założonym w normie prawa materialnego, z którego ustaleniem wiążą się określone następstwa prawne, korzystne lub niekorzystne dla pozytywnego załatwienia sprawy. (...) Zakres przedmiotowy udzielenia informacji stronie obejmuje zatem zarówno informowanie o przepisach prawa materialnego jak i przepisach prawa procesowego. Przy czym nie można uznać za realizację tego obowiązku odesłanie strony do przepisów prawa, ale wskazanie na ich zastosowanie w sprawie, np. przedstawienie okoliczności faktycznych, których udowodnienie przesądza pozytywne załatwienie sprawy { zob. B. Adamiak, J. Borkowski- Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 2, s. 77). Okoliczność, że decyzja w przedmiocie przyznania J. S. zasiłku dla bezrobotnych stała się ostateczna, albowiem nie wniósł od niej odwołania , nie przesądza o tym ,że J. S. był dostatecznie poinformowany o przysługujących mu uprawnieniach z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i wybrał w dniu [...] r. świadczenie dla niego korzystniejsze. W ocenie Sądu skarżący nie posiadał wystarczającej wiedzy w tym zakresie, nie został również poinformowany o możliwościach potwierdzenia swoich uprawnień w zakresie zaliczenia okresu pracy uznanego w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, by w ten sposób uzyskać prawo do zasiłku przedemerytalnego. Z zebranego w sprawie materiału Sygn. akt SA/Sz 1424/02 5 dowodowego wynika, ze skarżący ubiegał się o potwierdzenie uprawnień w tym zakresie już w 2000 r. lecz został wprowadzony w błąd przez urzędnika udzielającego mu informacji w tym zakresie ( pismo z dnia 10 sierpnia 2000 r. Kierownika Zakładu Obsługi Urzędu Wojewódzkiego). Skarżący nie może ponosić ujemnych konsekwencji błędnych wyjaśnień udzielanych mu przez pracownika organu administracji publicznej w istotnych dla niego sprawach życiowych i stąd też organ zatrudnienia winien był zniwelować te skutki co najmniej udzielając informacji co do dalszego trybu postępowania w sprawie potwierdzenia zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Jako naruszenie prawa do informacji, a nadto naruszenie zasad postępowania dowodowego Sąd postrzega pominięcie i nie wyjaśnienie statusu prawnego zeznań świadków dokumentujących okres zatrudnienia J. S. w Kółku Rolniczym w X od [...] r. Stanowi to naruszenie art. 7 i 77 Kpa. Zważywszy na to, ze skarżący udokumentował okres zatrudnienia wynoszący 29 lat 4 miesiące i 21 dni, nie wyjaśnienie w prowadzonym postępowaniu oraz nie podanie przyczyn pominięcia tego dowodu ma istotny wpływ na ustalenie prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego. Zdaniem Sądu, w ceiu prawidłowego ustalenia rodzaju świadczenia przysługującego J. S., organy zatrudnienia winny rozważyć uprawnienia skarżącego na dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...]r. stosując procedury nadzwyczajne wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda wydając zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu decyzji zawarł przepisy prawa, które zostały naruszone przez organy zatrudnienia w toku przyznawania bądź odmowy przyznania skarżącemu świadczeń wynikających z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zważywszy na treść art. 9 Kpa, który stanowi zasadę ogólną postępowania pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, sytuacja taka nie może mieć miejsca i to w procesie wydawania decyzji na niekorzyść strony. Naruszenie wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie mogło mieć wpływ na jej wynik. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.