SA/Sz 1774/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] r. [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] . Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej działając na podstawie art. 104, art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002r. nr 207, poz.1761 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania mł. chor. [...] , młodszego inspektora działu kwatermistrzowskiego Zakładu Karnego od decyzji personalnej nr x , z dnia [...] . Dyrektora Zakładu Karnego w sprawie zwolnienia ze Służby Więziennej - zmienił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby w Służbie Więziennej z dniem [...] . w taki sposób, że ustalił termin zwolnienia z dniem [...] r. natomiast pozostałą część zaskarżonej decyzji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, że Dyrektor Zakładu Karnego, decyzją personalną nr [...] . zwolnił mł. chor. [...] młodszego inspektora działu kwatermistrzowskiego ze służby w Służbie Więziennej w związku z orzeczeniem komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby w tej formacji, gdyż zgodnie z art. 39 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej orzeczenie przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...] r. Od tej decyzji odwołanie złożyła mł. chor. [...] wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie odwołującej do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku, ewentualnie o dopuszczenie ponownego badania psychiatrycznego przez niezależny Instytut Psychiatrii, nie związany z ośrodkami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Poza tym odwołująca zarzuciła stronniczość opinii psychologicznych i lekarskich. Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, że mł. chor. [...] , zatrudniona na stanowisku młodszego inspektora działu kwatermistrzowskiego Zakładu Karnego po długotrwałym pobycie w Szpitalu Specjalistycznym MSWiA i długotrwałej absencji chorobowej, zgodnie z art. 26 ust 1, art. 38 ustawy o Służbie Więziennej została skierowana do komisji lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych w celu określenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Orzeczeniem nr [...] . Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA orzekła, że odwołująca jest zdolna do służby w SW z ograniczeniem i jest zdolna do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Okręgowa Komisja Lekarska MSWiA działając jako druga instancja uchyliła orzeczenie nr [...] wydane przez WKL MSWiA w dniu [...] ., gdyż stwierdzone schorzenia czynią badaną całkowicie niezdolną do służby, nie ograniczając zdolności do zatrudnienia poza resortem i pozwalają do zaliczenia do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą w SW. Inwalidztwo określono jako czasowe. Okręgowa Komisja Lekarska orzeczeniem nr [...] . z dnia [...] r. stwierdziła, że [...] jest całkowicie niezdolna do służby w Służbie Więziennej. Od orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej skargę do Centralnej Komisji Lekarskiej złożyła [...] . Na podstawie § 5 oraz § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991r. Nr 79 poz. 349 ze zm.), Centralna Komisja Lekarska w dniu [...] . działając w trybie nadzoru uchyliła orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej, jedynie w części powołującej się w uzasadnieniu orzeczenia w pkt 19 na niewłaściwy akt prawny, nie zmieniając istoty orzeczenia w zakresie uznania [...] za całkowicie niezdolną do służby w Służbie Więziennej. Opinia Centralnej Komisji Lekarskiej na podstawie § 30 ust 2 powołanego rozporządzenia jest wiążąca dla komisji niższego szczebla. Orzeczeniem nr [...] . Okręgowa Komisja Lekarska ponownie uznała [...] za całkowicie niezdolną do służby w Służbie Więziennej, jednocześnie w pkt 19 uzasadnienia powołano właściwą podstawę prawną (zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 grudnia 1995r., MP nr 7 z dnia 31.01.1996r. poz. 84). Centralna Komisja Lekarska oddaliła skargę Pani [...] na działanie Okręgowej Komisji Lekarskiej jako merytorycznie nieuzasadnioną W związku z tym, że Okręgowa Komisja Lekarska orzeczeniem nr [...] z dnia [...] . stwierdziła trwałą niezdolność do służby mł. chor. [...] Dyrektor Zakładu Karnego, decyzją personalną nr [...] . działając na podstawie art. 39 ust 2 pkt 1 i art. 41 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej zwolnił mł. chor. [...] ze służby w tej formacji. Artykuł 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że jest to obligatoryjna przesłanka do rozwiązania stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej. Mł. chor. [...] nieprzerwanie od dnia [...] . przebywała na zwolnieniu lekarskim. Zgodnie z art. 41 ust 1 powołanej ustawy zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy tj. orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu obłożnej choroby. W dniu [...] . upłynęło 12 miesięcy nieprzerwanej absencji chorobowej strony. W związku z tym zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej należało wydać decyzję o zwolnieniu ze służby. Nie ma zatem możliwości przywrócenia do służby o które wnosiła odwołująca. Orzeczenie wydane przez Okręgową Komisję Lekarską na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] . w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, jest ostateczne. Zarówno Dyrektor Zakładu Karnego wydając decyzję w pierwszej instancji, jak i Dyrektor Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej wydając decyzję w drugiej instancji byli związani orzeczeniami komisji lekarskiej. Organ odwoławczy nie ma zatem możliwości powoływania biegłych, o co wnosiła skarżąca. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyła [...] wnosząc o jej uchylenie, ponieważ została ona wydana z naruszeniem prawa. Skarżąca szczegółowo opisała atmosferę jaka panowała w miejscu pracy i wskazała na okoliczności świadczące o ewidentnym mobbingu w stosunku do jej osoby ze strony przełożonego i w konsekwencji na nieprawdziwość opinii lekarskiej na podstawie której zwolniono ją ze służby. Przedstawiła również trzy opinie lekarskie uznające ją za w pełni zdolną do służby na zajmowanym dotychczas stanowisku. Skarżąca wskazała też, że podczas pobytu w sanatorium została poddana badaniu psychologicznemu przez psychologa ze Szpitala Specjalistycznego MSWiA. Opinia wydana przez tego psychologa stwierdzająca u badanej cechy osobowości histrionicznej, stała się następnie podstawą orzeczenia Komisji Lekarskiej uznającego ją za niezdolną do dalszego pełnienia służby. Przypadkiem skarżąca zapoznała się z treścią opinii wydanej przez tego samego psychologa innej osobie, która przebywała ze skarżącą w jednym pokoju w sanatorium. Okazało się, że obydwie opinie są niemal identyczne, poza nazwiskiem i miejscem pracy badanych nie różnią się nawet danymi z wywiadu zawartymi w historii choroby. Mają też takie same błędy pisarskie i literowe. Ponadto skarżąca podkreśliła, że zgłosiła się do trzech lekarzy z zakresu psychologii i psychiatrii w [...] , którzy niezależnie orzekli, iż badana nie wykazuje objawów nerwicowych, psychotycznych, czy też psychiatrycznych powodujących uznanie ją za niezdolną do pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku. Wskazują jedynie, że pozostawała pod wpływem dużego stresu w pracy i powrót jej do służby winien wiązać się z normalizacją atmosfery w pracy. Ponadto lekarz specjalista psychiatrii, stwierdziła, iż stan psychiczny badanej nie spełnia kryteriów tzw. osobowości histrionicznej, a co za tym idzie diagnoza postawiona przez psychologa jest błędna. Skarżąca zarzuciła, że w toku postępowania naruszono niemal wszelkie zasady wyrażone w kodeksie postępowania administracyjnego, a mianowicie: - art. 7, 12 i 77 kpa poprzez niepodjęcie kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także niewyczerpujące i niewnikliwe rozpatrzenie materiału dowodowego, pomimo jego przygotowania i dostarczenia przez skarżącą dokumentacji poddającej w wątpliwość opinię psychologa, - art. 78 kpa poprzez niedopuszczenie wnioskowanego przez skarżącą dowodu z opinii innych, nieresortowych biegłych lekarzy, mimo niewątpliwego istotnego znaczenia takiego dowodu w niniejszej sprawie; - art. 107 § 3 kpa poprzez niepodanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których odmówiono wiarygodności dowodom przedstawionym przez skarżącą, mimo wykazania przez nią ponad wszelką wątpliwość, iż dowód, na którym się oparto stanowi fałsz intelektualny dokumentu. Wprawdzie zgodnie z zasadą niewkraczania przez sąd administracyjny w kompetencje sądów karnych fałsz dokumentu winien zostać stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu karnego, jednakże ustawodawca w art. 145 § 2 kpa przewidział sytuację, w której przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu postępowanie może zostać wznowione, mianowicie gdy fałsz jest oczywisty, a wznowienie postępowania niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu publicznego. Obie zatem przesłanki wyjątkowego wznowienia postępowania na podstawie tego przepisu określone zostały za pomocą pojęć nieostrych, a co za tym idzie skarżący winien wykazać ich zaistnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Mając na uwadze zakres kompetencji sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny należało stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie orzeczeniem nr [...] . Okręgowej Komisji Lekarskiej stwierdzono trwałą niezdolność skarżącej do pełnienia służby w charakterze funkcjonariusza Służby Więziennej. W związku z tym organ I instancji działając na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283) zwolnił skarżącą ze służby. Decyzja ta została utrzymana w mocy w dniu 14 sierpnia 2003r. przez organ drugiej instancji. Orzeczenie o niezdolności wydał właściwy organ w zakresie swej kompetencji, a mianowicie komisja lekarska działająca na podstawie § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) W myśl art. 39 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej stosunek służbowy ustaje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. W rozpoznawanej sprawie, skarżąca orzeczeniem komisji lekarskiej została uznana za trwale niezdolną do służby. Istniały zatem ustawowe podstawy do zwolnienia skarżącej ze służby na mocy powołanych przepisów. Zwolnienie ze służby w Służbie Więziennej miało w tej sytuacji charakter obligatoryjny. Nie jest więc możliwe pozostawanie w służbie funkcjonariusza w stosunku do którego została orzeczona trwała niezdolność do służby Do czasu gdy w przedmiotowej sprawie orzeczenie komisji lekarskiej nie zostanie podważone, organy Służby Więziennej są nim związane. Przepisy powołanego rozporządzenia przewidują jednak możliwość uchylenia orzeczenia komisji lekarskiej. Zgodnie § 31 ust. 1 rozporządzenia Centralna Komisja Lekarska może uchylić w trybie nadzoru każde orzeczenie komisji lekarskiej sprzeczne z prawem i zasadnością orzecznictwa lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. W przypadku uchylenia orzeczenia komisji lekarskiej w tym trybie Centralna Komisja Lekarska zarządza ponowne rozpatrzenie sprawy przez komisję lekarską, której orzeczenie zostało uchylone. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Centralna Komisja Lekarska może wyznaczyć rozpatrzenie sprawy przez inną, równorzędną komisję lekarską (§ 31 ust. 2). Następcze ujawnienie się okoliczności (dwóch takich samych opinii psychologicznych) mogącej świadczyć o nieprawidłowości związanej z wydaniem orzeczenia przez komisję lekarską nie stanowi przesłanki do uznania, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa, w tym ustawy o Służbie Więziennej, ponieważ w chwili orzekania był związany orzeczeniem komisji lekarskiej, a sam nie dokonuje ustaleń w zakresie stanu zdrowia strony. Nie pozbawia to jednak skarżącej prawa do zakwestionowania przedmiotowej decyzji w nadzwyczajnym trybie postępowania, skoro ujawniły się fakty dające podstawę do takiego działania. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.