SA/Sz 1684/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-04-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędzia WSA Alicja Polańska, Asesor WSA Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, stosując najmniej uciążliwy środek egzekucyjny, może zająć rachunki bankowe zobowiązanego, nawet jeśli może to potencjalnie wpłynąć na jego działalność gospodarczą, a proponowane alternatywne środki (np. zajęcie ruchomości) mogą nie doprowadzić do zaspokojenia wierzyciela?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma obowiązek stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, jednakże wybór ten nie może niweczyć celu postępowania egzekucyjnego, jakim jest zaspokojenie wierzyciela. Zajęcie rachunków bankowych jest dopuszczalne, nawet jeśli może wpłynąć na działalność zobowiązanego, gdy alternatywne środki, takie jak zajęcie ruchomości, nie gwarantują zaspokojenia wierzyciela lub wiążą się ze znacznym wzrostem kosztów egzekucyjnych.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "C P-W" wniosła o zwolnienie z zajęcia egzekucyjnego rachunków bankowych, argumentując, że zajęcie to może spowodować upadłość firmy i wstrzymanie działalności. Proponowała inne zabezpieczenie. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił, uznając zajęcie rachunków za najmniej uciążliwy środek. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na obowiązek prowadzenia egzekucji i dopuszczalność zajęcia rachunków jako najmniej uciążliwego środka. Spółka wniosła skargę do sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska/spr/ Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Krzysztof Kapelczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi "C P-W" Spółka z o.o na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji administracyjnej zajętych wierzytelności pieniężnych z rachunków bankowych o d d a l a skargę Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./ oraz art. 18 i art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1965. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991r. Nr 366, poz. 161 ze zm./, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...].nr I [...] odmawiające Spółce z o.o. "C P-W" zwolnienia spod [...] we [...] oraz w Banku [...]. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że działając na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu nieuregulowania w ustawowym terminie podatku od gier, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do "C P -W" Spółka z o.o. Filia [...] i dokonał zajęcia rachunku bankowego strony w Banku [...] na kwotę [...] zł i na kwotę [...] zł oraz na kwotę [...] zł. Zajęto również rachunek bankowy w Banku [...] I na kwotę [...], a także rachunek bankowy w Banku [...], na kwotę [...] zł oraz ruchomości strony w postaci automatów do gry. Spółka z o.o. "C P - W" zwróciła się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o zwolnienie z zajęcia egzekucyjnego rachunków w Banku [...] i Banku [...] . We wniosku Spółka wyjaśniła, że dopiero w wyniku zajęcia kont bankowych dowiedziała się o zaległościach podatkowych kasyna w [...], które powstały na skutek postępowania A. D. księgowej filii [...] Spółka zaproponowała jako zabezpieczenie środki trwałe wymienione w wykazie załączonym do wniosku, argumentując że obecna sytuacja społeczno-gospodarcza powoduje, iż dochody kasyna są niewielkie, a zajęcie kont bankowych może spowodować upadłość. Uzupełniając wniosek dyrektor Spółki poinformował, że bieżące zobowiązanie podatkowe z tytułu działalności kasyna w Szczecinie regulowane będą ze środków uzyskiwanych z tytułu działalności kasyna we Wrocławiu. Podniesiono też, że blokada kont we Wrocławiu spowoduje brak możliwości uzupełnienia kapitałów w pozostałych kasynach gry, a co za tym idzie wstrzymanie działalności gospodarczej Spółki. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego argumentując odmowę zwolnienia spod egzekucji wierzytelności pieniężnych powołał się na treść art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, wskazał, iż postępowanie egzekucyjne wobec strony prowadzone było z zachowaniem zasady zastosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego, którym było zajęcie rachunków bankowych. W zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego Spółka z o.o. "C P-W" podtrzymała przedstawione we wniosku argumenty wskazując dodatkowo na fakt dokonania wpłaty w łącznej wysokości [...] zł na poczet zaległości z tytułu podatku od gier przy jednoczesnym regulowaniu bieżących należności. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego powołał się na treść art. 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 1991r. Nr 36, poz. 161 ze zm./, z którego wynika, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Ta zasada wiąże wierzyciela realizującego należności publicznoprawne co oznacza, że prowadzenia egzekucji jest obowiązkowe. Kierując się zasadą zawartą w art. 7 § 2 ustawy egzekucyjnej, Dyrektor Izby Skarbowej, jako prawidłowe ocenił postępowanie Naczelnika Urzędu Skarbowego, który skierował prowadzone postępowanie egzekucyjne do środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym zobowiązanego. Ten środek egzekucyjny Dyrektor ocenił jako najmniej uciążliwy, podkreślając jednocześnie, że zastosowanie środka egzekucyjnego musi przynieść spodziewanie rezultaty, jakimi w postępowaniu egzekucyjnym jest zaspokojenie wierzyciela. Samo zajęcie ruchomości spodziewanego efektu nie przynosi, bowiem zaspokojenie wierzyciela z tychże ruchomości może nastąpić dopiero w momencie sprzedaży a skutkiem tego byłoby pozbawienie zobowiązanego automatów do gry stanowiących podstawowe wyposażenie kasyna. To z kolei bez wątpienia przyczyniałoby się do zaprzestania prowadzonej przez Spółkę działalności. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, skarżąca Spółka z o.o. "C P-W" powtórzyła zasadniczo argumenty podniesione wcześniej w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ że sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jedynym i wyłącznym celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji obowiązku przez zobowiązanego. Wszelkie działania organu egzekucyjnego mieszczące się w granicach prawa, powinny być podjęte w tym właśnie celu. Organ egzekucyjny stosując środki egzekucyjne musi mieć na uwadze treść art. 7 § 2 ustawy nakazujący stosowanie środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanego, przy czym ocenę, który spośród środków egzekucyjnych jest najmniej uciążliwy ustawodawca postawił organowi egzekucyjnemu. Zaznaczyć jednak należy, że wybór najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego nie może być dokonywany z pominięciem celu, któremu służy prowadzone postępowanie egzekucyjne mianowicie wyegzekwowanie obowiązku. Zatem stwierdzić należy, że ten najmniej uciążliwy do zobowiązanego środek egzekucyjny wybrany ma być przez organ egzekucyjny tak aby nie niweczył celu prowadzonej egzekucji. Zgodzić się należy z oceną organów egzekucyjnych, że proponowane zajęcie ruchomości, samo w sobie nie prowadzi do zaspokojenia wierzyciela. W tym celu konieczne jest dokonanie sprzedaży tych nieruchomości, a to w znacznym stopniu podnosi koszty egzekucyjne, które są pokrywane w postępowaniu egzekucyjnym w pierwszej kolejności i tak jak słusznie wskazały organ odwoławczy zobowiązany został by pozbawiony przedmiotów służących prowadzonej działalności. Z tych przyczyn w ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło