SA/Sz 1609/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk(spr.), Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Katarzyna Orłowska, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Ł. i K. J. na postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o d d a l a skargę Postanowieniem z dnia [...]r. o nr [...] Urząd Skarbowy, działając na podstawie art. 216, art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) oraz art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 36, poz. 161 ze zm.) uznał za nieuzasadnione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w postaci nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności zobowiązania zawarte w piśmie K. i Ł. J. z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że decyzjami z dnia [...]r. o numerach [...] Urząd Skarbowy określił Spółce Cywilnej "A" zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług, a następnie na podstawie powyższych decyzji wystawił, jako wierzyciel, w dniu [...] r. tytuły wykonawcze o numerach [...] oraz w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] organ egzekucyjny uchylił dokonane czynności i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych wobec faktu, że prowadzenie egzekucji z majątku wspólników Spółki, tj. małżonków J., zgodnie z art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, wymaga uprzedniego wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności wspólników za zobowiązania zlikwidowanej z dniem [...] r. Spółki. Decyzjami nr [...] oraz [...] z dnia [...] r. orzeczono o odpowiedzialności Ł. J. i K. J. za zaległości spółki cywilnej "A" w kwocie łącznej [...]zł. Z uwagi na fakt uregulowania przez podatników części ustalonego w powyższej decyzji zobowiązania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami, Urząd Skarbowy, występując w charakterze wierzyciela, wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] na pozostałe należności. Należności te dotyczyły łącznie kwoty [...] zł i obejmowały następujące kwoty: - za [...] r. – [...] zł, - dodatkowe zobowiązanie za [...] r. – [...] zł - dodatkowe zobowiązanie za [...] r. – [...] zł - za [...] r. – [...] zł - dodatkowe zobowiązanie za [...] r. – [...] zł. W dniu [...] r. podatnicy dokonali wpłaty kwoty [...] zł, którą Urząd Skarbowy zarachował w następujący sposób: - za [...] r. – [...] zł plus odsetki w kwocie [...] zł - dodatkowe zobowiązanie za [...] r. – [...] zł plus odsetki w kwocie [...] zł - dodatkowe zobowiązanie za [...] r. – [...] zł plus odsetki w wysokości [...] zł - za [...] r. – [...] zł plus odsetki w kwocie [...] zł, - koszty egzekucyjne [...] zł. Po dokonanym we wskazany powyżej sposób zarachowaniu, tytuł wykonawczy został urealniony do kwoty [...] zł, obejmującej jedynie miesiąc [...] r. W zażaleniu na ww. decyzję Strona podniosła: - okoliczność zaskarżenia do NSA decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT za [...] r., [...] i [...]r., - błędy rachunkowe w rozliczeniu zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług wobec Urzędu Skarbowego, a w szczególności: * pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku stron o przeksięgowanie nadpłat w podatku VAT z tytułu prowadzonej obecnie przez strony działalności gospodarczej na poczet zaległości zlikwidowanej Spółki, * pomniejszenie zobowiązania o wpłatę w wysokości [...] zł dokonaną w dniu [...] r. przez S.C. "T", będącą dłużnikiem spółki "A", * niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji nr [...] określających nadwyżkę podatku VAT naliczonego nad należnym do zwrotu poprzez nieprzekazanie kwot [...] zł i [...] zł na rachunek bankowy podatników. - bezpodstawne obciążanie jej odsetkami w wysokości [...] zł. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 i art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr110, poz. 968 ze zm.) Izba Skarbowa, po rozpoznaniu zażalenia Skarżących, uchyliła zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i przyjęła jako właściwą art. 17 § 1 w zw. z art. 33 pkt 1 i 2 oraz art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie w pozostałej części. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w zaskarżonym postanowieniu błędnie powołano przepisy art. 216 i 217 Ordynacji podatkowej zamiast art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co skutkowało koniecznością usunięcia tej wady rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez Stronę, Izba Skarbowa stwierdziła, że zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku i braku jego wymagalności są bezzasadne, gdyż: - zarzuty nieistnienia obowiązku lub braku jego wymagalności Strona niesłusznie opiera na twierdzeniu, iż obowiązek egzekwowany przez organ egzekucyjny jest wątpliwy z uwagi na fakt zaskarżenia decyzji wymiarowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem podstawą wystawienia tytułu wykonawczego są prawomocne decyzje orzekające o odpowiedzialności małżonków J. za zobowiązania zlikwidowanej Spółki Cywilnej "A" w łącznej kwocie [...] zł, - wpłacone przez podatników kwoty w wysokości [...] zł, [...] zł zostały prawidłowo zarachowane na poczet istniejących zaległości przy uwzględnieniu zasad przewidzianych w Ordynacji podatkowej, a po ich rozliczeniu pozostała do zapłaty kwota [...] zł plus odsetki za zwłokę, - w pismach z dnia [...] r. wyjaśniano Stronie, że kwoty [...] zł oraz [...] zł wykazane przez podatników w deklaracjach VAT za [...] r., zgodnie ze wskazaniami podatników, zawartymi w kolejnych deklaracjach VAT 7, były przenoszone i rozliczane w kolejnych miesiącach, - nadwyżka podatku VAT naliczonego nad należnym do zwrotu w wysokości [...] z ł i [...] zł nie została przekazana na rachunek bankowy, albowiem kwoty te w wyniku dokonanego przerachowania zaliczone zostały na poczet bieżącej zaległości za [...] r. w wysokości [...] zł, a z uwagi na fakt, iż suma wskazanych powyżej kwot nie pokryła w całości zaległości za ten miesiąc, został wystawiony tytuł wykonawczy [...] na kwotę [...] zł, na poczet której zarachowano wpłatę [...] zł dokonaną w dniach [...] i [...] r. przez dłużnika zajętej wierzytelności "A" S.C. w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, zmniejszając tym samym kwotę egzekwowanej należności z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł, - pobranie odsetek w łącznej kwocie [...] zł nastąpiło zgodnie z zasadami wyrażonymi w Ordynacji podatkowej. W skardze na ww. decyzję podatnicy po raz kolejny podnieśli zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na nadpłatę, jako ich zdaniem posiadają w urzędzie skarbowym, a w szczególności pozostawienie bez rozpoznania wniosku stron o przeksięgowanie nadpłat w podatku VAT z tytułu prowadzonej obecnie przez strony działalności gospodarczej na poczet zaległości zlikwidowanej spółki oraz niesłusznie pobranej kwoty [...] zł tytułem odsetek. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się nieuzasadniona, brak bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa. Sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji został określony w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36, poz. 161 ze zm.). Przepisy te wskazują na swoiste dla tego postępowania cechy i główne jego założenia, a także regulują instytucje służące ochronie interesów zobowiązanego. Do charakterystycznych instytucji dla tego postępowania należą zarzuty, służące zobowiązanym, a więc tym przeciwko którym toczy się egzekucja wtedy, gdy sposób prowadzenia egzekucji narusza istotne zasady normujące tryb tego postępowania lub gdy egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna. Przyczyny stanowiące postawę zarzutów zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 ww. ustawy. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym spełniają podobną rolę, jak odwołanie w postępowaniu orzekającym i są rozpatrywane w sposób wskazany w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. po uzyskaniu przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela. W niniejszej sprawie warunek ten został spełniony. Organ egzekucyjny zwrócił się bowiem do wierzyciela o wypowiedź w sprawie zarzutu. Wierzyciel stwierdził, że zarzut jest bezpodstawny. Wniesiony przez podatników zarzut nieistnienia obowiązku, czy braku wymagalności obowiązku wskazany w art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymaga zbadania sprawy pod względem merytorycznym, do czego organ egzekucyjny nie jest uprawniony. W myśl art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zakaz badania przez organ egzekucyjny zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym określony w przepisie art. 29 § 1 ustawy jest jednoznaczny, albowiem organ egzekucyjny, wkraczając w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku podejmowałby się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. To powodowałoby, że organ egzekucyjny byłby jakby trzecią instancją rozpatrującą sprawę, a postępowanie egzekucyjne byłoby kontynuacją postępowania merytorycznego w trakcie którego, obowiązki podlegające egzekucji zostały określone. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że obowiązki te zostały określone w prawomocnych decyzjach orzekających o odpowiedzialności małżonków J. za zobowiązania podatkowe zlikwidowanej Spółki Cywilnej "A" w łącznej kwocie [...] zł, które stały się podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego. Wobec niezaskarżenia przez podatników ww. decyzji, a także wskazanych powyżej uregulowań art. 29 § 1, odmowa uznania zarzutu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest zasadna. Także zarzut niesłusznie pobranej kwoty [...] zł z tytułu naliczonych odsetek nie może zostać uwzględniony. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że podatnicy, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego dokonywali spłat zaległości podatkowych na rachunek wierzyciela - Urzędu Skarbowego, w związku z czym na okoliczność wszystkich przerachowań z należności głównej na odsetki otrzymywali oni stosowne postanowienia (wierzyciela a nie organu egzekucyjnego), od których przysługiwały środki zaskarżenia przewidziane w art. 273 § 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu wówczas obowiązującym. Z tego względu prawidłowość naliczania odsetek nie może być przedmiotem badania w sprawie zarzutów egzekucyjnych. Nie znajdując w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa, orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 151, poz. 1270).