SA/Sz 1454/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. na podstawie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tekst jednolity: Dz.U z 2000 r.Nr 106, poz. 1126 ze zm. / oraz art. 104 kpa – nakazał G. U. rozbiórkę samowolnie dobudowanej [...] do budynku [...] w R. gm. D. Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że J. B. zam. w R. pismem z dnia [...]r. zawiadomiła o samowoli budowlanej dokonanej przez G. U. w związku z czym w dniu [...]r. przeprowadzono wizję lokalną tego budynku i ustalono fakt wykonania [...] przy lokalu mieszkalnym nr[...]. G. U. właściciel [...] w dniu [...] r. złożył oświadczenie, że [...] została wybudowania przez rokiem [...] i zobowiązał się do przedłożenia w terminie do dnia [...] r. stosownej dokumentacji. Zobowiązania tego nie wykonał. W tych okolicznościach organ orzekający uznał, że [...] została wybudowana bez pozwolenia na budowę. Dlatego zgodnie z art.48 ustawy Prawo budowlane orzekł o jej rozbiórce. Od decyzji organu I instancji odwołał się G. U., wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu wyjaśnił, że lokal mieszkalny wraz z gruntem kupił w [...]r. od J. i J. S.. Budynek do chwili obecnej nie uległ zasadniczym zmianom. Wykonał jedynie uzupełnienie [...]. Do odwołania przedłożył [...] rysunki z projektu wykonania [...] z roku [...] i [...], z których wynika, że [...] już istniał. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania G. U., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., po przeprowadzeniu wizji lokalnej, która potwierdziła zgłaszany przez J. B. fakt dobudowania przez właściciela lokalu mieszkalnego nr [...] G. U. [...] na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę tego obiektu. G. U. nie przedłożył dowodów, pozwalających na określenie czasu popełnienia samowoli budowlanej, dlatego – według organu odwoławczego - organ I instancji opierając się na oświadczeniu J. B. przyjął, że [...] popełniono ok. [...] lata temu. Organ II instancji wyjaśnił dalej, że uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia następuje z uwagi na argumenty skarżącego i dołączone do odwołania dowody, które zweryfikowane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na potrzebę wyjaśnienia – przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i w oparciu o dowody już przedłożone przez odwołującego się oraz ewentualne nowe dowody - dokładną datę popełnienia [...], co pozwoli na wydanie właściwego rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. B. zarzucając, że została wydana z naruszeniem prawa. Skarżąca wyjaśniła, że w R. mieszka od [...]r., a od [...]r. w lokalu Nr [...]. Sąsiedni lokal kupił w [...]r. J. S., który po [...] latach sprzedał go G. U. G. U. przebudował wspólny[...] pozostawiając tylko dojście do mieszkania skarżącej. Dobudował w [...]r. również do budynku [...] i pozbawił skarżącą dojścia do jej budynku gospodarczego. Najlepszym dowodem w sprawie jest akt notarialny i zeznania świadka K. J. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej P.p.s.a /. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczać się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była określona w art. 138 § 2 kpa decyzja o charakterze kasacyjnym, wobec czego ocena jej zgodności z prawem polegała w pierwszym rzędzie na badaniu, czy istotnie zachodziły wymienione w art. 138 § 2 kpa przyczyny uzasadniające uchylenie decyzji I instancji i konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia . Zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagą przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art. 138 § 2 w związku z art. 136 kpa przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji określony zakres czynności postępowania wyjaśniającego, a mianowicie, rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Stosownie do art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji, albowiem organ odwoławczy zasadnie przyjął, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczy nakazu rozbiórki [...] dobudowanej [...] do budynku mieszkalnego w R. gmina D.. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji/. W przedmiocie konsekwencji prawnych wynikających z ustalonej samowoli budowlanej, niezbędne jest ustalenie daty jej popełnienia. W myśl bowiem art. 49 § 1 cyt. ustawy Prawo budowlane, nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art.48, jeżeli upłynęło [...] lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jak wynika z treści uzasadnień decyzji organów orzekających, organ I instancji daty tej nie ustalił w sposób należyty i dlatego organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję. W tych okolicznościach, nie znajdując podstaw dla uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ - orzekł jak w sentencji wyroku.