SA/Sz 1784/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-27
Skład orzekający: Maria Dożynkiewicz, Alicja Polańska, Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 265 Kodeksu celnego, może badać kwestie materialnoprawne dotyczące klasyfikacji towaru, czy też powinien ograniczyć się do analizy przesłanek określonych w tym przepisie (interes publiczny, ważny interes strony, brak sprzeciwu przepisów szczególnych)?Ratio decidendi
Organ celny, rozpatrując wniosek o zmianę ostatecznej decyzji na podstawie art. 265 Kodeksu celnego, nie może badać kwestii materialnoprawnych dotyczących klasyfikacji towaru, które były przedmiotem postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Jego zadaniem jest jedynie ocena, czy istnieją przesłanki określone w art. 265 § 1 Kodeksu celnego, tj. czy przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji. Organy celne obu instancji naruszyły ten przepis, prowadząc postępowanie w sposób wykraczający poza jego zakres.Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji dotyczącej wymiaru należności celnych za sprowadzony samochód, twierdząc, że organ celny wadliwie wznowił postępowanie i dokonał nieprawidłowej klasyfikacji towaru. Prezes Głównego Urzędu Ceł oraz Dyrektor Izby Celnej odmówili zmiany decyzji, podtrzymując stanowisko o prawidłowej klasyfikacji samochodu jako rozmontowanego. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska /spr./ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie długu celnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...], II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
W dniu [...] A.B. skierował do Prezesa Głównego Urzędu Ceł na podstawie art. 265 - Kodeksu celnego pismo zawierające wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Prezesa GUC z dnia [...] o nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] o nr [...], wydaną po wznowieniu postępowania, o wymiarze należności celnych za sprowadzony na polski obszar celny samochód osobowy m-ki [...] w stanie rozmontowanym, w wysokości właściwej dla samochodu rozmontowanego, a nie jak to ustalono w dwóch decyzjach zawierających dowody odpraw celnych z dnia [...] o nr nr [...] i [...] w wysokości właściwej dla części i zespołów do samochodu osobowego.
Z wniosku A.B. wynika, że Dyrektor Urzędu Celnego wznawiając postępowanie i wydając nową decyzję, o wyższym niż poprzednio wymiarze należności celnych, naruszył przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, bowiem podstawa na której oparł postanowienie o wznowieniu, tj. dowody i okoliczności nieznane organowi, który wydał decyzję, była wadliwa. Według wnioskodawcy, Dyrektor Urzędu Celnego w decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania powołał wyłącznie dowody i okoliczności znane mu w momencie dokonywania zgłoszeń celnych, nie wskazując żadnych nowych, uprzednio mu nieznanych okoliczności i dowodów. W dniu dokonywania odpraw celnych organ celny posiadał możliwość prawidłowego sklasyfikowania towaru oraz mógł stwierdzić nieprawidłowości zgłoszeń celnych. Ponadto, zasady klasyfikacji taryfowej sprowadzonych z zagranicy w 1996 r. towarów oparte były - podobnie jak w 1998 r. - o Reguły Interpretacji Nomenklatury Scalonej i stanowiły dla organów celnych podstawę prawną przyjęcia dla zgłoszonego towaru takiej pozycji taryfy celnej, jak ta którą organ przyjął w swojej decyzji z dnia [...] w wyniku wznowienia postępowania. Dalej we wniosku A.B. przedstawił szczegółowo swoją ocenę braku zasadności wznowienia postępowania przez Dyrektora Urzędu Celnego oraz interpretację Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i Taryfy celnej. W konkluzji, wnioskodawca stwierdził, że skoro dokonano dwóch zgłoszeń celnych, w tym samym oddziale granicznym, o tym samym czasie, to organ celny, prowadząc właściwie postępowanie przed wydaniem decyzji o dopuszczeniu towaru do obrotu, powinien dokonać klasyfikacji podzespołów do samochodu jako wyrobu kompletnego.
Prezes Głównego Urzędu Ceł, po przeprowadzeniu postępowania / z udziałem B.C. - drugiego uczestnika postępowania wymiarowego i w sprawie o wznowienie postępowania /, decyzją z dnia [...] o nr [...] odmówił - na podstawie art. 265 - § 2 i art. 23 ust. 1 Prawa celnego / tj.: Dz. U. Nr 71 z 1994 r., poz. 312 ze zm./ - zmiany ostatecznej decyzji Prezesa GUC z dnia [...] o nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] o nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł przeprowadził analizę całego materiału dowodowego zgromadzonego dotychczas w sprawie we wszystkich postępowaniach prowadzonych w sprawie wymiaru należności celnych od towarów sprowadzonych przez wnioskodawcę i B.C. w dniu [...] dowodami odpraw celnych o nr nr [...] i [...]. Na podstawie tej analizy Prezes Głównego Urzędu Ceł uznał, że udowodnione zostało w sprawie, iż przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą był samochód m-ki [...] przywieziony w stanie niezmontowanym /rozmontowanym /, który - zgodnie z zasadami Nomenklatury Scalonej - winien zostać zakwalifikowany do poz. 8703 Taryfy celnej wg kodu PCN 8703 22 90 9.
Od wskazanej wyżej decyzji A.B. odwołał się do Prezes Głównego Urzędu Ceł.
W wyniku zmiany właściwości organów celnych, odwołanie A.B., na podstawie zmienionej właściwości, rozpoznał Dyrektor Izby Celnej. Organ ten decyzją z dnia [...] o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Prezesa Głównego Urzędu Ceł zajęte w sprawie uzasadniając je tymi samymi argumentami, które wskazał w zaskarżonej decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł.
Skargę na ostateczną decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie A.B., ponawiając zarzuty podniesione w odwołaniu.
Izba Celna podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż to wskazał skarżący. Sąd, rozpoznając skargę - nie będąc przy tym związany, na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 /, zarzutami skargi - stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł, z dnia [...] o nr [...] zawierają wady powodujące konieczność ich uchylenia, jako wydanych z naruszeniem przepisu postępowania - art. 265 - Kodeksu celnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
A.B. składając do Prezesa Głównego Urzędu Ceł wniosek z dnia [...] o zmianę decyzji ostatecznej wyraźnie wskazał, że podstawa prawna tego wniosku wynika z art. 265 - Kodeksu celnego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, cyt.:" § 1. Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. § 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, organ celny wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji."
Zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, organ będący adresatem takiego wniosku w toku wszczętego postępowania zobowiązany jest do przeprowadzenia dowodów w celu potwierdzenia lub zaprzeczenia istnienia przesłanek w nim wskazanych, a odnoszących się do interesu publicznego lub / i / ważnego interesu strony. Organ nie może w tym postępowaniu analizować innych okoliczności, jak tylko te wskazane w art. 265 - § 1 Kodeksu celnego, w szczególności organ nie może stosować przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a w sytuacji, gdy adresatem takiego wniosku jest organ celny, czy podatkowy, które to organy w toku stosowania prawa dysponują w bardzo ograniczonym zakresie możliwością stosowania uznania administracyjnego, to taki organ powinien najpierw ocenić, czy w tej sprawie przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej. W sprawach celnych i podatkowych bowiem zastosowanie możliwości weryfikacji ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym, jakim jest niewątpliwie tryb określony w art. 265 - Kodeksu celnego, dopuszczalne jest w wyjątkowych sytuacjach, wynikających np. ze zmiany polityki celnej, czy podatkowej, wykładni prawa, czy oceny stanów faktycznych po wydaniu decyzji ostatecznej, a ponadto jest ono istotnie ograniczone na podstawie szczególnych przepisów, np. art. 253 b Ordynacji podatkowej.
Przenosząc te spostrzeżenia na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania należy stwierdzić, że organy celne obu instancji z naruszeniem przepisu art. 265 - Kodeksu celnego przeprowadziły postępowanie nie wyjaśniając w jego toku, czy przepis ten w ogóle może mieć zastosowanie w sprawie oraz, czy - ewentualnie - interes publiczny lub ważny interes strony przemawia za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia z dnia [...] o nr [...]. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło