SA/Sz 1583/03
PostanowienieWSA w Szczecinie2004-10-27
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk – Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu drugiej instancji. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta) wydał decyzję o odpłatnym przekształceniu, ustalając opłatę po bonifikacie. Po odwołaniu H. i M. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ustalenia opłaty w oparciu o wartość nieruchomości z aktualizacji opłaty rocznej. Gmina Miasto wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając błędną interpretację przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder Protokolant st. sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. sprawy ze skargi Gminy Miasta na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności p o s t a n a w i a o d r z u c i ć skargę
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Prezydent Miasta orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności - nieruchomości położonej przy ul. [...], w obrębie [...] , oznaczonej numerem działki [...] o powierzchni [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW [...], przysługującego H. i M. J. G. i ustalił opłatę za przekształcenie, po zastosowaniu bonifikaty, w wysokości [...] zł.
Od decyzji tej odwołanie złożyli H. i M. G., wnosząc w nim o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podnieśli, że przedmiotowa działka, jak wymaga art.4a ust.2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz.1299 ), miała ustaloną wartość na [...] zł i wartość ta powinna być przyjęta do ustalenia opłaty za przekształcenie. Według metody szacowania wartości prawa użytkowania wieczystego, wartość ta wyrażała się kwotą [...] zł, a opłata za przekształcenie, bez bonifikaty, kwotą [...] zł. Po zastosowaniu bonifikaty opłata wynosiłaby [...] zł. Przed wydaniem decyzji organ zaproponował opłatę za przekształcenie w kwocie [...] zł, co skarżący zaaprobowali. Gdy jednak w decyzji organ zmienił zasady przekształcenia, strony zmieniły swoje stanowisko i obecnie podtrzymują wniosek o ustalenie opłaty w wysokości [...]
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze numer [...] uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta miasta i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ uznał, że choć wniosek o przekształcenie w przedmiotowej sprawie złożono w dniu [...] r., to dokonanie aktualizacji opłaty rocznej po dniu złożenia wniosku, nie zwalnia organu od obowiązku posłużenia się danymi z aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Zdaniem Kolegium taka interpretacja przepisów zapobiega sporządzaniu zbędnych operatów szacunkowych. W świetle powyższego, organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę, winien ustalić wysokość opłaty za przekształcenie w oparciu o wartość nieruchomości ustaloną dla potrzeb aktualizacji opłaty rocznej z uwzględnieniem aktualnej na dzień wydania decyzji stopy redyskonta weksli – stosowanej jako element składowy wzoru służącego do naliczenia przedmiotowej opłaty.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego wniosła Gmina Miasto reprezentowana przez pełnomocnika działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta . Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji błędną interpretację art.4 ust.2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz.1299 z późn.zm. ) i wnosi o jej uchylenie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie, choć równocześnie wskazuje na wątpliwości co do legitymacji skarżącej Gminy do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny . Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ).
Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 z późn.zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Kwestia, czy jednostka samorządu terytorialnego ma legitymację do wniesienia skargi, budziła liczne wątpliwości zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego, jak i w literaturze. Spór ten można uznać za rozstrzygnięty uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 19.05.2003 r., sygn.akt [...], w której sąd stwierdził, że "rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa jednak może organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie.
Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA ani legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego."
Niniejszy skład orzekający w całej rozciągłości podziela to stanowisko, również pod rządami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro organ I instancji – Prezydent Miasta – wydał decyzję administracyjną będąc organem właściwym na podstawie art.2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz.U. z 2001 r. Nr 120, poz.1299 ), skargi na decyzję drugoinstancyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może wnieść Prezydent Miasta sprawujący funkcję organu wykonawczego Gminy Miasta i funkcję jej ustawowego przedstawiciela.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art.58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło