SA/Sz 1498/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-07-15

Skład orzekający: Henryk Dolecki, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w budynku, oparta wyłącznie na ekspertyzie prywatnej, bez przeprowadzenia własnych ustaleń organu i bez wskazania konkretnych podstaw prawnych (stan techniczny, oszpecenie, niezgodne użytkowanie), narusza zasady postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego, która opiera się wyłącznie na prywatnej ekspertyzie i nie precyzuje, która z przesłanek określonych w art. 66 Prawa budowlanego (nieodpowiedni stan techniczny, oszpecenie otoczenia, niezgodne z przeznaczeniem użytkowanie) stanowi podstawę nakazu, narusza zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i reguły postępowania dowodowego. Organ ma obowiązek samodzielnego ustalenia stanu faktycznego i wskazania konkretnych podstaw prawnych swojej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazała współwłaścicielom budynku mieszkalnego usunięcie nieprawidłowości wskazanych w ekspertyzie budowlanej. Skarżący zarzucili, że decyzja została podjęta przedwcześnie, bez szczegółowego zapoznania się ze stanem faktycznym, a obowiązki nałożono na wszystkich właścicieli, a nie na osobę winną powstania nieprawidłowości. Podkreślono również brak wskazania konkretnych czynności do wykonania i bezkrytyczne oparcie się na ekspertyzie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie NSA Sędzia WSA Barbara Gebel, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant Maria Rosochacka, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]r. Nr[...], II wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami) nakazał A. S., G. S. oraz P. W. -współwłaścicielom 3-rodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] dokonać usunięcia nieprawidłowości polegających na wykonaniu robót zabezpieczających, remontowych i modernizacyjnych tego budynku, objętych ekspertyza budowlaną. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że o wadliwym stanie technicznym budynku przy ul. [...] w [...] organ nadzoru budowlanego zawiadomił P. W. załączając ekspertyzę budowlaną opracowaną na jego zlecenie we wrześniu [...] r. przez specjalistę - rzeczoznawcę budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odwołując się do zaleceń zawartych w punkcie 5 ekspertyzy, uznał ujawnione w ekspertyzie nieprawidłowości konieczne do usunięcia. Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli: A. S.- właściciel lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...] oraz G. S.- właścicielka lokalu nr [...] w tym budynku. A.S.i G. S. zarzucili decyzji organu l instancji, że została podjęta przedwcześnie, bez szczegółowego zapoznania się z istniejącym stanem faktycznym sprawy, a przez to zobowiązanie do usunięcia nieprawidłowości wszystkich właścicieli domu a nie P. W., winnego powstania nieprawidłowości poprzez dokonanie adaptacji strychu w budynku przy ul. [...] w [...]. Nadto wnoszący odwołanie zarzucili decyzji organu I instancji brak istotnych elementów decyzji, w szczególności zaś nie wykazanie jakie czynności w związku z decyzją należy wykonać oraz bezkrytyczne odwołanie się do ekspertyzy zrozumiałej wyłącznie dla osób posiadających odpowiednie przygotowanie budowlane i dostępnej wyłącznie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...]. G. S. i A. S. wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia oraz skierowanie skonkretyzowanych nakazów do osoby winnej powstałych nieprawidłowości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 66 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odwołał się do art. 61 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym estetycznym. Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo nałożył obowiązek na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...], a z ekspertyzy opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego nie wynika, że przyczyną zaistniałego stanu technicznego obiektu jest wykonana nadbudowa. Wnoszący odwołanie nie przedłożyli dowodu na tą okoliczność. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że brak załącznika do decyzji w postaci ekspertyzy nie może być przyczyną uchylenia decyzji, albowiem opracowanie to posiada jeden ze współwłaścicieli P.W., który umożliwi pozostałym właścicielom zapoznanie się z jej treścią. Skargę na decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodek Zamiejscowy w [...] złożyła G. S. Skarżąca domaga się uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi G. S. powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, tj. nałożenie obowiązków wynikających z ekspertyzy na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] oraz niewskazanie konkretnych czynności jakie w związku z decyzją należy wykonać. Zdaniem skarżącej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien zlecić wykonanie ekspertyzy w celu ustalenia czy powstałe uszkodzenia są wynikiem dokonanej rozbudowy czy też wynikają z wieku budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w [...] utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w [...] w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Skarga G. S. jest zasadna. Zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami), w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1/ jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 2/ powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo 3/ jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Art. 66 nie określa treści decyzji jaką właściwy organ nadzoru budowlanego winien wydać w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wymagającymi usunięcia. Decyzja jest przeto uzależniona od ustaleń przeprowadzonych w zainicjowanym przez organ postępowaniu administracyjnym i powinna określać treść i granice obowiązku nałożonego na indywidualnie określony podmiot w konkretnej sprawie administracyjnej. Zgodnie z art. 75 § 1 kpa w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ administracji swe ustalenia poczynił wyłącznie na treści dokumentu prywatnego w postaci ekspertyzy budowlanej sporządzonej na wniosek jednego z właścicieli budynku przy ul. [...] w [...] – P. W., przez osobę legitymującą się uprawnieniami rzeczoznawcy budowlanego. Nadto do ustaleń ekspertyzy odwołuje się treść rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji, albowiem nakazuje dokonania usunięcia nieprawidłowości polegających na wykonaniu robót zabezpieczających, remontowych i modernizacyjnych objętych ekspertyzą sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego R. M. Przeprowadzonemu postępowaniu i ustaleniom należy postawić zarzut niezgodności z prawem, w tym naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, bowiem ustalenia organu zostały dokonane z pominięciem zasady prawdy obiektywnej oraz reguł postępowania dowodowego. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 kpa) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy orzekające w sprawie winny mieć na uwadze odpowiednie zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego w konkretnej sprawie. Z zaskarżonej decyzji nie wynika, czy podstawą jej wydania był nieodpowiedni stan techniczny budynku ( pkt 1 ), wygląd powodujący oszpecenie otoczenia (pkt 2), czy też użytkowanie budynku niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia ( pkt 3). Każda z przyczyn wszczęcia postępowania przez organy nadzoru budowlanego, wymienionych w powołanym wyżej przepisie, wymaga przeprowadzenia odpowiednich ustaleń, albowiem ciężar gatunkowy tych przyczyn jest różny i wymaga podjęcia przez podmioty zobowiązane innych czynności. Do wydania na podstawie art. 66 nakazu wykonania robót budowlanych wystarcza nieodpowiedni stan techniczny, fakt oszpecania wyglądem otoczenia albo użytkowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przeznaczeniem, nie jest natomiast konieczne postanie zagrożenia życia lub mienia. Zawarta natomiast art. 66 pkt 3 przesłanka zagrożenia życia i zdrowia ludzi środowiska lub bezpieczeństwa mienia odnosi się do sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a nie do jego stanu technicznego i stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji nakazującej usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości. Biorąc pod uwagę powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 200 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło