SA/Sz 1778/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędzia WSA Marzena Kowalewska Protokolant sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego /. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia[...]. Nr [...] II. nie orzeka w przedmiocie wykonania uchylonych decyzji. 4 2 Sygn.aktSA/Sz 1778/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 4, art. 4 ust, 1 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 z 1998 r. ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. B. od decyzji z dnia[...]. wydanej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmawiającej przyznania zasiłku celowego na [...]\- utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ I instancji odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na [...] ponieważ taką pomoc otrzymuje on od ojca. J. B. w odwołaniu podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca, bo przyznana przez organ pomoc [...] była zbyt mała. Stwierdził nadto, że opłaty mieszkaniowe pokrywał z otrzymywanego do[...], a nie z pomocy materialnej otrzymywanej od ojca, jak to stwierdził organ l instancji. Przedstawił także szczegółowo swoją sytuację rodzinną i trudną sytuację materialną. Podał m.in., że wniósł pozew o orzeczenie separacji, ponieważ żona nie ponosi kosztów utrzymania rodziny. Sprawa sądowa jest w toku. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może zostać przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej. Ocena potrzeb podopiecznego oraz forma i rozmiar świadczenia pozostawione zostały uznaniu właściwego organu gminy, a decyzje w tym zakresie są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego przy uwzględnieniu potrzeb wnioskodawcy i możliwości gminy. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 4 ustawy - potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy społecznej winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej i nie każda nawet uzasadniona potrzeba może być zaspokojona ze środków pomocy społecznej. J. B. otrzymał odrębną decyzją pomoc na zakup żywności w miesiącach [...][...]r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz[...]zł na [...] dla [...] się córki. Nadto córce organ I instancji przyznał [...]r. do[...]. obiady w Szkole Podstawowej nr [...] w S. Natomiast, zaskarżoną decyzją odmówiono przyznania zasiłku celowego na [...]z uwagi na to, ze strona otrzymuje pomoc w opłatach mieszkaniowych od swojego ojca. Jednak odwołujący nie zgodził się z takim stwierdzeniem, gdyż do [...] 3 Sygn.akt SA/Sz 1778/02 pomoc taką otrzymywał na podstawie przepisów [...] , a nie od ojca. Zdaniem organu, z uwagi na zmianę przepisów, J. B. nie kwalifikuje się do takiej formy pomocy. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie, złożone przez stronę (pod odpowiedzialnością karną z art. 233 kk) w dniu[...]., z którego wynika, że otrzymuje ona pomoc materialną od ojca w granicach [...]miesięcznie. Biorąc pod uwagę wysokość otrzymywanego dodatku mieszkaniowego [...] zł oraz kwotę czynszu [...] zł, stwierdzić należy, że różnica tych kwot nie pozwoliłaby stronie zapłacić w dniu [...]r. faktury za gaz w kwocie [...] zł oraz za energię elektryczną w wysokości [...] zł. Z tych danych jednoznacznie wynika, że pomoc otrzymana przez stronę od ojca musiała być przeznaczona również na "opłaty mieszkaniowe " i twierdzenie w odwołaniu, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał nieprawdę, nie można uznać za trafne. Organ zwrócił nadto uwagę, że w skład rodziny strony, oprócz [...] córki wchodzi dwójka dorosłych, bezrobotnych, ale zdrowych dzieci, które winny podejmować chociaż prace dorywcze, bądź sezonowe i przyczyniać się do ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie udziela pomocy tylko w takim zakresie w jakim jest to możliwe i nie każda zgłoszona, nawet najbardziej uzasadniona potrzeba, będzie mogła być zaspokojona. Ilość osób uprawnionych do świadczeń pomocy społecznej ciągle wzrasta, a wielkość środków pieniężnych, przyznawanych na te cele jest systematycznie obniżana, dlatego organy pomocy społecznej ograniczają się do zaspokojenia najniezbędniejszych potrzeb życiowych tj. schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym. W związku z powyższym należało stwierdzić, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył obowiązujących przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz granic uznania administracyjnego. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy złożył J. B. Skarżący w obszernych wywodach opisał swoją sytuację życiową i rodzinną wskazując, że pomoc, którą otrzymał od ojca miała formę [...] i nie powinna wpłynąć na ocenę jego potrzeb życiowych i ocenę podstaw uzasadniających przyznanie środków z pomocy społecznej. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. 4 Sygn.akt SA/Sz 1778/02 Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004r. skarżący oświadczył, że w całości popiera skargę i podkreślił, że gdy był bezrobotny, to ojciec przez [...] r pomagał mu finansowo w ten sposób, że robił zakupy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r, przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Skargę uznać należy za zasadną. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego należy przede wszystkim stwierdzić, że zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej winny działać w sposób praworządny i podejmować wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny. Przepis ten pozostaje w związku z art. 77 § 1 kpa nakazującym organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Funkcjonowanie zasady prawdy w postępowaniu administracyjnym zobowiązuje organ do szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. W szczególności organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kpa (zob. wyrok NSA z dnia[...]., SA [...], ONSA [...], Nr [...] poz.[...]). Zgodnie z wyrokiem SN z dnia [...]. III ARN [...] OSNAPiUS[...], Nr[...], poz[...], ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne jeżeli znajdują wprawdzie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. W rozpatrywanej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących formy pomocy jaką skarżący otrzymywał od ojca przyjmując, że była to pomoc przeznaczona na zaspokojenie potrzeb związanych z należnościami za [...], gdy w rzeczywistości jak twierdzi skarżący była to pomoc w postaci zakupów [...]. Jeżeli te okoliczności faktyczne dały podstawę do odmowy przyznania środków z pomocy społecznej, to należało dokładnie wyjaśnić np. przez przesłuchanie świadka jaką i kiedy pomoc otrzymywał skarżący od swojego ojca i dopiero po dokonaniu tych ustaleń oraz oceny sytuacji rodzinnej zainteresowanego wydać stosowną decyzję. Należy podkreślić, że również w tych sprawach, w których decyzja jest wydawana na podstawie –uznania administracyjnego; stan faktyczny winien być w pełni wyjaśniony, ponieważ instytucja uznania może być prawidłowo zastosowana dopiero wtedy, gdy organ Sygn.akt SA/Sz 1778/02 wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. Trzeba też mieć na uwadze, że instytucja uznania administracyjnego nie oznacza prawa organu do dowolności w działaniu. Uznanie administracyjne, jak podkreśla się w orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego materialnego i procesowego, musi być zobiektywizowane i opierać się na racjonalnych przesłankach. W rozpoznawanej sprawie zabrakło pełnych ustaleń faktycznych i dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie zobowiązany dokładnie wyjaśnić, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie zainteresowanemu stosownych środków z pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.