SA/Sz 1710/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Asesor Arkadiusz Windak Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Wojewody z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wojewoda decyzją z dnia [...] . działając na podstawie art.138 § 1 ust. 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] d decyzji Starosty z dnia [...] . zezwalającej Zakładowi [...] a czasowe zajęcie nieruchomości, położonych w obrębie ewidencyjnym, oznaczonych geodezyjnie jako działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Zakład [...] we wniosku z dnia [...]. zwrócił się do Starosty o zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości stanowiących własność [...] w celu wykonania wymiany odcinka istniejących przewodów napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] zasadniając wniosek Zakład [...] twierdził, że przeprowadzenie remontu stanowi realizację obowiązku przewidzianego w art. 61 Prawa budowlanego, który nakazuje utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, w szczególności ma zapobiec potencjalnej katastrofie budowlanej oraz możliwemu zagrożeniu życia ludzi i zwierząt. Uwzględniając wniosek, stosownie do treści art. 126 ust. 1 i 2 w związku z art. 124 ust. 3, 4, 6 ustawy z dnia [...] o gospodarce nieruchomościami (test jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543), Starosta decyzją z dnia [...] zezwolił wnioskodawcy na czasowe zajęcie omawianych nieruchomości oraz z uwagi na ważny interes społeczny, nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Od decyzji tej odwołała się właścicielka nieruchomości [...] która zarzuciła, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Jednocześnie zażądała odszkodowania w kwocie [...] a zajęcie jej nieruchomości. Ponadto przedstawiła uwagi dotyczące bezpośredniej działalności Zakładu [...] Organ odwoławczy, mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że zgodnie z art. 126 ust. 1 ustawy z [...] o gospodarce nieruchomościami w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody starosta może udzielić w drodze decyzji zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Z zebranych dokumentów wynika, że przedmiotowa napowietrzna linia energetyczna wysokiego napięcia 110 KV, relacji [...] długości 40 km, wymagała naprawy w trybie awaryjnym. Znaczna część linii została przebudowana. Pozostał jedynie, będący w złym stanie technicznym, odcinek o długości [...] . Z uwagi na stan przewodów i słupów zaistniało zagrożenie życia ludzi i zwierząt, jak również mogło nastąpić pozbawienie zasilania energetycznego na obszarze całego powiatu szczecineckiego. W związku z tym istniała pilna potrzeba wydania stosownej decyzji. Mając zatem na uwadze przedstawioną przez organ I instancji sytuację, uzasadnione było na mocy art. 126 ust.1 cyt. ustawy wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości i nadanie mu rygoru natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca oprócz możliwości działania na podstawie art. 126 ust. 1 cyt. ustawy wskazał też na możliwość postępowania zgodnie z art. 124 ust. 6 ustawy w chwili, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości odmawia obowiązku udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń o których mowa w ust. 1 ustawy. Do tego rodzaju czynności należy między innymi konserwacja urządzeń i przewodów oraz usuwanie awarii energetycznych. Tak więc zainteresowana nie powinna czynić w tym zakresie przeszkód, tym bardziej, że nabywając nieruchomość z przebiegającą na niej linią energetyczną wysokiego napięcia powinna się była liczyć z okresowymi wejściami na grunt w celu usuwania ewentualnych awarii lub koniecznością wykonania robót konserwacyjnych. Biorąc powyższe pod uwaga, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję zgodnie z art. 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ stan zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi tego wymagał. Okres na który nastąpiło zajęcie nieruchomości ustalony został w decyzji na 30 dni. Po jego upływie, starosta jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Gdyby przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego było niemożliwe albo pociągało za sobą nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 cyt. ustawy. W tej sytuacji, uznać należało, iż sprawa została wyjaśniona zgodnie z treścią art. 7 kpa, a decyzja będąca przedmiotem odwołania, uwzględniła interes społeczny i słuszny interes strony. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Okręgowego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyła [...] wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa. Skarżąca zarzuciła, że nie istniała potrzeba działania w trybie natychmiastowym na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nie zaistniała siła wyższa lub nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie. Zwłaszcza, że Zakład [...] wykonał w istocie nową inwestycję zmieniając wysokość, formę i miejsce posadowienia słupów z trakcją. Inwestycja ta planowana była już od 5 lat. Pisze o tym też organ odwoławczy. Tak więc, zdaniem skarżącej, żadne działanie Zakładu [...] nie było uzasadnione w świetle art. 126 ust. 1 cyt. ustawy. Oprócz wymienionych zarzutów skarżąca podniosła w skardze kilka kwestii mających aspekt cywilnoprawny, dotyczących korzystania przez Zakład [...] z jej nieruchomości, bez stosownego wynagrodzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało skargę uwzględnić. Sposób korzystania z nieruchomości może być ograniczony przez właściwy organ albo na podstawie art. 124, albo 126 ustawy z dnia 21.081997r. o gospodarce nieruchomościami. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 124 powołanej ustawy charakteryzuje się tym, że przed udzieleniem zezwolenia na założenie odpowiednich urządzeń poprzedzone musi być rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, a na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, zastosowanie mają odpowiednio przepisy o odpowiedzialności odszkodowawczej. Drugi tryb postępowania przewidziany jest w art. 126 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może udzielić, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. W rozpoznawanej sprawie organ przyjął, że spełnione zostały warunki do wydania decyzji w trybie 126 ustawy, ponieważ zaistniało zagrożenie dla życia ludzi i zwierząt, a prowadzone rozmowy z właścicielką nieruchomości nie dały rezultatów. W związku z tym, aby uniknąć niebezpieczeństwa, udzielono zgody na czasowe zajęcie nieruchomości, a decyzję opatrzono rygorem natychmiastowej wykonalności. Oceniając stanowisku organu należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie wyjaśniono należycie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tryb postępowania zastosowany w sprawie można określić jako wyjątkowy lub szybki w tym znaczeniu, że ustawodawca nakazuje jego zastosowanie w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Analizując znaczenie takich pojęć jak "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" należy stwierdzić, że w obu wypadkach ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Tak więc podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. W toku sprawy organ poprzestał jedynie na treści wniosku Zakładu [...] w którym opisano istniejący stan linii energetycznej i wskazano na pilną potrzebę jej naprawy. Trzeba podkreślić, że wniosek zainteresowanego podmiotu i zwarte w nim twierdzenia, mają jednak charakter hipotetyczny i wymagają potwierdzenia w toku postępowania dowodowego, chyba że zostaną przyznane. Zdaniem Sądu nie wystarczy samo twierdzenie strony o tym, że potrzebny jest remont (naprawa) linii energetycznej i to przeprowadzony w trybie pilnym. Potrzeba wejścia na cudzą nieruchomość musi być wykazana przekonującymi dowodami np. ekspertyzami, opinią rzeczoznawcy, dokumentami potwierdzającymi awarię. Takich dowodów w sprawie jednak nie zebrano i dlatego nie można zweryfikować twierdzeń organu o zaistnieniu takich okoliczności, które uzasadniają pilną potrzebę działaniu Zakładu [...] Naruszono tym samym art. 7 i 77 § i kpa. W żadnym wypadku zastosowanie trybu przewidzianego w art. 126 powołanej ustawy nie może być swoistą "sankcją" za brak postępów w rokowaniach z właścicielem lub użytkownikiem, wieczystym nieruchomości. W art. 126 ustawy zawarte są bowiem szczególne przesłanki, których zaistnienie pozwala na ingerencję organu dokonaną w trybie natychmiastowym. W związku z powyższym, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien przeprowadzić w sposób właściwy postępowanie dowodowe i podjąć stosowną decyzję w zależności od jego wyników. Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt.c w zw. z art.152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.