SA/Sz 1469/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-02-23

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na budowie nowego domku w miejscu starego, rozebranego obiektu, na nowym fundamencie i z nowych elementów, wraz z budową podziemnego zbiornika na ścieki, stanowią remont, czy budowę wymagającą pozwolenia na budowę, a w przypadku braku pozwolenia, czy organ ma obowiązek wydać decyzję o rozbiórce?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa nowego obiektu budowlanego w miejscu zniszczonego i rozebranego, na nowym fundamencie i z nowych elementów, wraz z budową podziemnego zbiornika na ścieki, stanowi budowę w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a nie remont. Ponieważ roboty te zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, wydać decyzję o nakazie rozbiórki, bez możliwości uwzględniania okoliczności pozaprawnych.
Stan faktyczny
L. i M. B. zostali zobowiązani decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki domku i podziemnego zbiornika na ścieki, wybudowanych na działce bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że dokonali jedynie remontu starego obiektu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak pozwolenia na budowę. Skarga do WSA została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skargi L. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. na podstawie art.48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tekst jednolity: Dz.U z 2000 r.Nr 106, poz. 1126 ze zm. / oraz art. 104 kpa – nakazał M. i L. B. rozbiórkę domku [...] oraz podziemnego zbiornika na ścieki bytowe wraz z przyłączem kanalizacyjnym, wybudowanych na działce nr [..] w [...] /na terenie [..]/ bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Dyrektor Parków Krajobrazowych [...] pismem z dnia [...]r zawiadomił organ nadzoru budowlanego, iż na terenie byłego Ośrodka [...] trwają samowolne roboty budowlane. W dniu [...]r. dokonano czynności kontrolnych na terenie byłego ośrodka [...] i ustalono, że znajdują się tam stare drewniane obiekty rekreacyjne i jeden zupełnie nowy w budowie, usytuowany w [...] części działki na płytowym fundamencie betonowym, będący własnością M. i L. B. Organ I instancji ustalił. że inwestorzy rozebrali stary drewniany obiekt rekreacyjny i na jego miejscu wybudowali, nowy obiekt rekreacyjny o wym. [...] x [...]m z przybudówką o wymiarach [...] x [...]m, posadowiony na nowym betonowym fundamencie płytowym o wymiarach [...] x [...], oraz podziemny zbiornik na ścieki bytowe usytuowany po [...] stronie domku Roboty te zostały wykonane pomiędzy [...] a [...]r. bez pozwolenia na budowę, obecnie trwają roboty wykończeniowe. W toku postępowania M. i L. B. złożyli w dniu [...]r. pisemne oświadczenie, w którym wskazali, że dokonali jedynie remontu i modernizacji starego domku [...], w którym wymienili stare zniszczone elementy konstrukcji dachu oraz ścian zewnętrznych przez co budynek stał się stabilny. Podnieśli też, że wymienione ściany wzmocniły i podparły istniejące ściany i strop oraz zabezpieczyły obiekt przed prawdopodobną utratą stabilności i nośności oraz zapobiegły awarii budowlanej. Dlatego wnieśli o odstąpienie od rozbiórki obiektu, gdyż rozbiórka może doprowadzić do nieodwracalnego zniszczenia ustroju nośnego budynku. Organ I instancji nie podzielił stanowiska stron uznał, że zgromadzone w sprawie dowody jednoznacznie dowodzą, iż strony dopuściły się samowoli budowlanej, polegającej na budowie podziemnego zbiornika na ścieki i budowie nowego domku [...] w miejsce starego, który rozebrali. Roboty te wykonali bez pozwolenia na budowę, co stanowi naruszenie art. 28 ustawy Prawo budowlane. Organ orzekający podniósł też, że decyzja o rozbiórce nie ma charakteru uznaniowego oraz, że w przypadku potraktowania wykonanych robót jako odbudowy starego domku również należałoby zastosować przymusową rozbiórkę, bowiem odbudowa wymaga pozwolenia na budowę /vide wyrok NSA z 19 czerwca 1996r. , SA/Kr 1984/85/. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i L. B. domagając się zmiany decyzji. Stwierdzili, że na terenie działki Nr [...] znajdują się również inne nowe obiekty, których właściciele zostali zobowiązani jedynie do uzupełnienia dokumentacji. Domek odwołujących powstał na miejscu zdekapitalizowanego obiektu, którego użytkowanie nie było możliwe ze wzglądu na zły stan techniczny /groził zawaleniem/. Stary obiekt był posadowiony na płycie fundamentowej, niestabilnej i popękanej od wód powierzchniowych. Płyta została wzmocniona i ustabilizowana. Na terenie ośrodka znajduje się stare murowane szambo. Budowa wspólnej oczyszczalni ścieków nie została zrealizowana, dlatego wszyscy współwłaściciele skorzystali z oferty kupna atestowanych zbiorników bezodpływowych. Wskazali też, że budowa domku [...] nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że nieprawidłowości których się dopuścili wynikały wyłącznie z braku wiedzy o obowiązujących przepisach i zobowiązują się niezwłocznie uzupełnić niezbędną dokumentację. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / tekst jednolity: Dz.U z 2000r.Nr 106, poz. 1126 ze zm. /, po rozpatrzeniu odwołania L. i M. B., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy, jak wynika uzasadnienia decyzji , ustalił, że L. i M. B. wybudowali na działce Nr [...] w [...] domek [...] z przybudówką oraz zbiornikiem podziemnym na ścieki bytowe z przyłączem kanalizacyjnym. Wykonanie przedmiotowych obiektów powinno być poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Państwo B. nie dopełnili tego obowiązku, zatem wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane, jest zgodne z prawem. Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy podniósł, że art. 48 tej ustawy obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego samowolnie, co oznacza, że nie ma on możliwości uwzględniania jakichkolwiek okoliczności pozaprawnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. i M. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niesłusznej i nie uwzględniającej szczególnych okoliczności sprawy. Skarżący wskazali, że roboty budowlane wykonali z uwagi na wymogi bezpieczeństwa i nie naruszyli miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Drewniany domek [...] powstał w miejscu całkowicie zniszczonego domku [...] byłego ośrodka [...] i nie wykracza poza gabaryty tamtego obiektu. Zachowano również charakter zabudowy dostosowując do wymogów parku krajobrazowego. Umieszczenie zaś nowoczesnego podziemnego zbiornika na nieczystości, pozwoli na zakończenie eksploatacji szkodliwego dla środowiska szamba. Dlatego utrzymanie decyzji o nakazie rozbiórki jest nadużyciem prawa, a rozbiórka kłóci się ze społecznym odbiorem prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej P.p.s.a /. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Sąd dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnych z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania i na podstawie materiału dowodowego w chwili jej wydania. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest uzasadniona. Z protokołu czynności kontrolnych dokonanych przy udziale skarżących, w dniu [...]r. na nieruchomości /dz. nr [...] i [...]/ położnej w [...], gmina [...], wynika, że skarżący w miejscu starego domku [...] wybudowali w okresie od [...] do [..]r. nowy domek [...] z przybudówką, posadowiony na nowym betonowym fundamencie oraz wybudowali podziemny zbiornik na ścieki. Okoliczności te potwierdzili skarżący na rozprawie w dniu [...]r. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 ze zm./ roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 ustawy. Niesporne jest w sprawie, że L. i M. B. na wykonanie wyżej opisanych robót budowlanych nie posiadali decyzji o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie decyzja o pozwoleniu na budowę była wymagana, gdyż budowa wykonanych obiektów budowlanych nie jest wymieniona w art. 29 tej ustawy, jako obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę . Trafne jest zatem stanowisko organów orzekających w sprawie, że do przedmiotowych obiektów miał zastosowanie przepis art. 48 cyt. ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obwiązującym w dacie wydania decyzji, nakazujący w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgaszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wbrew twierdzeniom skarżących, organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały roboty budowlane przez nich wykonane, jako roboty wymagające pozwolenia na ich wykonanie. Nie mają racji skarżący twierdząc, że dokonali remontu starego domku [...]. Definicję remontu podaje art. 3 pkt 8 cyt. ustawy Prawo budowlane. Przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Istota tej definicji zamyka się w rodzaju robót budowlanych /polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale wykraczających poza prace związane z bieżącą konserwacją/, jednakże te roboty budowlane muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. Tak więc by wykonać remont, musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 cyt. ustawy Prawo budowlane. Jeśli natomiast roboty budowlane polegają na wykonaniu nowego obiektu budowlanego wprawdzie w miejscu obiektu zniszczonego i rozebranego, ale wybudowanego na nowym fundamencie i z nowych elementów, to nie jest to remont ani modernizacja, tylko budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 powyższej ustawy. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu , a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Skoro zatem skarżący wykonali nowy obiekt w postaci domku [...] oraz podziemny zbiornik na ścieki bez wymaganego prawem pozwolenia na ich budowę, to skutkiem niedopełnienia wymaganych formalności musiała być decyzja o rozbiórce, orzeczona na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Sam fakt budowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia albo zgłoszenia uzasadniał bezwzględnie nakazanie rozbiórki, przy czym – jak trafnie podniósł organ odwoławczy - brzmienie przepisu art. 48 tej ustawy nie dawało organom administracyjnym możliwości uwzględnienia jakichkolwiek okoliczności pozaprawnych. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło