SA/Sz 1766/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia NSA Krystyna Zaremba, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi "W." - Spółka z o. o. w M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od zaległości podatkowych za miesiąc grudzień 2000 r. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz "W." - Spółki z o. o. w M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 i art. 53 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), Izba Skarbowa orzekła o utrzymaniu w mocy decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r., Nr [...], określającej Przedsiębiorstwu "W." -Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na kwotę [...] zł wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej określił "W." - Spółka z o. o. z siedzibą w K. zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. na kwotę [...] zł, zaś decyzją z tejże samej daty, oznaczoną Nr [...], określiła tejże Spółce wysokość odsetek za zwłokę od powyższej zaległości na kwotę [...] zł, wyliczając je na dzień wydania pierwszej z tych decyzji. Od decyzji określającej wysokość odsetek "W." wniosło odwołanie, domagając się jej uchylenia. Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji organu odwoławczego, że w pełni podzielił on ustalenia organu pierwszej instancji w kwestii okresu pozostawania przez odwołującą się Spółkę w zwłoce z zapłatą zaległego podatku. Podkreślając fakt utrzymania przez siebie w mocy decyzji organu kontroli skarbowej dotyczącej wysokości podatku od towarów i usług za wskazany wyżej okres rozliczeniowy oraz wysokości zaległości podatkowej, organ odwoławczy stwierdził w konkluzji, że zawarte w odwołaniu żądanie nie może zostać przezeń uwzględnione. Powyższa decyzja ostateczna zaskarżona została przez "W." Spółkę z o. o. z siedzibą w K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżąca nie wskazuje wprawdzie tego, czy i jakie przepisy prawa zostały naruszone przy jej wydaniu, z uzasadnienia skargi wynika jednak, iż niezgodności z prawem decyzji odsetkowej upatruje ona w niezgodności z prawem samej odrębnie wydanej decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, nie znajdując faktycznych i prawnych podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do regulacji art. 26 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) podatnicy podatku od towarów i usług obowiązani są bez wezwania przez urząd skarbowy do obliczania i wpłacania, na rachunek właściwego urzędu skarbowego, podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy Z przepisu art. 21 § 3 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) wynika, że stwierdzenie przez organ podatkowy, na skutek wszczętego postępowania podatkowego, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie zapłacił w całości lub w części podatku, albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna od wykazanej w deklaracji, nakłada na organ podatkowy powinność wydania decyzji, w której określa on wysokość zaległości podatkowej albo stwierdza nadpłatę. Zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Nie zapłacenie podatku w terminie powoduje, że naliczane są odsetki (art. 53 § 1 Ord. pod.), które zasadniczo obowiązany jest naliczyć sam podatnik (art. 53 § 3 tejże Ordynacji). Jeżeli jednak doszło do określenia zaległości podatkowej przez organ podatkowy w warunkach, o jakich jest mowa w art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, to odsetki za zwłokę nalicza organ podatkowy określając je na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej (art. 53 § 4 Ord. pod.). Na równi z zaległością podatkową traktuje się także zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, chyba że podatnik wykaże, iż nie nastąpiło to z jego winy. Jest okolicznością w istocie nie kwestionowaną, że będąc do tego uprawnionym na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 100, poz. 442 ze zm.) organ kontroli skarbowej wydał w dniu [...] r. decyzję określającą skarżącej Spółce wysokość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. Określenie zatem przez tenże organ, zaakceptowane następnie przez organ odwoławczy, kwoty odsetek za zwłokę w zapłacie zaległego podatku nie może być uznane za niezgodne z prawem, a w szczególności z przepisami Ordynacji podatkowej. Jakkolwiek więc jest okolicznością w rozpatrywanej sprawie nie kwestionowaną to, że organ kontroli skarbowej wydał decyzję określającą skarżącej Spółce wysokość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, co zasadnym czyniło określenie przez tenże organ wysokości odsetek za zwłokę od tej zaległości, to podkreślenia jednak wymaga, że odsetki są należnością uboczną, ściśle związaną z istnieniem zaległości podatkowej, obowiązek zapłaty której to należności powstaje z chwilą powstania zaległości, zaś jego rozmiar zależny jest m. in. od rozmiarów samej zaległości. Zależność rozstrzygnięcia określającego wysokość odsetek za zwłokę od istnienia rozstrzygnięcia w sprawie określenia zaległości podatkowej oznacza, że pierwsze z tych rozstrzygnięć nie ma racji bytu w sytuacji, gdy drugie z nich, tj. decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej, z jakiegokolwiek powodu wyeliminowana została z obrotu prawnego, czy to w trybie administracyjnym, czy też w następstwie kontroli sądu administracyjnego. Aczkolwiek regulacja art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej nie wyklucza wprost możliwości rozstrzygnięcia przez organ podatkowy, o jakim w przepisie tym mowa, o wysokości odsetek w decyzji odrębnej od decyzji określającej zaległość podatkową, to jednakże za uzasadnioną uznać należy tezę, iż uzależnienie naliczania przez ten organ wysokości odsetek za zwłokę od uprzedniego wydania przezeń decyzji określającej zaległość podatkową (art. 21 § 3 i 4) oznacza, że intencją ustawodawcy jest, aby naliczenie w tym przypadku odsetek nastąpiło równocześnie z wydaniem tej decyzji i stanowiło element jej rozstrzygnięcia będący prostą konsekwencją określenia zaległości podatkowej, brak jest bowiem racjonalnych przesłanek do uznania za trafną praktyki wydawania, niejednokrotnie w tejże samej dacie, dwóch odrębnych decyzji: jednej określającej wysokość zaległości podatkowej i drugiej określającej wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania pierwszej z nich. Biorąc w tych warunkach pod uwagę, że odrębnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15.09.2004 r., sygn. akt SA/Sz 1762/02, uchylona została ostateczna decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą skarżącej Spółce wysokość zaległości podatkowej za grudzień 2000 r., za konieczne uznać również należało wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji tego organu odwoławczego w zakresie dotyczącym odsetek od tej zaległości (art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.