SA/Sz 1618/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005 r. sprawy ze skargi U. i T. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki o d d a l a skargę II SA/Sz 1618/03 U z a s a d n i e n i e Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał U. i T. M. rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] od strony drogi [...] – dz. nr [...] w miejscowości R.. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny. W dniu [...] r. A. F. zam. R. zgłosił organowi nadzoru budowlanego sprawę nieprawidłowego wykonania [...] na nieruchomość stanowiącą własność U. i T. M. oraz ogrodzenia tej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie bramy wjazdowej na działkę [...] zgodnie z warunkami technicznymi wynikającymi z § 43 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać warunki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140). W związku z kolejnym pismem A. F. z dnia [...] r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie wybudowania ogrodzenia działki [...] bez zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z tego powodu, że odrodzenie zostało wybudowane przed [...] laty, co stwarza możliwość jego zalegalizowania, o ile inestor spełni określone warunki . Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania ogrodzenia działki nr [...] w miejscowości R. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję z tego powodu, że brak było podstaw do rozstrzygnięcia, czy zawiadomienie organu nadzoru budowlanego dotyczy jedynie [...] na działkę nr [...] czy postępowania w sprawie wybudowania ogrodzenia od strony drogi gminnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. ponownie stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, do którego odwołał się T.M., decyzją z dnia [...] r. utrzymał decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w mocy. W tej sytuacji organ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skoro [...]- letni okres umożliwiający zalegalizowanie samodzielnie wybudowanego ogrodzenia od strony drogi gminnej został przerwany przez złożenie zawiadomienia przez A. F., uznac należało, że zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Od tej decyzji odwołał się T. M. wnosząc o uchylenie decyzji i odstąpienie od orzekania o rozbiórce ogrodzenia. W odwołaniu podniósł, ze ogrodzenie powstało na bazie konstrukcji ogrodzenia działki budowlanej, którą nabył wraz z żoną od Gminnej Spółdzielni "[...]" w R. W trakcie budowy domu jednorodzinnego przeprowadził prace remontowe [...], które nie spełniało wymogów funkcjonalnych i technicznych. Nowe [...] powstało w oparciu o istniejącą konstrukcję [...], zniszczone [...] zostały adaptowane do [...] murowanych z [...] i [...]. W ocenie T. M. A. F., który występuje jako osoba poszkodowana w postępowaniu nie ma żadnego interesu prawnego w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego, ponieważ jego nieruchomość położona jest po drugiej stronie drogi i nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością odwołującego. Potwierdziło sąd powszechny w postępowaniu o [...], w którym to nie uznał A. F. stroną sporu [...]. T. M. powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. IV SA [..., w którym w podobnej sprawie sąd orzekł na korzyść poszkodowanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego – wbrew zarzutom odwołania- ogrodzenie nie zostało wybudowane w tym samym miejscu co poprzednie, zniszczone, gdyż granica działki nr [...] stanowiącej własność U. i T. M. została przesunięta o [...]m. Organ II instancji uznał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazania rozbiórki ogrodzenia działki [...] w [...] za zgodną z prawem. U. i T. M. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy domagając się uchylenia tej decyzji, albowiem została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Skarżący podali, że w [...] r. uzyskali pozwolenie na budowę domu ze stanowiącym jego integralną część planem zagospodarowania działki [...]. Działka była wówczas zabudowana niewielkim budynkiem mieszkalnym i otoczona ogrodzeniem, które organ w postępowaniu winien potraktować jako urządzenie związane z obiektem budowlanym a nie jako nowy obiekt budowlany. W [...] r. skarżący zgromadzili materiały niezbędne do remontu ogrodzenia i w linii istniejących słupków uzupełnili zniszczone fundamenty i słupki ogrodzeniowe. Roboty murarsko tynkarskie zakończyli [...] r. a [...] r. ułożyli sztachety. Postępowanie w sprawie [...] zostało wszczęte na wniosek A. F. złożony w dniu[...] r., który zdaniem skarżących nie ma interesu prawnego w sprawie. Skarżący twierdzą, że ogrodzenie nie zostało wybudowane, lecz był to remont i przebudowa urządzenia związanego z istniejącym budynkiem. Zdaniem U. i T. M., uwzględniając słuszny interes stron postępowania oraz opierając się na dostępnych dowodach i protokołach, organ winien zastosować w sprawie art. 50 i art. 51 Prawa , budowlanego, który wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych, ponieważ remont istniejącego ogrodzenia ( podobnie jak przebudowa, odbudowa czy nadbudowa) zaczął się od częściowej rozbiórki jego elementów, a rozbiórka według definicji ustawowej nie jest budową nowego obiektu budowlanego, lecz zalicza się do robót budowlanych. Z powodu błędnego zakwalifikowania przez organy nadzoru budowlanego remontu (przebudowy) istniejącego ogrodzenia jako budowy obiektu budowlanego, skarżącym stawiany jest zarzut wybudowania ogrodzenia bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Tymczasem organy te winny wszcząć postępowanie legalizacyjne na podstawi art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego -Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sąd po zbadaniu legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych według stanu prawnego obowiązującego w dniu ich wydania stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca są zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), który stanowi, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź pomimo sprzeciwu wniesionego przez właściwy organ. Art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi z kolei, że budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Poza sporem jest dokonane przez organy nadzoru budowlanego ustalenie, że ogrodzenie nieruchomości skarżących jako usytuowane od strony [...] wymagało zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, a skarżący takiego zgłoszenia nie dokonali. Skarżący jako okoliczność usprawiedliwiającą wykonanie ogrodzenia bez zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi wskazują , iż prowadzone prace w istocie nie stanowiły budowy nowego ogrodzenia lecz były remontem ( przebudową) istniejącego ogrodzenia z wykorzystaniem istniejących elementów konstrukcji. Definicję remontu podaje art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126ze zm.). Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Istota tej definicji zamyka się w rodzaju robót budowlanych (polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale wykraczających poza prace związane z bieżącą konserwacją), jednakże te roboty budowlane muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. Aby więc móc wykonać remont, musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy (...). Nie mamy do czynienia z remontem, jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym, który uległ zniszczeniu. Wówczas inwestor dokonuje odbudowy, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 powyższej ustawy zalicza się do budowy ze wszystkimi tego konsekwencjami, w tym z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, jak również ze skutkami prawnymi niedopełnienia wymaganych formalności. W obu definicjach (remontu i odbudowy) inny jest zakres wykonywanych robót budowlanych i przedmiot, którego dotyczą. Przy odbudowie (mieszczącej się w definicji budowy) powstaje fizycznie nowa substancja budowlana, natomiast przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany. Najczęściej przy remoncie następuje wymiana poszczególnych elementów i zastąpienie ich nowymi, przy czym nie obejmuje to z reguły wszystkich elementów. Natomiast odbudowa to z reguły odtworzenie obiektu budowlanego po jego znacznym zniszczeniu, obejmującym często niemal całość, a rezultatem takich robót budowlanych jest nowy obiekt budowlany, zawierający elementy wykorzystane z poprzedniego obiektu ( por wyrok NSA z dnia [...] S.A.[...], ONSA [...]). Z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że zamiarem ( później zrealizowanym)skarżących była budowa nowego ogrodzenia. Okoliczność ta potwierdził skarżący T. M. w odwołaniu od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r, skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organy nadzoru budowlanego przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia na podstawie art. 48 Prawa budowlanego winny ustalić datę faktycznego wybudowania ogrodzenia, albowiem dopiero od dnia wejścia w życie ustawy z 7 lipca 19954 r. budowa ogrodzeń od strony dróg wymaga zgłoszenia tego faktu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W aktach administracyjnych postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, których skutkiem jest m.in. niniejsze postępowanie( postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania [...] od strony [...] bez zgłoszenia zamiaru zgłoszenia robót), skarżący T. M. dwukrotnie oświadczał, że [...] zostało wykonane na przełomie [...] r. – protokół PINB z dnia [...] r.; oświadczenie T. M. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej z dnia [...] Skoro w dacie wykonania ogrodzenia obowiązywał przepis nakazujący zgłoszenie prowadzonych robót w tym zakresie, a skarżący tego obowiązku nie dopełnili, organ nadzoru budowlanego zgodnie z brzmieniem art. 48 zobowiązany był do nakazania rozbiórki tego ogrodzenia W tym stanie rzeczy uznać należało, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazująca skarżącym rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] od strony drogi gminnej nie naruszają obowiązującego prawa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji.