SA/Sz 1702/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (spr.), Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie długu celnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] r. Nr [...] II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów sądowych J. Z. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z [...] r. Nr [...] twierdząc, że niezachowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Skoro organ odwoławczy stwierdził brak pełnomocnictwa dla osoby, która wniosła odwołanie, to korespondencja związana ze sprawą powinna być doręczona na adres strony, co umożliwiłoby jemu stosowną i dokonaną z zachowaniem terminu reakcję na występujące braki. Jednocześnie w celu dopełnienia czynności, dla której wnioskujący wniósł o przywrócenie terminu wskazał odwołanie z [...] r., wniesione przez radcę prawnego, jako odwołanie pisane w jego imieniu. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] r. Nr [...] na podstawie art. 208 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm./ umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Celnego z [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że brak jest podstaw do ponownego rozpoznania odwołania, odwołanie to pozostawiono bowiem decyzją z [...] r. bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na nie uzupełnienie braków odwołania. W obrocie prawnym funkcjonuje wskazana wyżej decyzja ostateczna. Postępowanie wszczęte wnioskiem strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest wobec tego zdaniem tego organu bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ewentualnie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] r. W uzasadnieniu strona zarzuciła, że organ ten nie rozpatrzył merytorycznie jej wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, mimo że wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej zostały spełnione. Odwołujący podniósł także zarzuty dotyczące decyzji ustalającej należności celne. Wskazał również, iż nie brał udziału w postępowaniu nie ze swej winy, a wobec tego w razie nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu wniósł o potraktowanie tego wniosku jako wniosku o wznowienie postępowania. Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 136, art. 137, art. 240, art. 253 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz. U. Nr 23, poz..117 ze zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ ten podzielił stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł, że żądanie strony dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z [...] r. nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na to, że wniesione w terminie odwołanie z [...] r. zostało już rozpatrzone. Obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wnoszenia kolejnych odwołań od decyzji w sprawach, w których przeprowadzono już prawidłowo postępowanie odwoławcze w II instancji. Fakt nie rozpatrzenia odwołania pod względem merytorycznym wynikał z tego, że nie spełniało ono wymogów formalnych. Żądanie odwołującego dotyczące wznowienia postępowania zdaniem tego organu nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na brak zaistnienia przesłanek skutkujących wznowienie postępowania przewidzianych art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ewentualnie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] r. zarzucając naruszenie art. 242 § 1 pkt 4, 121, 123 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga jest zasadna, naruszone zostały bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie ma żadnego uzasadnienia stanowisko organów, że w sytuacji, gdy pozostawiono odwołanie strony bez rozpoznania z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych to bezprzedmiotowy jest wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Instytucja przywrócenia terminu dla dokonania czynności procesowych ma służyć właśnie zniwelowaniu skutków niedopełnienia w terminie czynności, dla których zastrzeżony jest określony termin. Uchybienie terminu zachodzi, gdy czynność procesowa nie została dokonana przez stronę w ciągu oznaczonego terminu. Uchybienie terminu powoduje określone skutki. Przede wszystkim powoduje to, że czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Szczególne skutki uchybienia terminu przewidziane są w przepisach postępowania. Chodzi tu przede wszystkim o przypadki, gdy pismo nie czyni zadość warunkom formalnym i nie zostało w przepisanym terminie poprawione lub uzupełnione. Chcąc usunąć ujemne następstwa procesowe wynikłe wskutek uchybienia terminu procesowego strona może skorzystać z instytucji przywrócenia terminu. Odwołanie od decyzji dotyczącej należności celnych zostało decyzją Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] r. pozostawione bez rozpatrzenia wobec nie uzupełnienia braków formalnych tego odwołania. Nie ma w tym przypadku żadnego znaczenia wbrew temu, co zarzuca skarżący, że braki nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika strony. Nie oznacza to jednak, że sama strona nie ma możliwości wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowych. Nie można więc mówić w takim przypadku o bezprzedmiotowości postępowania, czyli o braku przedmiotu postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 208 ustawy z 29 sierpnia 19997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze z./. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy organ w sposób oczywisty stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy, gdy sprawa nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej itp. Należy przy tym odróżnić sytuacje, gdy mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania, i bezzasadnością żądania strony. W tym ostatnim przypadku organ powinien bowiem rozpoznać merytorycznie żądania strony. Skoro więc nie jest trafne stanowisko organów, że pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia powoduje bezprzedmiotowość żądania strony przywrócenia terminu do dopełniania czynności procesowej i istnieje konieczność oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny /Dz. U. Nr 23, poz.117 ze zm./ należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 wskazanej wyżej ustawy.