SA/Sz 1534/02

Dnia 19 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Asesor WSA: Arkadiusz Windak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2004 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] pismem z dnia [...]r. złożył do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o wydanie decyzji zaliczającej Go do repatriantów poszkodowanych przez III Rzeszę przedkładając na dowód tego pismo z [...]r. o przyznanej przez Fundację "Polsko-Niemieckie Pojednanie" pomocy finansowej z tyt. prześladowań w wieku dziecięcym. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r., nr[...], na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez lii Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem [...]z dnia [...]r. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 4 ust. 5 cyt. ustawy, wnioski o przyznanie uprawnienia zainteresowane osoby mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia [...]. Termin powyższy jest terminem ustawowym wyznaczonym dla stron i uczestników postępowania administracyjnego i nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużany. Skutkiem uchybienia tego terminu jest bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę w związku z czym wszczęte postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. W piśmie zatytułowanym "odwołanie" stanowiącym w istocie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy [...]podał m.in., że okoliczność złożenia wniosku po [...] nie była spowodowana jego winą lecz wielokrotnym odrzucaniem przez Urząd wcześniejszych wniosków w tej sprawie z uzasadnieniem, że w okresie II wojny światowej [...]był małoletnim dzieckiem. Dalej wskazał, że dopiero ustawa zmieniająca dała mu możliwość uzyskania odszkodowania i złożenia ponownego wniosku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r., nr [...]na podstawie art. 127 § 3 i art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym Sygn. akt SA/Sz 1534/02 3 osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. Organ podkreślił, że termin składania wniosków o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego ma charakter materialno-prawny, co oznacza, że w przypadku jego niedotrzymania przez stronę nie mają zastosowania przepisy dotyczące przywrócenia terminu. Powyższą decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie. W uzasadnieniu skargi podał, że wraz z rodziną wykonywał pracę przymusową wskazując równocześnie, iż z tego tytułu jego bratu świadczenie zostało przyznane przez Urząd. Zatem zaskarżoną decyzję uważa za krzywdzącą wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie świadczenia. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności wydanych decyzji z prawem. Nie są natomiast uprawnione do orzekania o przyznaniu lub o odmowie przyznania świadczeń, w tym świadczeń z tytułu pracy przymusowej. Stosownie do art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sprawa Sygn. akt SA/Sz 1534/02 4 może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Art. 120 w/w ustawy określa, że w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną umorzenia postępowania administracyjnego, wszczętego na wniosek [...]o przyznanie świadczeń objętych ustawą z [...]r., było złożenie przez skarżącego wniosku po upływie terminu przewidzianego w art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Z uwagi na wskazane w zaskarżonej decyzji przesłanki umorzenia postępowania należało w rozpatrywanej sprawie wyjść poza granice skargi, ponieważ Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] (Dz. U. Nr 110, poz. 1060) orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis stracił moc z dniem [...] Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. zaistniała podstawa do żądania wznowienia postępowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją na podstawie którego została wydana decyzja. W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec zaistnienia przesłanki określonej w tym przepisie, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]r., nr [...] orzekając jednocześnie, w oparciu o art. 152 cyt. ustawy, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na postawie art. 200 powołanej ustawy.