SA/Sz 1778/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-03-17
Skład orzekający: Barbara Gebel, Henryk Dolecki, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego, uwzględniając przy tym definicję gospodarstwa rolnego z Kodeksu cywilnego i ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, mimo braku takich ograniczeń w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 Kpa, poprzez brak ustosunkowania się do zarzutów odwołania i nieprzedstawienie jednoznacznego stanowiska co do oceny argumentacji organu I instancji. Ponadto, Kolegium błędnie zinterpretowało przepisy prawa, powołując się na definicje gospodarstwa rolnego z Kodeksu cywilnego i ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego jako kryteria ustalenia warunków zabudowy, podczas gdy przepisy te nie wyznaczały takich kryteriów w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie zawierał ograniczeń wielkościowych dla gospodarstw rolnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na istotny wpływ naruszeń na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce rolnej, powołując się na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał dla tego terenu przeznaczenie "RP - uprawy polowe" i brak możliwości zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta, argumentując, że działka o powierzchni 0,51 ha nie może stanowić gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego i ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co uniemożliwia budowę siedliska. Skarżący podtrzymali swoje zarzuty, kwestionując zasadność powołania się na przepisy dotyczące definicji gospodarstwa rolnego oraz brak zakazu zabudowy w planie miejscowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. i J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 40 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 15 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm. ), po ponownym rozpatrzeniu wniosku [...] , powołując się na ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy uchwalonego dnia [...] r. przez Gminną Rade Narodową uchwała Nr [...] - odmówił wnioskodawcom ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego z pomieszczeniami na sprzęt i narzędzia rolnicze, przechowalnię sadzonek, magazyn podręczny, budowie budynku mieszkalnego wraz z przyłączami wody i energii, zbiornika bezodpływowego oraz założenie plantacji borówki amerykańskiej na działce Nr [...] .
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. odmówił wnioskodawcom ustalenia warunków dla wyżej opisanej inwestycji, jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Państwa [...] , decyzją z dnia [...] r. uchyliło to rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Wyjaśnił następnie, że ponownie rozpatrując sprawę kierował się w szczególności przepisami ustawy z dnia [...] r. o zagospodarowaniu przestrzennym i zacytował brzmienie art. 2, 33, 39 ust. 1, 40 ust. 1, 42 ust. 1, 46a ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Wójt wskazał dalej, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy z dnia [...] r. w części dotyczącej ustaleń ogólnych dzieli obszar gminy na x jednostki strukturalne: "A", "B" i "C". Obręb geodezyjny znajduje się w jednostce strukturalnej "A". Dla każdej z tych jednostek strukturalnych, plan w części dotyczącej ustaleń szczegółowych i na rysunku planu stanowiącym integralną część tego dokumentu, przewiduje rozmaite przeznaczenie terenu w zależności od lokalizacji podjednostki strukturalnej. Grunty, na których plan ten dopuszcza zabudowę, w zależności od przeznaczenia tej zabudowy (również rolniczego), oznaczone są symbolami : MW (mieszkalnictwo wielorodzinne), MN (mieszkalnictwo jednorodzinne), MR (mieszkalnictwo zagrodowe), RPO (urządzenia produkcji rolniczej), RPU (urządzenia usługowe rolnictwa), B (budownictwo). Działka Nr x nie znajduje się w obrębie żadnego z tych terenów. Zgodnie z miejscowym planem, grunt zawarty w granicach tej działki, przeznaczony jest na cele rolne ze wskazaniem szczegółowym przeznaczenia – RP- uprawy polowe (a nie jak błędnie podali odwołujący się RP –tereny rolne). Określenie - uprawy rolne jest uszczegółowieniem sposobu zagospodarowania gruntów rolnych. Różnica ta jest w sposób bezsporny uwidoczniona w ustaleniach szczegółowych i na rysunku planu, gdzie w legendzie rysunku wyszczególnione zostały następujące sposoby wykorzystania gruntów rolnych: RP (uprawy polowe), RZ (łąki, pastwiska), RO (ogrody), RS ( sady), RL (lasy), RPO (urządzenia produkcji rolniczej), RPU (urządzenia usługowe rolnictwa). MR (mieszkalnictwo zagrodowe). Wprowadzenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego tak precyzyjnych oznaczeń jest jednocześnie szczegółowym wskazaniem dopuszczalnego sposobu zagospodarowania gruntów. Zgodnie z techniką legislacyjną, zakazy prawne zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego mogą być ustanawiane w różny sposób. Albo przez wyraźne wskazanie, gdzie można wznosić obiekty budowlane, co oznacza jednocześnie, że w innym miejscu budować nie można, albo przez wyraźny wprost zakaz budowy na określonym terenie. Autorzy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Stare Czarnowo zastosowali pierwszy sposób. Oznacza to, że na terenie działki geodezyjnej Nr [...] , z przypisanym ustaleniem RP- uprawy polowe, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszcza zabudowy, nawet o charakterze rolniczym. Oznacza to jednocześnie, że na terenie tym można realizować tylko i wyłącznie zamierzenia polegające na rolniczym uprawianiu ziemi.
Wójt powołał się również na Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, uchwalone przez Radę tej Gminy w dniu [...] r.. które nie przewiduje na obszarze położenia działki nr [...] wznoszenia jakichkolwiek obiektów budowlanych.
W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że przedmiotowa działka położona jest w granicach Parku Krajobrazowego, dla którego obowiązują ustalenia :
1) rozporządzenia nr x Wojewody Parku Krajobrazowego
2) planu zagospodarowania obszaru funkcjonalnego Parku Krajobrazowego "utrzymanego w mocy rozporządzeniem podanym w pkt 1, do czasu zatwierdzenia planu ochrony Parku Krajobrazowego.
Przedmiotowej inwestycji dotyczy zasada zagospodarowania i wykorzystania Parku określona w § 3 ust.1 pkt 5 rozporządzenia nr [...] Wojewody, z której wynika, że rozwój budownictwa winien być realizowany w formie uzupełnienia istniejących układów przestrzennych miast i wsi, z ewentualnym ich rozszerzeniem przy unikaniu rozproszenia zabudowy.
Z ustaleń ogólnych planu zagospodarowania obszaru funkcjonalnego wynika m. in. także, że zabudowę wiejskich jednostek należy lokalizować w już ukształtowanych ciągach zabudowy, mając na względzie maksymalne odtworzenie dawnego układu zabudowy (ustalenie 4.5). W ustaleniach szczegółowych dla jednostki obejmującej działkę przypisano utrzymanie istniejącego użytkowania.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, w pkt [...]. (Obszary i elementy chronione) wymienia na pierwszym miejscu Park Krajobrazowy. Na rysunku planu zostały umieszczone zarówno granice Parku Krajobrazowego jak i jego strefy ochronnej zwanej obecnie otuliną. Od dnia uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy minęło prawie 20 lat, w tym czasie wielokrotnie zmieniały się akty prawne dotyczące Parku Krajobrazowego. Zrozumiałe jest zatem, że ustalenia zawarte w rozporządzeniu nr [...] Wojewody określającym obecnie obowiązujący przebieg granic, ogólne zasady zagospodarowania oraz zakazy obowiązujące na terenie Parku nie mają pełnego odzwierciedlenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy. Nie oznacza to jednak, że można je ignorować.
Cytując art. 40 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, Wójt powołał się na pkt 3 tego przepisu i wskazał na konieczność uwzględnienia w decyzji przepisów szczególnych a takimi są akty prawa miejscowego odnoszące się do obszaru podlegającego szczególnej ochronie- Parku Krajobrazowego Konieczność uwzględnienia wymogów ochrony środowiska na wszystkich etapach postępowania administracyjnego dodatkowo podkreślona jest w art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Uznając za bezzasadny zarzut wnioskodawców, że do planu zagospodarowania przestrzennego gminy nie zostały włączone wymogi jakie stawia Plan zagospodarowania obszaru funkcjonalnego organ stwierdził, że wymóg zachowania dotychczasowego sposobu użytkowania gruntów znajdujących się w obrębie jednostki strukturalnej nr 11 planu zagospodarowania obszaru funkcjonalnego został w pełni zagwarantowany w planie zagospodarowania przestrzennego gminy poprzez przypisanie dla tego terenu przeznaczenia RP- uprawy polowe.
Jednocześnie Wójt wyjaśnił, że założenie plantacji borówki amerykańskiej na gruntach działki jest dopuszczalne w myśl przepisów prawa powszechnego i nie koliduje z przepisami obowiązującymi na terenie Parku Krajobrazowego
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] podnieśli zarzuty, które usystematyzować można następująco:
1) wyjaśnienia organu I instancji są nieprecyzyjne i niejednoznaczne. Z wydanego przez Urząd Gminy dokumentu z dnia [...] r., którym jest Wypis z Planu zagospodarowania przestrzennego gminy wynika, że przedmiotowa działka jest oznaczona symbolem RP- tereny rolne. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzono zakazu zabudowy w ogóle, czy zabudowy związanej z produkcją rolną. Strona nie zgadza się z interpretacją w/w zapisu jako jednoznacznego zakazu zabudowy. Poza tym zapis RP- uprawy polowe ( podany w decyzji ) czy RP- tereny rolne (powołany w wypisie z planu ) oznacza to samo.
2) odmawiając ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu Wójt bezprawnie powołuje się na:
- Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przepisem gminnym i nie stanowi podstawy do wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- rozporządzenie nr [...] z dnia [...]r. w sprawie Parku Krajobrazowego , gdyż zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, żadne ustalenia wynikające z tego rozporządzenia nie zostały wprowadzone do planu zagospodarowania przestrzennego.
- przepisy ( art. 11) ustawy Prawo ochrony środowiska, które odnoszą się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których konieczne jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko i które wymienione są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia [...] r. Planowana inwestycja nie została wymieniona w tym rozporządzeniu, nie jest inwestycją mogącą znacząco oddziaływać na środowisko.
3) naruszenie art. 106 § 5 Kpa, poprzez powołanie się na negatywną opinię Dyrekcji Parków Krajobrazowych dotyczącą wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego. Uzgodnienie to powinno nastąpić w drodze postanowienia, na które służy zażalenie a nie w formie zwykłego pisma.
4) nie jest zasadne stanowisko organu, że lokalizacja inwestycji wykracza poza zwartą zabudowę wsi.
Odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 40 ust. 1i art. 43 oraz art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999 r. Nr15, poz. 139 z późn. zm.) w zw. z art. 553 Kodeksu cywilnego i art. 2 pkt 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego z [...] r. i uchwały Gminnej Rady Narodowej w [...] Nr [...] w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla Gminy, po rozpoznaniu odwołania – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium opisało dotychczasowy tok sprawy i przedstawiło główne tezy uzasadnienia decyzji organu I instancji oraz odwołania. W ocenie organu II instancji odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż przedstawione dotychczas przez organ orzekający.
Kolegium wyjaśniło następnie, że podstawowym kryterium rozstrzygania o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest zgodność inwestycji proponowanej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami prawa. Dlatego też rozstrzygnięcie o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji każdorazowo poprzedzone jest analizą treści planu dla tego terenu.
Z wyrysu i wypisu z planu wynika, że przedmiotowa inwestycja miałaby znajdować się na terenie działki oznaczonej nr 4 położonej. Nieruchomość ta oznaczona jest symbolem RP dla którego ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego brzmią uprawy polowe. Zapis oznacza dopuszczalność realizacji na tym terenie jedynie inwestycji związanych z prowadzeniem upraw polowych. Prowadzenie upraw polowych możliwe jest w ramach gospodarstwa rolnego. Tymczasem nieruchomość przeznaczona przez skarżących pod działalność rolniczą ma powierzchnię 0,51 hektara. Budzi wątpliwości w tej sytuacji czy grunt o takim obszarze może stanowić wystarczająca podstawę działalności wytwórczej w rolnictwie.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył definicję gospodarstwa rolnego sformułowaną w art. 553 kodeksu cywilnego i powołał się na wykładnię tej definicji dokonaną w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2.06.2000 r., według której podstawą działalności gospodarczej w zakresie rolnictwa stanowić mogą obszary na których można racjonalnie czyli opłacalnie prowadzić działalność wytwórczą, nie mogą to być obszary zbyt małe. Gospodarstwem rolnym jest, według SN, jednostka gospodarcza zorganizowana na nieruchomości rolnej o takim obszarze, że możliwe jest prowadzenie działalności wytwórczej przeznaczonej na zbyt. Nadto Kolegium powołało się na definicję zawartą w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego ( Dz. U. Nr 64, poz. 592), w myśl której przez gospodarstwo rolne należy rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego o obszarze nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych.
W ocenie Kolegium przedstawione definicje uniemożliwiają uznanie przedmiotowej nieruchomości za gospodarstwo rolne tj. posiadającą wystarczającą powierzchnię do stałego i opłacalnego prowadzenia przez skarżących produkcji rolnej, w szczególności upraw polowych, tym bardziej, że powierzchnia pod uprawy byłaby na pewno mniejsza niż ogólna powierzchnia działki, tj. 0,51 ha. W konsekwencji, nie można zatem objętej wnioskiem nieruchomości potraktować jako gospodarstwo rolne, na którym jest możliwa budowa siedliska ( domu mieszkalnego i budynku gospodarczego) tylko dlatego, że właściciele mają zamiar prowadzić plantację borówki amerykańskiej.
Planowana inwestycja, zdaniem organu odwoławczego, nie jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami kodeksu cywilnego i ustawy o ustroju rolnym.
W skardze na powyższą decyzję ostateczną złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] wnieśli o "uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu" dla wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego.
W uzasadnieniu skarżący podtrzymali zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto zakwestionowali stanowisko organu odwoławczego wskazując, że sposób prowadzenia gospodarstwa rolnego jak i sposób prowadzenia budowy nie jest przedmiotem postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Postępowanie to ma na celu zbadanie zgodności wnioskowanego zamierzenia z obowiązującym na danym terenie planem miejscowym, a w planie tym brak jest zapisów o zakazie zabudowy na tym terenie jak również zapisów określających wielkość gospodarstw rolnych. Zdaniem skarżących, odmowa wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji planowanej na gruncie od blisko 50 lat sklasyfikowanym jako grunt rolny uniemożliwia Im założenie wyspecjalizowanego gospodarstwa rolnego, co stanowi naruszenie art. 23 Konstytucji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi przez kontrolę administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Z przepisu tego wynika, że sądy administracyjne nie rozstrzygają merytorycznie spraw w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej i nie wydają decyzji.
Dlatego, mimo że skarga okazała się zasadna, zawarty w niej wniosek w części domagającej się " wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego", jako wykraczający poza kompetencje sądu, nie mógł być uwzględniony.
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie.
Istota administracyjnego postępowania odwoławczego ( art. 138 w związku z art. 140 Kpa ) polega na ponownym rozpatrzeniu i rozstrzygnięci sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej przez organ I instancji, z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu orzekania przez organ odwoławczy oraz w kontekście zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Zaskarżona decyzja wymogów tych nie spełnia, o czym świadczy treść jej uzasadnienia.
Z uzasadnienia tego wynika bowiem, że organ II instancji w ogóle nie ustosunkował się do zarzutów odwołania a także nie przedstawił jednoznacznie swojego stanowiska co do oceny argumentacji decyzji organu I instancji co stanowi naruszenie art. 7, Kpa, art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 107 § 3 Kpa. Na podstawie jednego zdania jakie odnosi się wprost do decyzji organu I instancji, a które brzmi następująco: "Odwołanie skarżących nie zasługuje na uwzględnienie także z przyczyn innych aniżeli przedstawione dotychczas przez organ orzekający" domniemywać można, że Kolegium podzieliło zarówno ustalenia, jak i oceny prawne wyrażone w decyzji organu I instancji, jednakże takie skwitowanie odwołania nie czyni zadość nie tylko wyżej przedstawionym przepisom, ale przede wszystkim narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15).
Chybione są również owe "inne przyczyny", które legły u podstaw decyzji organu odwoławczego. Wprawdzie zgodne z prawem jest stanowisko organu II instancji co do tego, że z art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że nie można wydać pozytywnej decyzji, jeśli zamierzenie inwestycyjne nie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami prawa, jednakże w odniesieniu do zgodności z przepisami prawa interpretacja Kolegium wykroczyła poza istotę decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Istota ta wynika z przepisów ogólnych ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w których określone zostały nie tylko czynniki uwzględniane w zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 2), ale także wytyczone zostały granice zagospodarowania terenu (art. 3). Z art. 3 ustawy wynika miedzy innymi, że każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, jeżeli zagospodarowanie to następuje w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, a wnioskodawca posiada tytuł prawny do danego terenu. Z cała pewnością na gruncie niniejszej sprawy ani przepisy kodeksu cywilnego, ani ustawy o ustroju rolnym definiujące pojęcie gospodarstwa rolnego, na które powołało się Kolegium, nie mogą być zaliczone do przepisów, wyznaczających kryteria ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, skoro organy orzekające nie ustaliły aby w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przewidziano dla nieruchomości, której dotyczy wniosek jakiekolwiek ograniczenia wielkościowe tak pod względem obszaru jak i pod względem planowanej wielkości zamierzonej produkcji rolnej.
Zdaniem sadu, wyrok Sądu Najwyższego, na który powołało się Kolegium, nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem wydany został w odniesieniu do innego stanu faktycznego, a poza tym nie ma w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym podstawy do badania opłacalności przedsięwzięcia planowanego przez inwestora. Należy też mieć na uwadze, że ustalenie, iż wielkość działki inwestora wyklucza prowadzenie produkcji rolnej musiałoby być wynikiem postępowania dowodowego przeprowadzonego z aktywnym udziałem strony. Kolegium w swoich rozważaniach dotyczących powierzchni działki skarżących pominęło to, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. Nr 16, poz. 78 ze zm. ) gruntami rolnymi są także grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu.
Wobec uchylenia się przez organ odwoławczy od ustosunkowania się do zarzutów odwołania, sądowa ocena stanowiska organu I instancji byłaby przedwczesna. W aktualnym stanie sprawy nieodzowne jest jednak wskazanie, że prawidłowe zbadanie zgodności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wymaga poczynienia przez organy orzekające ustaleń własnych co do zapisów tego planu. Organ I instancji w zasadzie samodzielnie ustaleń takich nie poczynił, a jedynie przepisał dosłownie w uzasadnieniu swojej decyzji treść pisma Dyrektora Parków Krajobrazowych. nie wyjaśniając przy tym w jakim trybie i na jakiej podstawie prawnej pismo to – składające się z opinii przedmiotowego przedsięwzięcia oraz "z uwag uzupełniających" odnoszących się do odwołania [...] z dnia [...] r. dokonanych w " nawiązaniu do rozmowy telefonicznej z dnia [...] ."- zostało uwzględnione.
Przedstawione sądowi akta administracyjne nie zawierają czytelnego wyrysu z planu, skoro sporządzono jedynie kserokopię rysunku planu obowiązującego dla terenu, na którym położona jest nieruchomość skarżących. Kserokopia ta nie zawiera legendy użytych symboli, w aktach brak jest tekstu planu, z którego możnaby ich znaczenie odczytać. Przypuszczać można, iż z kolorystyki rysunku planu, której kserokopia nie odzwierciedla, wynika przyporządkowanie określonych obszarów odpowiednim symbolom określającym przeznaczenie poszczególnych terenów. Nie wyjaśnienie tych okoliczności powoduje niemożność ustosunkowania się do podnoszonej przez skarżących sprzeczności pomiędzy ustalonym w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji organu I instancji, przeznaczeniem terenu, na którym znajduje się działka objęta wnioskiem, który w planie oznaczono według organów orzekających w sprawie symbolem RP, który odczytano jako: uprawy polowe, a przeznaczeniem tego terenu oznaczonego symbolem RP – tereny rolne, wskazanym w piśmie podpisanym przez inspektora Urzędu Gminy z dnia [...] r. stanowiącym " wypis z planu zagospodarowania przestrzennego gminy" wydanym na wniosek inwestorów " celem przedłożenia odnośnym władzom".
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ( por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 11 maja 1998r., zamierzenie budowy obiektów budowlanych służących produkcji rolniczej na terenie, którego przeznaczenie w planie miejscowym zostało ustalone jako grunty rolne, nie jest sprzeczne z tym planem w rozumieniu art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, jeżeli plan nie wprowadza zakazu takiej zabudowy.
Tak więc uchylenie się organu odwoławczego od ustosunkowania się do poszczególnych zarzutów odwołania, prowadzące do naruszenia wyżej już wskazanych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło