SA/Sz 1580/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.), Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Protokolant Anna Malinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2000. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...] II. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych III. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu . Decyzją z [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 245 § 1 pkt 4 w związku z art. 240 § 1 pkt 5 oraz art. 73 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. Nr 9, poz. 31 ze zm./, uchwały Nr [...] Rady Miasta z [...] r. w sprawie podatku od nieruchomości po wznowieniu postępowania uchylił w całości decyzję z [...] r., identyfikator [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2000 r. za nieruchomość przy ul. [...] i ustalił B. S. wymiar tego podatku na kwotę [...] zł, w tym za pomieszczenie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o wysokości powyżej 2 m w kwocie [...] zł oraz z pomieszczenia zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej o wysokości poniżej 2.20 m – [...] zł, stwierdzając przy tym, że wobec uregulowania przez podatnika podatku wynikającego z decyzji z [...] r. na dzień 31 grudnia 2000 r. powstała nadpłata w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że na podstawie wypisu z rejestru gruntów nr [...] z [...] r. ujawniono, iż dzierżawiony przez B. S. grunt przy ul. [...] o pow. [...] m2 nie stanowi nieruchomości, tylko jest częścią powierzchni gruntu stanowiącego działkę Nr [...] o pow. [...] m2. W związku z tym B. S. jest posiadaczem części nieruchomości gruntowej, a tym samym wg tego organu nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości gruntowej. Okoliczność ta istniała w dniu wydania decyzji ustalającej wymiar podatku, a nie była znana organowi podatkowemu. Dalej organ ten stwierdził powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych lub jednostkach organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także z umowy zawartej z AWRSP albo ustanowionego zarządu. Mając na uwadze treść art. 46 kc organ ten przyjął, że nieruchomością jest również budynek trwale z gruntem związany. Skoro B. S. jest najemcą lokalu użytkowego przy ul. [...] w S., a lokal ten znajduje się w budynku wolnostojącym oraz zajmuje całą powierzchnię użytkową tego budynku wraz z piwnicami o łącznej powierzchni [...] m2, to tym samym zdaniem tego organu jest on posiadaczem zależnym całej nieruchomości budynkowej i jest zobowiązany płacić podatek od nieruchomości od tego lokalu. Organ ten nie podzielił stanowiska podatnika, że najmowany lokal jest współużytkowany przez firmę "I.". Zewnętrzna ściana budynku, na której firma "I." umieszcza reklamę nie zalicza się wg tego organu do podstawy opodatkowania. W odwołaniu od tej decyzji podatnik zarzucił nie uwzględnienie tego, że najmowany lokal nie jest prawnie wyodrębniony. Powołał się przy tym na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale sygn. FPK 4/00, gdzie stwierdzono, że posiadacz lokalu niewyodrębnionego prawnie będącego częścią nieruchomości stanowiącej własność samorządu terytorialnego nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Podniósł również, iż uniemożliwiono jemu zapoznanie się z całością akt. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./ oraz art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84/ utrzymało w mocy decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten podzielił stanowisko organu I instancji, iż istniały podstawy do wznowienia postępowania skoro została ujawniona nowa okoliczność nie znana organowi, a istniejąca w dniu wydania pierwotnej decyzji, że podatnik jest dzierżawcą części nieruchomości gruntowej. Wg tego organu zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. 200 § 1 ustawy ordynacja podatkowa została zachowana. Po zapoznaniu się podatnika z zebranymi w sprawie dowodami, organ I instancji nie dokonał żadnego nowego ustalenia. Organ ten ustosunkowując się do kwestionowanej przez podatnika zasadności ustalenia wobec niego zobowiązana podatkowego w podatku od nieruchomości podtrzymał swoje stanowisko w tej kwestii wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] r. Nr [...]. B. S. jako posiadacz zależny całej nieruchomości budynkowej, której właścicielem jest Gmina jest podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił, iż podjęta ona została z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Skarga jest zasadna, naruszone zostały bowiem przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W stanie prawnym obowiązującym w 2000 r. stosownie do treści art. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84/ obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych mniemających osobowości prawnej, które: 1/ są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, 2/ są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części, 3/ są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu, 4) posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane niezłączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. W sprawie tej istotne jest ustalenie ze względu na stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że podatnik zajmuje całą powierzchnię użytkową budynku stanowiącego własność gminy na podstawie zawartej umowy najmu, czy mieści się on w grupie podmiotów wymienionych wyżej w pkt 3. Chcąc udzielić odpowiedzi na tak postawione pytanie należy przede wszystkim ustalić, czy budynek /lokal/ użytkowy będący przedmiotem najmu stanowi nieruchomość lub obiekt budowlany nie złączony trwale z gruntem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wobec tego, że w ustawie tej brak jest definicji nieruchomości jak słusznie uznały organy podatkowe należy sięgnąć do definicji nieruchomości określonej w art. 46 § 1 kc. Stosownie do treści tego przepisu nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności /grunty/ jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Grunty stanowiące odrębny przedmiot własności są nieruchomościami /gruntowymi/ budynki lub ich części i inne urządzenia trwale z gruntem związane są częścią składową nieruchomości gruntowej zgodnie z zasadą suprficies solo cedit. W niektórych tylko przypadkach budynki trwale z gruntem związane oraz ich części /lokale/ są także nieruchomościami. Dotyczyć to będzie budynków znajdujących się na gruntach przejętych przez gminę, a następnie Skarb Państwa na obszarze m. st. Warszawy /art. 5 dekretu z 2 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy /Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm./, budynków wzniesionych na gruncie Skarbu Państwa lub na gruncie należącym do gmin bądź ich związków przez wieczystego użytkownika /art. 235 § 1 kc/, budynków przekazanych na własność rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a znajdujących się na gruntach Skarbu Państwa w razie przekazania gruntu do użytkowania itp. Odrębna własność lokali uregulowana została z kolei w ustawie z 24 stycznia 1994 r. o własności lokali /Dz. U. 2000 Nr 8, poz. 903/. W sprawie tej nie budzi wątpliwości to, że lokal użytkowy zajmowany przez skarżącego na podstawie umowy najmu nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności, jest on więc częścią składową nieruchomości gruntowej. Posiadacz zależny części składowej nieruchomości nie był podatnikiem podatku od nieruchomości co do lokalu użytkowego będącego częścią składową nieruchomości gruntowej. Stanowisko takie zaprezentowane zostało w uchwale składu pięciu Sędziów NSA z 25 czerwca 2001 r. Nr FPK 4/00/ONSA -2001/4/164/. Sąd w obecnym składzie pogląd ten w pełni podziela, nie podzielając tym samym stanowiska zawartego w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lutego 2000 r. Nr SA/Sz 417/02. Skoro naruszone zostały przepisy prawa materialnego wskazane wyżej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy należało na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1a w związku z art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej wyżej ustawy. Na podstawie art. 152 tej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.