SA/Sz 1485/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska/spr./ Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia WSA Mirosława Włodarczak-Siuda Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. o d d a l a skargę, II. przyznaje od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz [...] B. P. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Specjalista Pracy [...] Koordynator Rejonowego Ośrodka [...] w Miejskim Ośrodku [...], decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 32 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 1, art. 43 ust. 1, art. 46 ust. 5 i 5a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej tj. (Dz.U. z 1998r. Nr 64 poz. 414 ze zm.) uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie udzielenia E. K. – Kierownikowi Rejonowego Ośrodka [...] upoważnienia do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej i uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie udzielenia J. G. – specjaliście pracy [...] – Koordynatorowi Rejonowego [...] upoważnienia do załatwienia indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, po rozpatrzeniu wniosku R. S. z dnia [...]r. odmówił przyznania świadczeń pieniężnych w formie zasiłku celowego na zakup żywności, leków, bielizny i odzieży. Z uzasadnienia decyzji wynika, że dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Kryterium to wynosi [...] zł natomiast zgodnie z wyżej cytowanym przepisem prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje jeżeli dochód nie przekracza w/w kryterium, zatem nie było podstaw do przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego. Zdaniem organu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak również podstaw do przyznania R. S. świadczenia w formie [...] zasiłku [...], albowiem nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek o jakim mowa w art. 31 a ustawy o pomocy społecznej. Odwołanie od decyzji wniósł R. S. podnosząc, iż kwota którą dysponuje nie jest wystarczającą na jego utrzymanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 4 ust. 1, art. 32 i art. 31a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że dochód wnioskodawcy wynosi [...] zł miesięcznie i przekracza kryterium dochodowe kwalifikujące do korzystania ze świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na zasadzie art. 4 ust. 1 ustawy tj. kwotę [...] zł. Zdaniem organu odwoławczego brak jest dostatecznych przesłanek do uznania, że w przypadku skarżącego wystąpił przypadek szczególny, uzasadniający przyznanie pomocy w trybie wyjątkowym przewidzianym w art. 31 a ustawy. R. S. nie udowodnił, że ponosi szczególnie duże wydatki, nie wystąpił też wypadek losowy, a sytuacja życiowa wnioskodawcy pozostaje niezmieniona od kilku lat. Nie posiada na utrzymaniu innych członków rodziny. Nadto organ odwoławczy zauważa, że zasiłki celowe i specjalne zasiłki celowe przyznawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego przy uwzględnieniu potrzeb wnioskodawców i możliwości pomocy społecznej, albowiem zgodnie z § 2 ust. 4 ustawy "potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej". Ocena możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej pozostaje w gestii samego organu pomoc przyznającego, bowiem ma on rozpoznanie potrzeb innych osób i rodzin ubiegających się o taką pomoc oraz rozmiar posiadanych zasobów finansowych przeznaczonych na tę pomoc. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł R. S. Zdaniem skarżącego jego dochód netto wynosi [...] zł miesięcznie i tylko taka kwota powinna być brana pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy przez organ. Ustanowiony skarżącemu [...] z urzędu poparł skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowego w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. W myśl art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) "w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej". Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Sąd uznał, że Kolegium trafnie podkreśliło, iż zasiłek celowy nie ma charakteru obligatoryjnego świadczenia pomocy społecznej, lecz jego przyznanie następuje w ramach uznania administracyjnego. Wobec tego zasiłek celowy jest wyjątkową, doraźną formą wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego ogranicza się do badania poprawności postępowania dowodowo – wyjaśniającego, czyli na sprawdzeniu, czy wydane rozstrzygnięcie wolne jest od wady dowolności. Z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza [...] zł. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 kwietnia 2003 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji, kwot dochodu po waloryzacji i wysokości świadczeń pomocy społecznej oraz kwoty stanowiącej podstawę ustalania wysokości niektórych świadczeń pomocy społecznej od dnia 1 czerwca 2003 r. (M.P. Nr 21, poz. 326) kwota ta od 1 czerwca 2003 r. pozostała na niezmienionym poziomie. Z zebranych w sprawie dowodów wynika, że dochód R. S. wynosi [...] zł. Ze względu na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego organy orzekające w sprawie nie mogły przyznać skarżącemu zasiłku celowego na zakup [...]. Jakkolwiek świadczenie to ma charakter uznaniowy, to jednak uznanie organu nie rozciąga się na możliwość przyznania zasiłku w sytuacji, gdy osiągany dochód jest wyższy, aniżeli dochód ustalony w ustawie. Jednakże na podstawie art. 31a powołanej ustawy - ustawodawca przewidział możliwość przyznania bezzwrotnej pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego dla osób, których dochód jest wyższy od kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie, o ile zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Organy pomocy społecznej mają obowiązek ustalić w postępowaniu administracyjnym, czy sytuacja życiowa osoby ubiegającej się o pomoc uzasadnia jej potraktowanie jako szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego przyznanie zasiłku celowego specjalnego. W rozpoznawanej sprawie R. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup [...]. Organ I instancji stwierdził, że w wypadku skarżącego nie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie pomocy, mimo przekroczenia przez niego ustawowego kryterium dochodowego. Podzielić należy przytoczone w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stwierdzenie, że organ pomocy społecznej przy rozważeniu możliwości przyznania wysokości zasiłku celowego miał na względzie ograniczoną ilość posiadanych środków finansowych, a także liczbę i sytuację wszystkich osób ubiegających się o pomoc. Przyznana pomoc społeczna powinna być bowiem przede wszystkim kierowana do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji materialnej, które np. nie posiadają w ogóle żadnych dochodów, czyli bez udzielonej pomocy nie mogłyby samodzielnie egzystować, a wysokość tej pomocy – z uwagi na ograniczone środki finansowe ośrodka pomocy społecznej – nie zawsze może zaspokoić rzeczywistej potrzeby i oczekiwania osób ubiegających się o przyznanie pomocy. Nadto trafnie organ odwoławczy zauważa, że R. S. w swoim wniosku nie udowodnił, że ponosi szczególnie duże wydatki, nie wystąpił też wypadek losowy, a sytuacja życiowa w/w pozostaje niezmieniona od kilku lat. W podsumowaniu należy podkreślić, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, właściwie zinterpretowały obowiązujące przepisy i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.