SA/Sz 1449/03
WyrokWSA w Szczecinie2004-12-02
Skład orzekający: Krystyna Zaremba, Kazimiera Sobocińska, Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozdzielnia prądu, stanowiąca część elektrowni, może być uznana za budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 roku, w sytuacji braku definicji tego pojęcia w tej ustawie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozdzielnia prądu, będąca częścią elektrowni, stanowi budowlę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W sytuacji braku definicji "budowli" w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r.), należało przyjąć potoczne rozumienie tego pojęcia, posiłkując się definicją z prawa budowlanego. Rozdzielnia prądu, jako konstrukcja budowlana, stanowiąca całość techniczno-użytkową i integralną część zespołu budowli elektroenergetycznych, spełniała kryteria budowli.Stan faktyczny
Spółka Z. E. S. SA kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rozdzielnię prądu. Spółka argumentowała, że rozdzielnia nie jest budowlą, lecz odrębnym urządzeniem technicznym, które nie podlega opodatkowaniu. Organy podatkowe uznały rozdzielnię za budowlę, opierając się na opinii rzeczoznawcy i definicji z prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba /spr/ Sędziowie Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant : Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004r. sprawy ze skargi Z. E. S. SA w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002 rok o d d a l a skargę
Przedmiotem skargi Z. E. S. SA w S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] utrzymująca decyzję Burmistrza z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od czerwca do grudnia 2002r. w łącznej wysokości [...] zł .
Z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego wynika, że Burmistrz wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego od nieruchomości należnego od Z. E. S. Spółka Akcyjna za okres od czerwca do grudnia 2020r. za rozdzielnię prądu położoną na terenie elektrowni.
Powodem wszczęcia postępowania był fakt niezadeklarowania przez Spółkę i następnie niepłacenie podatku od nieruchomości za tę rozdzielnię. Wydając następnie decyzję, organ I instancji oparł się na ustaleniach poczynionych w postępowaniu przeprowadzonym wcześniej, w sprawie określenia wysokości zobowiązania w tym podatku, za tę samą rozdzielnię, tyle, że za okres 2000 i 2001r.
W oparciu o opinię techniczną rzeczoznawcy wydaną na podstawie oględzin, organ podatkowy uznał, że przedmiotowa rozdzielnia prądu jest budowlą polegająca opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Z. E. S. SA w odwołaniu od tej decyzji podniósł, że rozdzielnia nie jest budowlą, ponieważ nie jest trwale związana z gruntem. Jest natomiast odrębnym urządzeniem technicznym i nie podlega opodatkowaniu od nieruchomości.
Gdyby jednak przyjąć, że pojęcie "budowla" powinna być rozumiana tak , jak je definiuje prawo budowlane – to za budowlę mogą być uznane tylko fundamenty, na których rozdzielnia jest posadowiona.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska odwołującej się Spółki. Organ odwoławczy stwierdził, że nawet na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003r. kiedy ta ustawa nie zawierała definicji pojęcia "budowle" można typ rozdzielni prądu, który znajduje się w elektrowni w Ż. uznać za budowlę.
Nie jest prawdą, że za budowle można było uznać, jak chce tego Spółka, tylko taki wytwór rąk ludzkich, który jest trwale związany z gruntem.
W art. 2 ust.1 omawianej ustawy wymieniając podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ustawodawca wymienia przedmioty władania, posiadanie których rodzi taki obowiązek.
Są to nieruchomości i obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem. Z prawa budowlanego wiadomo, że obiektem budowlanym są budynki budowle i obiekty małej architektury. Przedmiotowa rozdzielnia prądu stoi na fundamencie i stanowi całość techniczno-użytkową charakterystyczną dla budowli. Rozdzielnia prądu jest integralną częścią całego zespołu budowli elektroenergetycznych, na której składają się budowle wykorzystywane do wytwarzana energii elektrycznej oraz biorące w niej początek budowle linii przesyłowych.
Trudno uznać, że rozdzielnia prądu stanowiąca łącznik między tymi budowlami sama nie jest budowlą, a gdyby nawet uznać ją za zwykłe urządzenie – że nie jest częścią którejś z wymienionych budowli.
Podnoszony przez Spółkę argument, że jakoby rozdzielnia dlatego nie była budowlą, że w każdym czasie poszczególne jej elementy można wymontować i przenieść w inne miejsce nie jest, zdaniem organu odwoławczego uzasadniony.
W ten sposób można bowiem postąpić z większością obiektów budowlanych, choćby z energetycznymi liniami napowietrznymi, które są przecież budowlą, czego Spółka nie kwestionuje. Prawo podatkowe nie wymienia zespołu trwałości czy niezmienności wśród cech takiego przedmiotu opodatkowania, jak budowla.
Ubytek poszczególnego urządzenia czy instalacji z konstrukcji rozdzielni z powodu jego wymontowania wpłynie co najwyżej na zmianę wartości tej budowli, ale nie zmieni jej charakteru.
Jeśli chodzi o wysokość zobowiązania podatkowego to obliczono ją na podstawie wartości rozdzielni, którą podała Spółka w wykazie z dnia [...].
W skardze na opisane powyżej ostateczne rozstrzygnięcie Z. E. S. SA w S. zarzucił naruszenie w art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002r. Dz.U. Nr 9 z 2002r. poz.84 z późn.zm.) Spółka podnosi , że Kolegium w decyzji powołuje się bezpodstawnie na definicję budowli z prawa budowlanego. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym uznano to za niedopuszczalne i dlatego należy przyjąć językowe, słownikowe rozumienie terminu "budowla" użytego w ustawie "o podatkach i opłatach lokalnych".
Z definicji zawartej w Słowniku Języka Polskiego (PWN W-wa 1995 t.I str. 213) budowlą jest to, co zostało wybudowane, efekt działalności budowniczych stanowiący skończoną całość użytkową, wyodrębnioną w przestrzeni i połączony z gruntem w sposób trwały. Skoro rozdzielnia nie została wybudowana lecz zmontowana i nie jest połączona z gruntem w sposób trwały – to nie jest budowlą. Potwierdzeniem tezy, że rozdzielni prądu nie buduje się, a montuje jest załączona przez skarżącą do odwołania opinia rzeczoznawcy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem organu, w braku definicji "budowli" w ustawie o podatkach i opłatach sprzed nowelizacji przed 1 stycznia 2003r. bardziej uzasadnione jest, poszukiwanie tej definicji w prawie budowlanym niż w słowniku czy języku potocznym. Prawo budowlane tworzone jest bowiem przez tego samego ustawodawcę, który tworzy prawo podatkowe . Ponadto, po nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w której zamieszono definicję "budowli" przyjętą z prawa budowlanego – stanowisko prezentowane przez Kolegium w zaskarżonym rozstrzygnięciu znalazło potwierdzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002r. nr 9, poz. 84) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i określone grunty.
Do końca 2002r. w przepisach w/w ustawy nie było definicji budowli.
Przy określeniu budowli na potrzeby tego opodatkowania należało więc zdaniem Sądu przyjąć potoczne rozumienie tego pojęcia i jedynie posiłkowo posługiwać się definicją zawartą w prawie budowlanym.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. >Nr 89, poz. 414 ze zm.),przez obiekty budowlane rozumie się każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki , wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne , oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych /kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń/ oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Przepisy ustawy o podatkach lokalnych nie odsyłały bezpośrednio do w/w definicji. W potocznym ujęciu językowym budowlą będzie zatem każda konstrukcja budowlana będąca dziełem człowieka, wyodrębniona fizycznie, połączona z gruntem (położona na gruncie lub pod nim). Innymi słowy, budowle to obiekty budowlane, które nie posiadają cech budynku. Nie ma znaczenia również ,czy są umocowane w ziemi, czy na ziemi, czy można je przenieść w inne miejsce.
Sąd mając na uwadze wszystko powyższe oraz znajdujący się w przedstawionych aktach opis wolno stojącej rozdzielni prądu stanowiącej część składową elektrowni w Ż., dokumentację fotograficzną obiektu podziela stanowisko organów podatkowych I i II instancji , że przedmiotowa rozdzielnia jest budowlą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło