SA/Sz 1522/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-01-20
Skład orzekający: Danuta Strzeiecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji, zamiast merytorycznego rozpatrzenia wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając to brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności. Taka odmowa jest niedopuszczalna, ponieważ prowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie mimo formalnego braku wszczęcia postępowania. W przypadku badania przesłanek nieważnościowych organ powinien wydać decyzję o stwierdzeniu nieważności, odmowie stwierdzenia nieważności lub stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy dla rozbudowy piekarni. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że zarzuty wnioskodawcy dotyczą merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a decyzja nie zawiera wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Skarżący zarzucali niewłaściwą interpretację planu miejscowego i uciążliwość inwestycji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący del. Sędzia NSA Danuta Strzeiecka-Kuligowska Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./ Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant st.sekr.sąd. Edyta Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004r. sprawy ze skargi Z.i E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . Nr [...] II nie orzeka w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
W dniu [...] r. Burmistrz Miasta na podstawie uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] r Nr [...] r w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta dotyczącego działki nr [...] r przy ui. [...] r, na wniosek [...] r wydał decyzję Nr [...] r ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zwane dalej[...] r, dla inwestycji polegającej na rozbudowie piekarni na działce [...] r. Decyzję doręczono [...] r w dniu [...] r r.
W dniu [...] r r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...] r , wydaną po przeprowadzeniu postępowania na wniosek [...] r, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] r ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie piekarni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stwierdziło istnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 pkt 7 Kpa w zw. z art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, jako że decyzja ustalająca nie jest sprzeczna z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] r r., na skutek wniesionego odwołania przez [...] r, wydało postanowienie [...] r, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W kolejnej decyzji z dnia [...] r r. Nr [...] r, Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło [...] r wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] r z dnia [...] r r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Nr B[...] r z dnia [...] r r. w przedmiocie ustalenia [...] r dla inwestycji polegającej na rozbudowie piekarni na działce [...] r w Sławnie z uwagi na to, że zarzuty zawarte we wniosku dotyczą merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie ustalenia [...] r.
Po złożeniu przez [...] r wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r r. Nr [...] r, wydaną na podstawie art. 127 § 3 Kpa, utrzymało w mocy swoją decyzję podając w uzasadnieniu , że decyzja z dnia 19 kwietnia 2002 nie zawiera żadnej z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa.
Sygn. akt SA/Sz 1522/02 3
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] r domagają się
uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r Nr [...] r , wnoszą o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji
oraz wnioskują o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Skarżący twierdzą, że odmowa rozpatrzenia sprawy przez Samorządowe Kolegium
Odwoławcze jest bezzasadna i rażąco narusza prawo. Według skarżących
plan zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] r r., na podstawie którego
zostały wydane WZZT nakazuje przeznaczyć teren pod zabudowę mieszkalną i usługi.
[...] r zarzucają Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu niewłaściwą interpretację
zapisów planu oraz materiału dowodowego w postaci fotografii ulicy [...] r. Skarżący przytaczają również argumenty, które mają świadczyć o uciążliwości
lokalizacji piekarni na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością której są właścicielami,
cyt. " odory produkcyjne piekarni, zapiekanek pizzy itd..., hałasy transportu piekarni przed
świtem, smród spalin, nocne wrzaski z zakładu... ".
Podają również informacje dotyczące postępowań toczących się w stosunku do właściciela
piekarni przed organami administracji publicznej i sądami.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o
oddalenie skargi jako bezzasadnej. Zarzuca, że skarga nie dotyczy przedmiotu zaskarżonej
decyzji lecz przepisów prawa budowlanego, prawa o ruchu drogowym i interpretacji pojęć w
różnych decyzjach., a Kolegium nie jest właściwe do rozpoznawania podniesionych w
skardze spraw. Sprawy te nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia decyzji w sprawie
ustalenia [...] r, która stanowi o ich zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania
przestrzennego gminy.
W piśmie z dnia [...] r r. [...] r wnosi o odrzucenie argumentacji
Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartej w odpowiedzi na skargę twierdząc, że
organ ten uchyla się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] r r. [...] r NSA oddalił wniosek o
wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 iipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz_. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed
Sygn. akt SA/Sz 1522/02 4
sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz., w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie- Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed ta datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Sąd nie podziela argumentów [...] r przytoczonych w skardze, lecz rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz przytoczoną podstawą prawną- stosownie do art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153 , poz.1270). Stąd też Sąd uchylił obie decyzje z innych powodów niż zarzucane w skardze.
Zgodnie z art. 157 § 2 Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony iub z urzędu. Nie ma w tej sytuacji zastosowania art. 61 § 3 Kpa, wyrażający ogólną regułę, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, gdyż stosownie do art. 157 §3 Kpa, wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą warunki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność ( por. wyrok NSA z dnia [...] r).
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądami w literaturze prawniczej, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa następuje z powodu niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania tego, że nie istnieje decyzja , której ważność należy poddać ocenie ( po. B.Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1998, s. 829)
Organ administracji nie może zatem, co wielokrotnie zostało podkreślone w orzecznictwie NSA, odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uzasadniając odmowę brakiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji.
Natomiast jeżeli przesłanki nieważnościowe badane są merytorycznie, jak w sprawie niniejszej, to organ wydaje na podstawie art. 158 kpa decyzję o stwierdzeniu nieważności, odmowie stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Oceniając legalność decyzji z dnia [...] r r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r Sąd zważył, że organ orzekający w sprawie odniósł się wyłącznie do żądania [...] r w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji i rozpatrzył merytorycznie ten wniosek w sytuacji, gdy treść rozstrzygnięcia oraz przytoczona podstawa
Sygn. akt SA/Sz 1522/02 5
prawna dotyczą wyniku badania dopuszczalności żądania o stwierdzenie nieważności decyzji. Działanie takie jest niedopuszczalne, albowiem prowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie mimo, że odmówiono wszczęcia postępowania w tej sprawie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c powołanej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło