SA/Sz 1743/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-03-17

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając brak legitymacji procesowej strony do wniesienia zażalenia, powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności zażalenia, czy też decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając, że strona wnosząca zażalenie nie posiada legitymacji procesowej (nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.), powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., a nie postanowienie o niedopuszczalności zażalenia. Sąd, podzielając ten pogląd, uchylił zaskarżone postanowienie.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przedłożenie ekspertyzy budowlanej lokalu mieszkalnego z uwagi na jego zły stan techniczny. Najemcy lokalu wnieśli zażalenie, kwestionując zasadność skierowania postanowienia do właściciela. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając, że najemcy nie mają interesu prawnego, a jedynie faktyczny. Najemcy wnieśli skargę do sądu administracyjnego, podnosząc błędy w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi G. i M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia I . u c h y l a zaskarżone postanowienie II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie przepisu art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - właścicielowi lokalu mieszkalnego przedłożyć do dnia [...] . wykonaną przez uprawnioną osobę ekspertyzę budowlaną dot. tego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji podał, że podczas oględzin lokalu stwierdzono, iż lokal jest w nieodpowiednim stanie technicznym, od wielu lat nie był remontowany. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i życia ludzi oraz narusza postanowienia art. 61 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie doręczono właścicielowi lokalu oraz do wiadomości najemcom lokalu [...] . [...] wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie kwestionując zasadność skierowania postanowienia do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.W uzasadnieniu dowołania wyjaśniali, że Oddział Terenowy, jak również z racji nadzoru Oddział Rejonowy, są winni przekazania do zamieszkiwania jego rodzinie części budynku mieszkalnego, w stanie technicznym nie tylko nie nadającym się do zamieszkiwania, ale zagrażającym życiu i bezpieczeństwu ich mienia. W związku z powyższym, na podstawie stosownych przepisów Kpa, wnieśli o wyłączenie ww. instytucji z dokonania ekspertyzy i skierowanie sprawy do oceny ekspertów z ramienia Biura Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez [...] . W uzasadnieniu podał, iż skarżący zamieszkują w przedmiotowym lokalu na podstawie decyzji nr [...] Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej., przydzielającej ten lokal jako mieszkanie służbowe. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, iż skarżący nie mają w przedmiotowej sprawie interesu prawnego, lecz tylko faktyczny, wyrażający się w chęci poprawy swoich warunków mieszkaniowych. Tym samym, zgodnie z przepisami art. 28 i art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie są stroną w niniejszym postępowaniu i nie mogą wnieść skutecznie zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. [...] wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie skargę na powyższe postanowienie. W treści skargi wskazują na błędy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, mianowicie jako datę wydania decyzji o przydziale lokalu podano datę [...]r., zamiast [...] r. Ponadto podano, że skarżącym przydzielono mieszkanie służbowe, chociaż ustawa o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych takiego określenia nie zawiera. Ustawa ta gwarantuje skarżącym dożywotnio prawo do kwatery stałej, czyli samodzielnego lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym proszą o rozstrzygnięcie prawdziwości zaskarżonego postanowienia oraz o rozpatrzenie problemu przedstawionego w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). W zaskarżonym postanowieniu przyjęto, po poczynieniu stosownych ustaleń, iż skarżący nie posiadają legitymacji prawnej do wniesienia zażalenia, gdyż nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w przedmiotowym postępowaniu, zakończonym postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Okoliczność ta, zdaniem organu odwoławczego, skutkowała o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia w oparciu o art. 134 kpa. Sąd nie będąc związany granicami skargi uznał, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy forma rozstrzygnięcia jest niewłaściwa. Orzecznictwo Sądu Najwyższego, jak i NSA konsekwentnie akceptuje tezę, iż ustalenie interesu prawnego osoby uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym następuje ostatecznie w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. Twierdzenie strony, iż decyzja (postanowienie) organu pierwszej instancji dotyczy jej praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego, może zostać zweryfikowane tylko w sposób procesowy, na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego jako takiego. Jeżeli twierdzenie owo nie zostanie pozytywnie zweryfikowane, to należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 5 lipca 1999 r. przyjął, że "stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa". Sąd podzielając ten pogląd z przyczyn przytoczonych wyżej, na mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło