SA/Sz 1480/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska /spr/ Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant st.sekr. Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Izby Skarbowej w S. Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej oraz z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za [...] i odsetek od tej zaległości o d d a l a skargę Izba Skarbowa w S. Oddział Zamiejscowy w K. dwoma decyzjami z dnia [...], wydanymi w trybie odwoławczym, utrzymała w mocy adresowane do S. K. decyzje Urzędu Skarbowego w S.: - z dnia [...]. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za [...] w kwocie [...], - z dnia [...]. odmawiającą umorzenia odsetek od zaległości w podatku od osób towarów i usług za [...] w kwocie [...], Sąd połączył obie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wnioskując umorzenie zaległości podatkowych podatnik podał, że powstały one z winy jego kontrahentów, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej "W" i Spółdzielni Mieszkaniowej "E" w B, którzy pomimo otrzymanych faktur odmówili zapłaty należności za roboty budowlane. Swoje wierzytelności wobec obu Spółdzielni podatnik określił na około [...] i poinformował, że dochodzi ich przed sądem powszechnym, lecz postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Ustalono, że podatnik wystąpił z pozwem przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "E" o zapłatę kwoty [...], lecz do chwili zakończenia postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych, w/w sprawa cywilna nie została rozstrzygnięta. Natomiast powództwo przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "W" o zapłatę [...] zostało prawomocnie oddalone. Zebrany materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, że podatnik ma kłopoty finansowe spowodowane przez kontrahentów, skutkiem czego on i jego [...] rodzina znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i finansowej; zamieszkują /po eksmisji/ w S. i utrzymują się z zarobków żony i córki w łącznej wysokości [...] brutto miesięcznie oraz korzystają ze środków pomocy społecznej. Jednakże bieżąca trudna sytuacja podatnika i jego rodziny, w ocenie organów podatkowych, sama przez się nie uzasadnia umorzenia zaległości podatkowych, istnieje bowiem możliwość zaspokojenia roszczeń budżetu z wierzytelności podatnika jak i z posiadanego majątku /udział w budynku mieszkalnym nie wykończonym/. W sytuacji takiej, zdaniem organów podatkowych, umorzeniu zaległości podatkowych sprzeciwia się interes publiczny w rozumieniu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Izba Skarbowa podkreśliła, że organy podatkowe nie oczekują od podatnika zapłaty zaległości z bieżących wpływów, lecz nie mogą zrezygnować z należności budżetowych, gdy podatnik posiada majątek oraz wierzytelność przewyższającą zaległości . I dlatego, uznając że brak jest przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej do umorzenia zaległości, wydano decyzje odmowne. W skargach wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...] / S. K. domaga się uchylenia decyzji Izby Skarbowej. Skarżący podtrzymuje argumentację zawartą w odwołaniach obrazującą trudną sytuację bytową i finansową, a ponadto podniósł, że nie ma pewności co do tego, czy odzyska swoje należności od Spółdzielni, gdyż wyrok nie został jeszcze wydany, a pozwane wnoszą o oddalenie powództwa. Skarżący zarzucił, że organy podatkowe nie wzięły pod uwagę tego, że zaległości podatkowe powstały wyłącznie z winy obu spółdzielni mieszkaniowych, co stanowi ewidentną przesłankę do umorzenia zaległości. W piśmie procesowym z [...] skarżący poinformował, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia [...] i Sądu Apelacyjnego w G. z [...] zasądzono na jego rzecz od Spółdzielni "E" jedynie [...], co uzasadnia "gruntowną korektę" stanowiska organów podatkowych w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargi Izba Skarbowa wniosła o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd administracyjny kontroluje decyzje administracyjne pod względem zgodności z prawem biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w chwili wydania zaskarżonej decyzji, wobec czego późniejsze zdarzenia zgłoszone przez skarżącego w piśmie procesowym z [...] nie mogą być podstawą oceny legalności zaskarżonej decyzji. Według stanu faktycznego i prawnego z chwili wydania zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu, nie ma podstaw do uznania jej za niezgodną z prawem. Art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wierzyciel podatkowy nie ma jednak nieograniczonej swobody w dysponowaniu wierzytelnością podatkową, lecz może to uczynić tylko w zakresie i na zasadach określonych przez prawo, a podjęta decyzja ma charakter uznaniowy. Pojęcie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego odnosić należy do konkretnych okoliczności rozpatrywanej sprawy oraz ich oceny co do słuszności, czy też nie, wnioskowanego umorzenia zaległości podatkowych. Organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie wnikliwie rozpatrzyły zgłoszone przez skarżącego okoliczności i ustaliły, że jego sytuacja bytowa i finansowa rzeczywiście jest bardzo trudna i że została spowodowana przez kontrahentów. Uznały jednakże, że sytuacja ta sama przez się nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia zaległości podatkowych skoro podatnik posiadał i dochodził przed sądem wierzytelności w kwocie znacznie przekraczającej zaległości podatkowe, a nadto posiadał majątek, którego wartość sam określił na ok. [...] /k. [...] akt adm./. W tych okolicznościach za uzasadnione należy uznać stanowisko zaskarżonej decyzji, że istniało prawdopodobieństwo zabezpieczenia należności budżetu państwa z wierzytelności i majątku podatnika, wobec czego umorzenie zaległości podatkowych przed odzyskaniem wierzytelności byłoby przedwczesne oraz naruszałoby interes Skarbu Państwa. Niepewność co do z tego, czy skarżący odzyska należności od swoich dłużników nie zmieniała tej oceny , gdyż dopiero rozstrzygnięcie sądowe o roszczeniach skarżącego w przyszłości pozwoli określić rzeczywisty stan rzeczy. Trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organy podatkowe nie oczekują od podatnika zapłaty zaległych należności z bieżących dochodów, lecz nie mogą zrezygnować z należności budżetowych w sytuacji, gdy istnieją widoki na zrealizowanie wierzytelności skarżącego znacznie przekraczających zaległość. A zatem, dokonując oceny co do zgodności zaskarżonej decyzji z prawem według stanu faktycznego i prawnego na dzień jej wydania, Sąd stwierdza, że decyzja ta nie narusza prawa, bowiem w okolicznościach faktycznych sprawy nie było podstaw z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej do umorzenia zaległości podatkowych. Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 u.p.s.a.