SA/Sz 172/02

WyrokWSA w Szczecinie2004-01-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia NSA Marian Jaździński, Asesor WSA Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mają obowiązek umorzyć zaległości podatkowe, gdy podatnik wskazuje na trudną sytuację materialną i niezawinione przyczyny powstania zaległości, a także czy wydatki alimentacyjne i bieżące utrzymanie mogą stanowić podstawę do umorzenia?
Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, opartą na uznaniu organu podatkowego. Organy podatkowe nie mają obowiązku uwzględnienia wniosku o umorzenie, nawet w przypadku trudnej sytuacji materialnej podatnika, jeśli nie stwierdzą istnienia nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od podatnika lub na które nie miał on wpływu. Wydatki alimentacyjne czy bieżące utrzymanie, a także niskie zarobki niebędące wynikiem wyjątkowych przyczyn, nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia.
Stan faktyczny
Skarżący, jako wspólnik spółki, wystąpił o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT za 1994-1995 r., wskazując na niezawinione przyczyny powstania zaległości i trudną sytuację materialną. Organy podatkowe (Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa) odmówiły umorzenia, uznając brak przesłanki ważnego interesu podatnika. Skarżący w skardze podniósł, że jego sytuacja materialna (niskie zarobki, wysokie wydatki na alimenty, czynsz, czesne) uniemożliwia spłatę i zagraża jego egzystencji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia NSA Marian Jaździński, Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Protokolant Anna Malinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej o d d a l a skargę Wnioskiem z dnia [...] r. W. N. - jako osoba ponosząca odpowiedzialność (wspólnik) za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "W." z siedzibą w S. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1994 r. oraz za miesiące od stycznia do maja 1995 r., w łącznej wysokości [...] zł - wystąpił o umorzenie tych zaległości, wskazując na niezawinione przez Spółkę przyczyny powstania zaległości oraz na trudną własną sytuację materialną. Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił umorzenia zaległości, uznając, że w sprawie nie istnieje przesłanka ważnego interesu podatnika, która uzasadniałaby zastosowanie przepisu art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania Izba Skarbowa decyzją z [...] r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swej decyzji Izba Skarbowa wskazała, że przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej uzależnia zastosowanie ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości podatkowej od wystąpienia ustawowych przesłanek, tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego; z przepisu tego nie wynika jednak, że organy podatkowe mają obowiązek udzielenia takiej ulgi w każdej sytuacji postrzeganej przez podatnika jako trudna finansowo. Zdaniem Izby Skarbowej również podnoszone w odwołaniu przyczyny powstania zaległości podatkowej Spółki (niewywiązywanie się kontrahentów z płatności wobec Spółki) pozostają bez znaczenia w przedmiotowej sprawie. W skardze na ostateczną decyzję Izby Skarbowej skarżący, wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił naruszenie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie jego ważnego interesu, przemawiającego za umorzeniem zaległości podatkowych. Podniósł skarżący, że organom podatkowym znana jest jego sytuacja materialna i rodzinna, iż jest zatrudniony w "H." na stanowisku [...] z wynagrodzeniem [...] zł miesięcznie, opłaca alimenty na [...] dzieci w wysokości [...] zł miesięcznie, ponadto ponosi stałe opłaty, takie jak czynsz w wysokości [...] zł oraz czesne za szkołę w wysokości [...] zł miesięcznie. W takiej sytuacji skarżący nie jest w stanie spłacić zaległości podatkowych za Spółkę "W.", gdyż taka spłata zagrażałaby jego egzystencji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi, powołując się na argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest zasadna. Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych wydawana jest na podstawie art. 67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Decyzja taka jest więc tzw. decyzją uznaniową, wydawaną przez organ podatkowy na podstawie swobodnego uznania. To organ podatkowy, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności faktyczne sprawy, dokonuje oceny, czy okoliczności te przemawiają za uwzględnieniem wniosku podatnika, tj. czy istnieją w sprawie wskazane wyżej ustawowe przesłanki umorzenia zaległości podatkowej. W sprawie niniejszej organy podatkowe w sposób należyty wyjaśniły stan faktyczny, rozważyły podnoszone przez skarżącego argumenty i korzystając z zagwarantowanego przepisem ustawy swobodnego uznania stwierdziły, że wniosek podatnika nie może być rozstrzygnięty pozytywnie. Uzasadniając takie stanowisko organy podatkowe podkreśliły, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest obowiązek regulowania zobowiązań podatkowych, wobec tego okoliczności przemawiające za umorzeniem muszą też mieć charakter nadzwyczajny. Za umorzeniem mogą więc przemawiać takie okoliczności, które nie są zależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane są działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu. W niniejszej sprawie organy podatkowe nie stwierdziły istnienia takich okoliczności, bowiem - ich zdaniem - nie należy do nich ponoszenie przez skarżącego wydatków alimentacyjnych czy wydatków na bieżące utrzymanie, natomiast niskie zarobki skarżącego nie wynikają z przyczyn wyjątkowych, np. z uwagi na stan zdrowia. Rozpatrując skargę Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy podatkowe. Dokonały one dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ustosunkowały się do podnoszonych przez skarżącego argumentów i w sposób logiczny uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, zważywszy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem - Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa przez zaskarżoną decyzję, orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 152, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło