SA/Sz 1458/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska [spr] Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru o d d a l a skargę W dniu [...] Agencja Celna "S." zgłosiła w imieniu P. J. do procedury dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny samochód osobowy marki [...] Dla ustanowienia wartości celnej został przedłożony rachunek nr [...] z [...] r., w którym wartość transakcyjna przedmiotowego towaru wykazana została w kwocie[...] . Strona zadeklarowała ponadto, iż koszty transportu przedmiotowego pojazdu do granicy państwa wynosiły [...] EUR. W dniu[...] . decyzją nr [...] ustalono wartość celną pojazdu w wysokości [...] zł stosując zastępczą metodę ustalania wartości celnej wynikającą z art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego organ II instancji decyzją nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu ww decyzji wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy przeprowadzić prawidłowe ustalenie wartości celnej metodą wynikającą z art. 29 § 1 Kodeksu celnego podając przyczyny zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów przedstawionych przez zgłaszającego towar do odprawy celnej. Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenie celne zawarte w dokumencie [...] z dnia [...] za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...] i określił wartość celną na kwotę [...] zł. Zgodnie z art. 23 § 1 ustawy Kodeks celny, wartością celną towarów jest cena transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Organ podkreślił, że odstępstwem od wyżej wskazanej zasady ustalania wartości celnej w oparciu o cenę transakcyjną jest sytuacja, gdy wartość transakcyjna nie może zostać przyjęta za wartość celną, w wypadku gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do ustalenia wartości celnej lub gdy nie zostaną one przedłożone (art. 23 § 7 ustawy Kodeks celny). Wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów w rozumieniu tego przepisu nie oznacza tylko ich autentyczności, nie chodzi zatem tylko o ich wiarygodność formalną. Dokument taki nie będzie wiarygodny w sytuacji, gdy podana w nim cena transakcyjna budzi oczywiste wątpliwości, tj. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. W trakcie postępowania z uwagi na zapis na rachunku nr [...] z dnia[...] ., iż przedmiotowy pojazd w dniu zakupu posiadał uszkodzoną pompę wtryskową pismem nr [...] z dnia [...] zwrócono się do Strony o nadesłanie rachunku lub innych dokumentów określających koszty naprawy bądź wymiany uszkodzonej pompy. W odpowiedzi na powyższe Strona nadesłała oświadczenie, z którego wynika że pompa wtryskowa została zakupiona w sklepie z używanymi częściami samochodowymi za kwotę [...] EUR i nie posiada rachunku zakupu. Zgodnie z art.85 § 1 Kodeksu celnego należności celne przywozowe wymagalne są według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, zatem koszty zakupu pompy wtryskowej stanowią element wartości celnej w rozumieniu art.23 § 1 w/cyt. ustawy. Niezależnie od powyższego wartość transakcyjna w świetle art.23 § 7 cyt. ustawy nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do ustalania wartości celnej. Z akt sprawy oraz dokumentów nadesłanych przez Stronę przy piśmie z dnia[...]. wynika, iż cena należna za zakupiony pojazd wynosiła [...] + [...] EUR (depozyt), który został zwrócony Stronie po przedstawieniu dowodu wywozu pojazdu z Niemiec. Zatem cena transakcyjna pojazdu wynosi [...] EUR i w takiej wysokości została zadeklarowana w zgłoszeniu celnym nr jw. z dnia[...] . W toku prowadzonego postępowania organ celny zebrał dokumentację, z której wynika, że ceny podobnych pojazdów na rynku niemieckim kształtowały się wg katalogu [...] str. 282 na poziomie [...] EUR. Zatem cena transakcyjna uzyskana przez Stronę w wysokości [...] odbiega o ponad 100 % od ceny tego rodzaju pojazdów na rynku niemieckim, również wówczas gdy zostanie powiększona o kwotę zakupu pompy wtryskowej w wysokości [...] EUR w/g oświadczenia Strony. W niniejszym przypadku przedmiotem zgłoszenia do odprawy celnej był pojazd używany i nieuszkodzony, o czym świadczyć może m.in. zaświadczenie nr [...] z dnia [...] o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z którego wynika, że stan pojazdu nie odbiegał od stanu pojazdów, których ceny zostały odnotowane w katalogach. Skutkiem powyższego jest zatem sytuacja, w której cena transakcyjna odbiega od wartości rynkowej, a w związku z tym nie może zostać uznana za wartość celną. Dalej organ podaje,, że dla potrzeb ustalenia wartości celnej pojazdów używanych metodami zastępczymi, w zdecydowanej większości przypadków będzie wykorzystywana metoda tzw. "ostatniej szansy" uregulowana w art. 29 § 1 Kodeksu celnego, uzasadniając jej zastosowanie i wyłączenie innych metod. Art. 29 § 1 ustawy Kodeks celny przewiduje ustalenie wartości celnej na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami ogólnymi przepisami: Artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994, przepisów Działu III Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów" - Tytułu II. Organ podniósł, iż zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej, przy stosowaniu tej metody w odniesieniu do pojazdów używanych, należy oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny tego typu towarów. W niniejszym przypadku Urząd Celny zebrał dokumentację obrazującą ceny tego typu pojazdów na rynku polskim obowiązujące w kwietniu 2002r. W świetle specjalistycznego katalogu Eurotax z kwietnia 2002r. (strona 139), cena podobnego samochodu osobowego [...][...] , z silnikiem o zapłonie samoczynnym i pojemności skokowej [...] cm3 kształtowała się na poziomie [...] PLN zatem wartość po odliczeniu VAT wynosi = [...] zł - 22 % VAT (obliczony od podstawy stanowiącej sumę wartości celnej i akcyzy), w kwocie [...] zł = [...] zł, wartość po odliczeniu akcyzy wynosi = [...] zł - 3,1 % podatku akcyzowego (obliczonego od podstawy stanowiącej równowartość wartości celnej) w kwocie [...] zł = [...] zł (po zaokrągleniu do 1 zł wartość celna = [...] zł). Kwota cła orzeczona niniejszą decyzją nie uległa zmianie, ponieważ na towary objęte kodem PCN [...] po spełnieniu warunków określonych w odrębnych przepisach obowiązuje stawka celna obniżona 0 %. Ustalając wartość celną pojazdu nie odliczono 10 % marży, ponieważ import samochodów używanych wprowadzonych na polski obszar celny jest importem indywidualnym, a nie dla celów handlowych. Podstawą odwołania z [...] r. P. J. są zarzuty przeciwko naruszeniom zasad postępowania procesowego, skutkującego brakiem dojścia do prawdy materialnej jako podstawy właściwego rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem odwołującego się urząd posługuje się instrumentalnie katalogami EUROTAX powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej. Podejście organu do materiału dowodowego nie prowadzi do ustalenia rzeczywistych okoliczności sprawy. Dalej podaje, że organ nie odniósł się do pisma z [...] i zawartego tam materiału dowodowego tj. Kopii i tłumaczenia książki przeglądów pojazdu (potwierdzające przebieg pojazdu większy od standardowego), kopii i tłumaczenia pokwitowania depozytu, kopii i tłumaczenia umowy kupna, informacji sieci dilerskiej [...] o cenie nowej pompy wtryskowej. Wskazuje, że z uwagi na większy niż standardowy przebieg samochodu ([...] km) należy zastosować wskaźnik obniżenia ceny 9,6 %, cenę nowej pompy wtryskowej a ponadto uwzględnić cenę depozytu. Zdaniem strony kwota [...] EURO jest niczym szczególnym, ponieważ na terytorium RP często oferuje się samochody tej samej marki i rocznika za podobną cenę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję I instancji w części dotyczącej wartości celnej pojazdu i określił jej wysokość na [...] zł. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie dla potrzeb ustalenia wartości celnej towaru nie mogły zostać zastosowane metody określone w art. 25-28 ustawy Kodeks celny. Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną pojazdu w ramach metody "ostatniej szansy" uregulowanej w art. 29 § 1 ustawy Kodeks celny. Powyższy tok postępowania przy ustalaniu wartości celnej pojazdów używanych uznać należy, zdaniem organu II instancji, za prawidłowy i zgodny z zasadami i ogólnymi przepisami artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., przepisów Działu III Tytuł II Kodeksu celnego – "Wartość celna towarów". Dalej Dyrektor podaje, że organ I instancji w sposób prawidłowy i przejrzysty wyjaśnił oraz uzasadnił konieczność zastosowania dla ustalenia wartości celnej towaru metodę zastępcza wynikającą z art. 29 § 1 Kodeksu celnego. Zdaniem organu przyjęcie informacji do obliczeń wartości pojazdu ze specjalistycznego wydawnictwa zawierającego ceny użytkowanych pojazdów samochodowych na rynku polskim tj. katalogu EUROTAX jest uzasadnione tym, że informacje te dotyczą średnich cen pojazdów samochodowych, ustalonych na podstawie analizy prowadzonej na reprezentatywnej próbie pojazdów używanych z całego kraju, uwzględniają spadek ceny w funkcji wieku, przebiegu i stanu technicznego pojazdu. Organ wyjaśnił, że ustalając wartość pojazdu organ I instancji nie pomniejszył o należności celne ponieważ w przypadku pojazdów pochodzących z Unii Europejskiej cło nie stanowi elementu wchodzącego w skład struktury ceny rynkowej. Uwzględniając zarzut strony, organ odwoławczy skorygował ustaloną wartość pojazdu zgodnie z tabelą korekcyjna, z tytułu przebiegu większego od standardowego o [...] km dla samochodów osobowych i terenowych dołączonych do "Informatora Rynkowego Samochody osobowe – Eurotax" o 7,2 %. Ustalając korektę organ przyjął, że: - okres użytkowania samochodu od daty rejestracji samochodu do daty zgłoszenia celnego tj [...] dni, - miesięczny przebieg normatywny [...] dzienny przebieg normatywny [...] ----------------------------------- razem przebieg [...] km. Przebieg z książki serwisowej pojazdu [...] km – normatywny przebieg [...] km co daje [...] km Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania w zakresie ustalenia ceny zakupionego pojazdu przy uwzględnieniu kwoty depozytu (EURO), depozyt bowiem ma charakter zwrotny po przedstawieniu dowodu wywozu pojazdu z Niemiec a zatem nie stanowi elementu ustalania wartości celnej towaru, a ponadto faktura dokumentująca zakup przedmiotowego samochodu przedstawiona przez stronę zawierała określenie ceny sprzedaży na poziomie [...] EURO, nie odnosiła się do kwoty [...] EURO. Odnosząc się do kwestii zakupu pojazdu z uszkodzoną pompą, organ podaje, że w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego pojazd ten był w pełni sprawny technicznie. Potwierdza to przedłożone przez stronę wraz ze zgłoszeniem celnym zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu – pojazd został dopuszczony do ruchu. Organ przyjął według oświadczenia strony wartość zakupionej zamontowanej pompy –[...] EURO. Doliczenie tej kwoty do wartości transakcyjnej nie zmienia jednak faktu, iż cena ta odbiega od wartości rynkowej pojazdu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego P.J. wniósł o uwzględnienie skargi zarzucając niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, pomimo przedłożenia wiarygodnego materiału dowodowego i podtrzymał zarzuty podnoszone w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest nieuzasadniona. Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wedle art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) tj. stanu prawnego obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia do odprawy celnej używanego samochodu osobowego [...] kombi rok produkcji 1999, oraz w dacie podejmowania przez organy celne rozstrzygnięć w rozpoznawanej sprawie, wartość celną towaru zgłoszonego do odprawy celnej ustala się na podstawie jego wartości transakcyjnej, to znaczy ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za ten towar. Jeżeli jednak "organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego (...)", wówczas powinien dokonać ustalenia wartości celnej towaru, stosownie do okoliczności, naprzód przy wykorzystaniu metod, które zostały określone kolejno w art. 25 (czyli wedle wartości celnej "identycznych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie"), art. 26 (czyli wedle wartości celnej "podobnych towarów sprzedanych lub wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie"), art. 27 (przyjmując za wartość celną "cenę jednostkową towarów przywożonych bądź identycznych lub podobnych sprzedanych na polskim obszarze celnym w największych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna") lub art. 28 Kodeksu celnego (przyjmując za wartość celną tzw. wartość kalkulowaną, poprzez zsumowanie kosztów lub kwot określonych w ustawie), a dopiero w sytuacji, gdy wartość celna towaru nie może być określona przy zastosowaniu wymienionych uprzednio metod: "jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: 1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.; 2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. (...)". W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że zgłoszenia do odprawy celnej używanego pojazdu samochodowego - samochodu osobowego [...] (wyprodukowanego w[...] .), który był używany w okresie następującym po zakupie, dokonała osoba fizyczna – P. J. w dniu [...] r. w Urzędzie Celnym. W rozpoznawanej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność dołączonego do zgłoszenia celnego rachunku, uznając, że wykazana w niej cena pojazdu ([...] EUR) jest rażąco niska w stosunku do jego rzeczywistej wartości (art. 23 § 7 Kodeksu celnego). W tym przypadku organ celny dokonał analizy cen tego samego typu pojazdu wykazanych w katalogu Schwacke Liste SPS-D 4/2002 –kształtujących się na poziomie [...] EURO, a następnie przystąpił do ustalania jego wartości celnej. W rozpoznawanej sprawie organ celny do ustalenia wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" określonej w art. 29 § 1 kodeksu celnego przyjął cenę wymienioną w katalogu "Eurotax" ([...] zł), dotyczącą tego samego modelu samochodu, z tego samego roku. Organ II instancji odniósł się jednocześnie do okoliczności podanych przez skarżącego w odwołaniu od rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, uwzględniając w części zarzuty P. J. i określił wartość celną na kwotę [...] zł Celem dokładnego określenia stanu technicznego zgłoszonego do odprawy celnej używanego pojazdu samochodowego organ celny posiłkował się także zaświadczeniem z badania technicznego pojazdu z dnia[...] ., zapisami w książce serwisowej samochodu, postanowieniami umowy sprzedaży, okolicznościami zawartej umowy. Organ uwzględnił : -treść zaświadczenia nr [...] z [...] o przeprowadzonym badaniu technicznym, iż pojazd nie był wyeksploatowany w większym stopniu niż średnie zużycie podobnych pojazdów wyprodukowanych w roku 1999 r., -koszty naprawy przedmiotowego pojazdu – zakup pompy według oświadczenia skarżącego ([...] EURO), zgodnie bowiem z art. 85 kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego (...), zatem zasadnie organy nie uwzględniły ceny nowej pompy wtryskowej według informacji sieci dealerskiej[...] , -fakt, że kwota [...] EURO miała charakter depozytu, -korektę katalogowej wartości rynkowej samochodu przy przebiegu większym od standardowego o ponad [...] km (tj. in plus w stosunku do wykazanej w książce serwisowej), o współczynnik 7,2 % – w sytuacji wykazania różnicy przebiegu wynikającego z książki serwisowej i normatywnego przebiegu sprowadzonego pojazdu na [...] km. Organ celny przedstawił dokładnie podstawy dokonanej wyceny w tym kalkulację procentowej korekty wartości pojazdu ze względu na jego ponadnormatywny przebieg zważywszy, że strona nie przedłożyła dowodu przeciwnego (brak jest nawet stosownego zapisu w umowie sprzedaży). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnione zostały przyczyny, z powodu których zastosowanie innej metody (czyli jednej spośród metod wskazanych w art. 25 - 28 Kodeksu celnego), w celu ustalenia wartości importowanego używanego pojazdu samochodowego przez osobę fizyczną dla własnych celów (co czyni zadość wymaganiu prawnemu określonemu w art. 29 § 1 zdanie pierwsze Kodeksu celnego), nie może mieć zastosowania oraz, że zakwestionowana przez organy celne rażąco niska cena transakcyjna nabycia tego pojazdu, udokumentowana przedstawionym przez zgłaszającego rachunkiem, wedle którego cena transakcyjna nabycia tego samochodu opiewała na kwotę [...] EORO budzi wątpliwości. Nie sposób również zarzucić organom dowolności w ustaleniu wartości celnej sprowadzonego samochodu a stanowisko organu uznać należy za w pełni uprawnione, tym samym zgłoszone w tym zakresie zarzuty skargi za chybione. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego lub przepisom postępowania administracyjnego, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.