SA/Sz 1571/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-09-21

Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Crzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę całego obiektu budowlanego, jeśli tylko jego część została wybudowana samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części tylko w takim zakresie, w jakim został on wybudowany z naruszeniem prawa, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakazanie rozbiórki całego obiektu, w tym części wykonanej zgodnie z pozwoleniem, stanowi naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek rozbiórki, uznając, że inwestor samowolnie powiększył powierzchnię zabudowy, zmieniając konstrukcję i wymiary obiektu po przerwaniu budowy na okres dłuższy niż dwa lata, co spowodowało utratę ważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym art. 49 ust. 1.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda/spr./ Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Katarzyna Crzegorczyk-Meder Protokolant st. sekr.sąd, Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2004r. sprawy ze skargi [..] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia[...]. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza na rzecz skarżącego [...] od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106,poz. 1126 ze zm./ nałożył na [...] obowiązek rozbiórki [...]na działce o nr ewid. [...]w m. [...] gm.[...]. Organ ustalił, że [...]r. [...] uzyskał decyzję pozwolenia na budowę budynku [...]. Latem [...]r. inwestor wykonał ławy fundamentowe. W dniu [...] r. [...]ponownie przystąpił do robót budowlanych zmieniając konstrukcję i wymiary obiektu, między innymi powiększył powierzchnię zabudowy poprzez wylanie nowej ławy fundamentowej od strony wschodniej budynku. Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...]r. straciła ważność, gdyż roboty budowlane zostały przerwane na okres dłuższy niż dwa lata. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor nie uzyskał prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym art. 48 ustawy Prawo budowlane stanowi właściwą podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W odwołaniu od tej decyzji [...]wniósł "o legalizację budowy magazynu zbożowego". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 49 ust.1 ustawy Prawo budowlane. Nadto skarżący podniósł, że w sprawie występowały różne stany faktyczne i prawne. "Nie było możliwe objęcie ich jedną decyzją nakazującą rozbiórkę wszystkich obiektów budowlanych. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.97 § 1 w związku z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w Sygn. akt SA/Sz 1571/02 których skargi zostały wniesione o Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ dalej P.p.s.a. Skargę uznać należy za zasadną. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Przepis ten stanowi podstawę prawną nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego samowolne poza zakresem pozwolenia na budowę. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, że [...]latem [...]r. wykonał ławy fundamentowe po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę budynku [...] z dnia [...]r. Budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata jednakże brak jest podstaw do uznania, że decyzja z dnia [...] r. straciła ważność bowiem nie została wydana - stosownie do dyspozycji art. 162 § 1 pkt 1 kpa -decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę. Tylko w przypadku ustalenia, że cały /od podstaw/ obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, należy nakazać rozbiórkę całego obiektu. Nie można jednak nakazać rozbiórki całego obiektu w przypadku ustalenia, że tylko pewna jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie z zasadą zawartą w przepisie art. 48 można nakazać rozbiórkę tylko w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Objęcie nakazem rozbiórki części obiektu budowlanego wykonanego zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. stanowi naruszenie prawa materialnego art, 48 cyt. ustawy prawo budowlane, które ma wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a cyt. ustawy p.p.s.a. Za niezasadne należy natomiast uznać pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Część budynku inwentarskiego wybudowana po dniu [...]r. stanowi samowolę budowlaną bowiem skarżący zmienił całkowicie [...] i [...]. Roboty budowlane wykonane po tym dniu stanowią samowolę budowlaną objętą dyspozycją art. 48 ustawy Prawo budowlane. O konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa materialnego, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej i powodów wybudowania części obiektu budowlanego bez uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 49 ust.1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten nie ma w pełni samodzielnego charakteru, jego stosowanie możliwe jest bowiem wyłącznie w tych sytuacjach, w których spełnione są przesłanki ustawowe określone w art. 48 oraz upływie 5 lat od dnia zakończenia budowy. Skoro skarżący samowolnie wykonał część obiektu budowlanego w [...]r. i budowy nie zakończył brak jest podstaw do legalizacji samowoli budowlanej na podstawie tego przepisu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło