SA/Sz 1456/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak /spr/ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant st. sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie, II. nie orzeka o wykonaniu zaskarżonego postanowienia, III. z a s ą d z a od Wojewody na rzecz skarżącej B. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. B. M. podaniem z dnia [...] r. zwróciła się do Urzędu Pracy o zaliczenie Jej, na podstawie zeznań świadków, stażu emerytalnego w okresie [...] r. do [...] r. w [...] w [...], ul. [...] i przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Rozpatrując powyższy wniosek Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., doręczoną w dniu [...] r., odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. B. M. w dniu [...] r. wniosła do Urzędu Pracy podanie, w którym zwróciła się z prośbą o dołączenie dokumentów zeznań świadków, potwierdzonych przez ZUS, życiorysu i kwestionariusza osobowego. Prosiła również o pozytywne rozpatrzenie Jej podania. W odpowiedzi na powyższy wniosek Urząd Pracy powiadomił B. M., że prośba Jej została spełniona, tj. dokumenty zostały dołączone do akt sprawy, pozostaje to jednak bez wpływu na przysługujący Jej zasiłek przyznany decyzją z dnia [...]r. Kolejnym podaniem z dnia [...] r., skierowanym do Kierownika Urzędu Pracy, B. M. poinformowała, że w Urzędzie Pracy zrejestrowała się w dniu [...] r. z zamiarem uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Powyższe podanie Prezydent Miasta potraktował jako wniosek w sprawie zasiłku przedemerytalnego i decyzją z dnia [...] r. odmówił B. M. przyznania prawa do takiego zasiłku od dnia [...]r. Od tej decyzji odwołała się B. M. podnosząc, że w urzędzie pracy zarejestrowała się celem uzyskania zasiłku przedemerytalnego w dniu [...] r. i z tą datą powinien być rozpoznany jej wniosek. Zakwestionowała zasadność nie zaliczenia okresu zatrudnienia od [...] r. do [...] r. z powodu nie opłacania przez pracodawcę składek na ubezpieczenie. Wskazała ponadto, że w dniu [...] r. wpłynęło jej odwołanie od decyzji, a nie wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., Nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję ostateczną wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. M. zakwestionowała dokonaną przez organ odwoławczy ocenę dowodów na okoliczność posiadanego przez nią okresu zatrudnienia potrzebnego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca wniosła "o wydanie sprawiedliwego wyroku" oraz o "powołanie świadków potrzebnych do rozwikłania sprawy." Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie, uwzględnił wniesioną skargę i wyrokiem z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt SA/Sz 1515/02, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że bezpodstawne było stanowisko organu odwoławczego co do charakteru prawnego pism strony z dnia [....] oraz [...] r. Sąd podkreślił, że o tym czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem nie decyduje jego nagłówek, lecz treść. W razie wątpliwości, co do treści pisma organ powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta wezwał B. M. do zgłoszenia się w Urzędzie Pracy celem złożenia dodatkowego oświadczenia. W dniu [...] r. B. M. złożyła oświadczenie, że pismo z dnia [...] r. należy potraktować jako odwołanie od decyzji o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego. Natomiast w dniu [...] r. złożyła oświadczenie - prośbę o potraktowanie Jej pisma z dnia [...] r. jako podanie o zasiłek przedemerytalny. W takim stanie sprawy Prezydent Miasta przesłał akta Wojewodzie, który postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], stwierdził uchybienie przez B. M. terminu do wniesienia odwołania, przewidzianego w art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. B. M. ponownie wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, wnosząc o prawną interpretację postanowienia Wojewody z dnia [...] r. i pomoc w prawnym rozwiązaniu Jej zagmatwanego problemu. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśnia, że nie jest osobą wykształconą i przy formułowaniu pism korzystała z pomocy etatowych pracowników w urzędach i instytucjach państwowych. Pisała pod Ich dyktando, rzetelnie wykonując polecenia pracowników i nie wiedział, że coś jest nie tak. Ponieważ kazano używać Jej w piśmie słów i zwrotów, których nie rozumiała, a co gorsza nie miały żadnej wartości w postępowaniu administracyjnym w I czy II instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Ponadto dodał, że zarzuty skargi są chybione, ponieważ postępowanie organu I instancji zgodne było z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie z dnia 13lutego 2003 r., sygn. akt SA/Sz 1515/02. Natomiast z treści oświadczenia z dnia [...] r. bezspornie wynika, że skarżąca złożyła je świadomie powołując się na powyższy wyrok. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy zwrócić uwagę, że sprawa B. M. była już poddana kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2002 r. uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Równocześnie należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawa i w konsekwencji wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Sformułowana w tym artykule zasada, w myśl której ocena prawna i w konsekwencji wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiąże ten Sąd oraz organ, oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą związani ocena prawną i wskazaniami wyrażonymi w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostaną one uchylone w prawem określonym trybie i oczywiści o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2003 r. wskazał, że przy załatwianiu spraw organy administracji publicznej winny kierować się zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego wyrażonymi w przepisach art. 8 i art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasadę informacji. Zasady te nakładają na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa, a w trakcie postępowania należycie i wyczerpującą informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania. W przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że organ I instancji należycie i wyczerpująco poinformował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie Jej praw i obowiązków, skoro w wyniku złożonych przez Nią oświadczeń podania z dnia [...] i [...] r. zostały potraktowane w sposób niekorzystny dla Niej. Bowiem podanie z dnia [...]r., które złożone zostało w terminie do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [....] r., potraktowane zostało jako wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Natomiast podanie z dnia [...] r. potraktowane zostało jako odwołanie od decyzji z dnia [...] r., chociaż przecież mogło być wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, tym bardziej, że organy obu instancji raz już uznały je za taki wniosek. W rezultacie skarżąca otrzymała decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. odmawiającą Je przyznania zasiłku przedemerytalnego oraz zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że strona należycie poinformowana, świadomie złożyła oświadczenia wywołujące niekorzystne dla niej skutki prawne. Z akt sprawy wynika raczej, że faktycznie składała takie oświadczenia, jakie doradzali Jej pracownicy Urzędu Pracy, ponieważ oświadczenie z dnia [...] r. sporządzone zostało przez pracownika Urzędu, a tylko podpisane przez B. M. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że organu obu instancji rozpatrując sprawę B. M., po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2003 r., ponownie naruszyły wskazane wyżej ogólne zasady postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględniając skargę jako uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie. Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o prawach czy obowiązkach podlegających wykonaniu, Sąd stosownie do przepisu art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie orzeka o wstrzymaniu wykonania postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ww. ustawy.