SA/Sz 1526/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2004r. sprawy ze skargi R. CH. i M. B. S.C. "R" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymiaru cła o d d a l a skargę.- Decyzją z [...]r. Nr [...];[...];[...];[...];[...] Dyrektor Urzędu Celnego uznał za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej oraz preferencji następujące zgłoszenia celne: [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r., [...] z dnia [...]r. dokonane przez Spółkę Cywilną "R" – R. Chr., M. B,. z siedzibą w G., dotyczące importowanej odzieży używanej, oraz dokonał ponownego wymiaru cła. Z uwagi na nieodbieranie korespondencji przez wspólników ww. Spółki Cywilnej, tj.: R. Ch. i M. B. w miejscach zamieszkania, organ celny przyjął, że przedmiotowa decyzja doręczona została w dniu [...] r. w trybie określonym w art. 150 Ordynacji podatkowej. Pomimo doręczenia decyzji w ten sposób, organ celny, dążąc do umożliwienia Stronom postępowania zapoznania się z jej treścią, pismem z dnia [...]r. przesłał kopię wskazanej decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z [...]r. wraz z informacją o dacie jej faktycznego doręczenia na adres siedziby Spółki (ul. [...],[...]). Przesyłka ta została zwrócona z adnotacją "nie podjęto w terminie". W dniu [...]r. ponowienie przesłano kopię decyzji wraz z pismem informującym o dacie jej doręczenia na ustalone adresy domowe wspólników Spółki. Także ta korespondencja nie została podjęta w terminie i zwrócona do nadawcy. Kolejną próbę zapoznania Stron z treścią decyzji podjęto [...]r., przesyłając jej kopię na adres siedziby S.C. "R". List polecony został odebrany [...]r. Pismem z [...]r. Spółka złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego [...] r., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazano, poza zarzutami merytorycznymi, że organ celny pierwszej instancji nie podjął żadnej próby doręczenia decyzji w trybie art. 148 lub 149 Ordynacji podatkowej, w związku z czym błędnie jest stanowisko, że w niniejszej sprawie prawidłowe i skuteczne było doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Zaskarżonym postanowieniem z [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U., Nr 137, poz. 926 ze zm.) Dyrektor Izby Celnej pozostawił bez rozpoznania ww. odwołanie, powołując się na regulację art. 150 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art. 149 Ordynacji podatkowej poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia siedmiodniowego okresu, o którym mowa w ww. przepisie. Dalej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...]r. przesłano za pośrednictwem poczty przesyłkami poleconymi do R. Ch. i M. B. Korespondencja ta została zwrócona do Urzędu Celnego z adnotacją "nie podjęto w terminie", co było podstawą do zastosowania art. 150 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym uznano, że przesyłki zostały skutecznie doręczone w dniu [...]r. Mając na uwadze, że odwołanie od ww. decyzji złożone zostało w kancelarii Urzędu Celnego w dniu [...] r., a więc po terminie przewidzianym do jego złożenia, Dyrektor Izby Celnej postanowił, jak wskazano powyżej. Niniejsze postanowienie ostateczne zaskarżone zostało przez S.C. "R" do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z powodu jego niezgodności z prawem. Wnosząc o jego uchylenie, Strona skarżąca zarzuca, jak to wynika z treści jej pisma, iż organy celne nie podjęły żadnej próby doręczenia decyzji z [...] r. w trybie art., 148 lub 149 Ordynacji podatkowej, a także podnosi, że pismem z dnia [...] r. poinformowała Urząd Celny o zmianie adresu swojej siedziby oraz zmianie adresów zamieszkania wspólników. Działanie organu pierwszej instancji, sprowadzające się do braku uprzedzenia strony o wydaniu decyzji przed jej doręczeniem, jest według pełnomocnika Skarżących naruszeniem podstawowej zasady postępowania, jaką jest określona w art. 121 Ordynacji podatkowej zasada "pogłębiania zaufania obywateli do organów". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie, a także wskazał, że w aktach niniejszej sprawy nie figuruje powołane przez pełnomocnika skarżących pismo z [...]r., brakuje także dowodu, że takie pismo zostało wysłane oraz, że wpłynęło do adresata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ten również sprawuje kontrolę w zakresie prawidłowości zaskarżonych decyzji administracyjnych lub innych aktów z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do przepisu art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu celnym, w myśl przepisu art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), odwołanie od decyzji organu celnego pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji stronie lub jej pełnomocnikowi, gdy strona działa przez pełnomocnika. Wniesienie odwołania po upływie tego terminu nakłada na organ odwoławczy, jak to wynika z przepisu art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie jest ostateczne. Wskazując w art. 144 i nast., że pisma w postępowaniu podatkowym doręcza się m.in. przez pocztę oraz, że w przypadku osób fizycznych winno to zasadniczo nastąpić w miejscu ich zamieszkania lub miejscu pracy, a w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej - w lokalu ich siedziby lub miejscu prowadzenia działalności do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w jej brzmieniu obowiązującym w roku 2001, przewiduje jednocześnie, że w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej osobiście w miejscu jej zamieszkania lub miejscu pracy, względnie za pośrednictwem osób wskazanych w art. 149, które podjęły się oddania pisma adresatowi, poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej, umieszczając zawiadomienie o tym w skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku nieodebrania przez adresata przesyłki przechowywanej w placówce pocztowej w warunkach wyżej określonych, omawiana ustawa przyjmuje, że nieodebrane pismo pozostawia się w aktach sprawy, uważając jednocześnie, iż jego doręczenie dokonane zostało z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania w tej placówce. Wynika z tej regulacji, że ustawodawca podatkowy konsekwencję w postaci tzw. fikcji doręczenia wiąże nie z faktem samej nieobecności adresata w miejscu zamieszkania, czy też z faktem niemożności doręczenia pisma osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w lokalu jego siedziby lub miejscu prowadzenia działalności, lecz z samym faktem bezskutecznego przechowywania przesyłki w placówce pocztowej przez okres siedmiu dni, będącym skutkiem nieodebrania jej przez adresata w tym terminie. Podkreślenia wymaga także fakt, że Ordynacja podatkowa nakłada na stronę postępowania podatkowego oraz jej przedstawiciela lub pełnomocnika obowiązek zawiadamiania organu podatkowego o każdej zmianie swego adresu (art. 146 § 1). Spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, co powoduje, że jako podmiot praw i obowiązków cywilnoprawnych występują osoby, które są wspólnikami. Do wspólników zatem kierowane są wszelkie decyzje, dotyczące ich zobowiązań podatkowych i innych. Analizując niniejszą sprawę, stwierdzić należy, że organ celny, prowadzący postępowanie wykazał należytą staranność w zakresie doręczenia Stronom decyzji z [...]r. Została ona przesłana na wszystkie znane organowi celnemu adresy domowe wspólników Spółki Cywilnej "R". Ponadto z uwagi na fakt, iż Skarżący nie wywiązywali się z obowiązków wynikających ze wskazanego powyżej przepisu art. 146 Ordynacji podatkowej, organ prowadzący postępowanie samodzielnie podjął działania zmierzające do ustalenia ich aktualnych adresów. Warunkiem przyjęcia w postępowaniu podatkowym (celnym) tzw. fikcji doręczenia pisma przez pocztę jest uprzednie niewątpliwe ustalenie, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej adresat został zawiadomiony w sposób określony w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, tj. przez umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrytce pocztowej lub, gdy jest to niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, od spełnienia tego warunku zależy bowiem przyjęcie, iż adresat miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej oraz, że swoim zaniechaniem w takiej sytuacji uchybił obowiązkowi dochowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W rozpatrywanej sprawie warunek ten został spełniony. Jak wynika z adnotacji zamieszczonych przez doręczyciela na zwróconych przez pocztę przesyłkach zostały one prawidłowo awizowane w dniu [...]r., a zawiadomienie o pozostawieniu pism w placówce pocztowej umieszczono na drzwiach mieszkania M. B. - przesyłka R [...] skierowana na adres ul. [...] oraz R. Ch. - przesyłka R [...] skierowana na adresy – Sz., ul. [...] oraz Sz., ul.[...]. Za bezpodstawne uznać należy więc zarzuty pełnomocnika Skarżących jakoby organ celny nie podjął żadnej próby doręczenia przedmiotowej decyzji w trybie art. 148 lub 149 Ordynacji podatkowej w sytuacji gdy, zgodnie z art. 144 cyt. ustawy skierował do Stron przesyłki polecone za pośrednictwem poczty. Powyższe zachowanie organu bezspornie wskazuje na podjecie stosownej próby doręczenia decyzji w myśl wskazanych przez pełnomocnika Skarżących przepisów i dopiero nieobecność osób uprawnionych lub innych osób, którym możliwe byłoby doręczenie przesyłek, a następnie przechowywanie ich w placówce pocztowej przez wskazany przepisami prawa czas, spowodowało, jak wskazano powyżej, konieczność zastosowania, tzw. "fikcji prawnej doręczenia pisma" przewidzianej w art. 150 Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy brak jest pisma z [...] r., w którym jak podnosi pełnomocnik Skarżących, wskazano organowi celnemu prawidłowe adresy zamieszkania wspólników i siedziby S.C. "R". Wobec braku jakiegokolwiek dowodu nadania takiej przesyłki lub jej wpływu do stosownego organu, nie można zarzucić organowi celnemu naruszenia przepisów proceduralnych regulujących doręczenia decyzji poprzez skierowanie ich na niewłaściwy adres. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub uchybia przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).