SA/Sz 1673/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr/ Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia ekspertyzy /. u c h y l a zaskarżone postanowienie II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu UZASADNIENIE: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wydanym w oparciu o art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), zażądał od J. W. i A. K. dostarczenia, do dnia [...] r., wykonanej przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi ekspertyzy stanu technicznego wraz ze wskazaniem sposobu zabezpieczenia, stanowiącego ich współwłasność, budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], który uległ częściowemu zawaleniu się. W uzasadnieniu postanowienia organ podał m.in., iż budynek mieszkalny jest w bardzo złym i sukcesywnie pogarszającym się stanie technicznym, co może doprowadzić do jego dalszego lub całkowitego zawalenia się. Wymaga on natychmiastowego zabezpieczenia i remontu. Z posiadanych materiałów nie wynika jednak jakie roboty budowlane należy wykonać, aby zabezpieczyć budynek przed jego dalszym niszczeniem. W ocenie organu, z uwagi na realne zagrożenie zawalenia się dalszej jego części lub nawet całego budynku, przy braku wywiązywania się współwłaścicieli z obowiązku utrzymywania go w należytym stanie technicznym i usuwania powstałych uszkodzeń, które mogą spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia, koniecznym stało się wydanie tego postanowienia. Jego wykonanie ma określić aktualny stan techniczny budynku oraz zakres niezbędnych robót mających na celu zabezpieczenie budynku przed jego dalszym lub całkowitym zawaleniem się. Od postanowienia tego zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli współwłaściciele obiektu. J. W. podniosła, że obecny stan budynku jest wynikiem celowych dewastacji dokonanych przez A. K. Nakładanie zaś obowiązku zawartego w zaskarżonym postanowieniu J. W. odebrała jako karę za winy A. K., który zniszczył jej własność przez co pozbawił ją i jej rodzinę domu. Równocześnie zadeklarowała gotowość partycypacji w kosztach remontu budynku w zakresie ustalonym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...], sygn. akt [...]. Jednocześnie, za bezpodstawny uznała zarzut nie wywiązywania się z obowiązku utrzymania budynku w należytym stanie technicznym. Sygn. akt SA/Sz 1673/02 A. K. w złożonym zażaleniu podkreślił, że obecny stan budynku stwarzający określone zagrożenie spowodowany jest w głównej mierze następstwem braku współdziałania ze strony współwłaścicielki J. W.. Według A. K., J. W. nie jest zainteresowana zarówno ewentualnym remontem jak i rozbiórką obiektu, gdyby taka konieczność zaistniała. Stąd też żądanie wykonania określonych czynności zgodnie z treścią zaskarżonego postanowienia, jest niemożliwe do zrealizowania. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest właśnie brak możliwości współdziałania z J. W., a bez takiej współpracy wykonanie nakazanych czynności jest niemożliwe. Równocześnie A. K. wskazał, .że opinia techniczna dotycząca przedmiotowego budynku była już sporządzana kilkakrotnie na potrzeby rozlicznych, toczących się postępowań administracyjnych oraz sądowych. Stąd też należało zastanowić się, czy wykonanie kolejnej ekspertyzy jest niezbędne i konieczne, skoro będzie to powielenie już istniejących ekspertyz. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionych przez strony zażaleń, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżone postanowienie w części określającej zobowiązanych do wykonania nałożonego obowiązku i orzekł o nałożeniu tegoż obowiązku na A. K., pozostałą część postanowienia utrzymując w mocy. W motywach dokonanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawiając w skrócie dotychczasowy przebieg postępowań administracyjnych związanych z przedmiotowym budynkiem, wywiódł, że stan techniczny budynku znacznie się pogorszył w okresie od [...] r. do [...] r. W tym okresie A. K. wykonywał w swej części obiektu (na piętrze) prace budowlane, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, a także bez nadzoru osób uprawnionych. Zdaniem organu, niewłaściwie prowadzony przez A. K. remont budynku wpłynął destrukcyjnie na stan techniczny obiektu, co potwierdzili: - rzeczoznawca budowlany inż. S. R. na stronie [...] "Ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego położonego w [...] przy ul. [...]", opracowanej we [...] r., Sygn. akt SA/Sz 1673/02 - biegły Sądu Wojewódzkiego w [...] inż. R. A. - na stronie [...] i [...] opinii dotyczącej stanu technicznego budynku. Nie ogrzewane pomieszczenia na I piętrze, otwarty właz na dach oraz brak okien lub powybijane szyby na poddaszu również wpłynęły na pogorszenie się stanu obiektu. Organ odwoławczy uznał, że nie remontowany budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] jest w złym stanie technicznym ulegając częściowemu zawaleniu. Wobec rozbieżnych stanowisk jego właścicieli co do przyszłości obiektu (odbudowy, czy remontu), w celu zabezpieczenia budynku przed dalszym zawaleniem, koniecznym stało się określenie jego aktualnego stanu technicznego oraz zakresu robót zabezpieczających. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że do pogorszenia się stanu technicznego obiektu w dużej mierze przyczynił się A. K., dlatego na niego nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku. A. K. wniósł na to postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie zarzucając organowi odwoławczemu nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i przyjęcie za wiarygodne wyjaśnień J. W. oraz fałszywych opinii biegłego Sądu Wojewódzkiego w [...]. Skarżący wskazał, że budynek kupił [...] r., który, wedle opinii rzeczoznawcy budowlanego Z. P., zagrażał zdrowiu i życiu ludzi od dnia zakupu. Należało go pilnie opróżnić i remontować. Zdaniem skarżącego, potwierdził to również rzeczoznawca majątkowy S. R. w ekspertyzie z [...] r. podając na stronie [...] w pkt. [...], że należy przekwaterować właściciela z parteru, bowiem stan techniczny budynku pogarsza się zagrażając bezpieczeństwu i życiu ludzi. Skarżący zakwestionował uprawnienia R. A. do posługiwania się tytułem biegłego Sądu Wojewódzkiego w [...] jednocześnie zarzucając mu sporządzenie ekspertyzy bez przeprowadzenia oględzin. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wyraził pogląd, że przywołany w podstawie dokonanego rozstrzygnięcia art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. umożliwia nałożenie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej zarówno na uczestnika procesu budowlanego (w tym przypadku na inwestora) jak i właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Sygn. akt SA/Sz 1673/02 Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a ż v ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli ostatecznych orzeczeń organów administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego oraz przepisami prawa procesowego. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu i ustalony stan faktyczny i prawny należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Przepisem stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia stał się art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 . Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Stosownie do jego postanowień, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi wówczas osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Celem tego przepisu jest zapewnienie prawidłowego wykonywania zadań określonych w przepisach prawa budowlanego organom nadzoru budowlanego i organom architektoniczno-budowlanym, przyznając im prawo żądania określonych informacji lub ekspertyz. W przypadku ustalenia w toku postępowania uzasadnionej konieczności zastosowania art. 81 c Prawa budowlanego, organ może skierować stosowne postanowienie do uczestników procesu budowlanego, zarządcy lub do właściciela, przy czym w przypadku współwłasności - do wszystkich współwłaścicieli. Sygn. akt SA/Sz 1673/02 W tym ostatnim przypadku organ nie może kierować się np. wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie to nie może być również uzależnione od ustalenia, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego przyczynił się w większym lub mniejszym stopniu do określonego stanu technicznego obiektu. Ustalenie tych okoliczności nie leży w kompetencji organów administracji publicznej, w związku z czym, nie może mieć wpływu na orzeczenie wydane w trybie art. 81 c ustawy Prawo budowlane. Ewentualne rozstrzyganie sporu co do stopnia zawinienia poszczególnych współwłaścicieli w kwestii niewypełnienia obowiązku dbania o właściwy stan techniczny obiektu budowlanego i dochodzenia odszkodowania z tego tytułu, może być poddane ocenie właściwego sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym. Ponadto, należy mieć na uwadze fakt, że nałożenie obowiązku wykonania orzeczonej ekspertyzy dotyczy całego budynku mieszkalnego, który z istoty rzeczy zawiera elementy wspólne, nie dające się przypisać do konkretnych lokali przynależnych i użytkowanych przez poszczególnych współwłaścicieli budynku. Będący przedmiotem sprawy obiekt stanowi współwłasność skarżącego A. K. (w [...]) i J. W. (w [...]). Nie można podzielić stanowiska zawartego w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym, organ odwoławczy skorzystał z posiadanego uprawnienia do swobodnego wyboru pomiędzy podmiotami na które mógł wydać nakaz dostarczenia ekspertyzy w trybie art. 81 c ust. 2. Uznanie przez organ A. K. jako uczestnika procesu budowlanego jest niewłaściwe również z tego względu, że organ wydał zaskarżone postanowienie nie w toku prowadzonych lub wstrzymanych prac budowlanych, lecz po katastrofie budowlanej budynku. Rekapitulując powyższe rozważania Sąd stwierdził, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając postanowienie z dnia [...] r., nr [...], którym nałożył obowiązek dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego wraz ze wskazaniem sposobu zabezpieczenia budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], wyłącznie na jednego współwłaściciela nieruchomości, naruszył prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w petitum orzeczenia.