SA/Sz 1800/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-03-31

Skład orzekający: Barbara Gebel, Henryk Dolecki, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpatrzenie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, który został już ostatecznie rozstrzygnięty wcześniejszą decyzją administracyjną, jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ponowne rozpatrzenie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, który został już ostatecznie rozstrzygnięty wcześniejszą decyzją administracyjną, jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa, decyzje ostateczne są trwałe i mogą być zmienione lub uchylone tylko w przypadkach przewidzianych prawem, co wynika z zasady ne bis in idem procedatur.
Stan faktyczny
Skarżący J. i B. M. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej. Wniosek ten został rozstrzygnięty decyzją odmowną, która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący złożyli kolejny wniosek, który organ I instancji umorzył, uznając sprawę za bezprzedmiotową ze względu na wcześniejsze ostateczne rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżący zarzucili pominięcie ich z grona osób zainteresowanych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Płocharska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. i B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 16 i 105 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. i B. M. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy Al. [...] i ul. [...], w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów numerem działki [...], o pow. [...] m2, zapisanej w KW nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ I instancji wskazał, iż wniosek strony w przedmiotowej sprawie został rozstrzygnięty decyzją Przewodniczącego Zarządu Miasta nr [...] z dnia [...] r., utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Tym samym postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności rzeczonej działki gruntu stało się bezprzedmiotowe. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli J. i B. M. podnosząc, że nie mogą zgodzić się z tą decyzją ze względu na to, że zostali wykluczeni z grona osób zamieszkałych przy ul. [...] i ul. [...] i [...], uprawnionych do nabycia prawa własności. Wniosek o przekształcenie złożyli w dniu [...] r. i został on przyjęty bez żadnych uwag. W lokalu który został przez odwołujących wykupiony na własność w [...] r. zamieszkują [...] lat, i utrzymują go dużym nakładem pracy i środków finansowych. Odnosząc się do treści odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w oparciu o obowiązujące przepisy prawa wskazało, że art. 16 § 1 kpa ustanawia ochronę decyzji ostatecznych przyznając im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Ze sformułowania zdania pierwszego art. 16 § 1 kpa wynika, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Oznacza to nie tylko decyzję, od której nie można wnosić odwołania, ale przede wszystkim wskazuje na ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Sprawa ta zatem nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie tej reguły przez ponowne jej rozpoznanie i rozstrzygniecie pociąga za sobą sankcję nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z akt sprawy wynika, że wniosek J. i B. M. o przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego w udział w prawie własności działki gruntu nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, położonej w [...] przy ul. [...] / [...] i [...] jako w prawie związanym z własnością lokalu mieszkalnego nr [...] został rozstrzygnięty decyzją Przewodniczącego Zarządu Miasta nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w udziale [...] części przedmiotowej działki gruntu na rzecz wnioskujących, utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Tym samym postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, w trybie przepisów ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, na ponowny wniosek strony, który wpłynął do organu I instancji dnia [...] r. stało się bezprzedmiotowe, jako że wcześniej nastąpiło jej ostateczne załatwienie decyzją kolegium z dnia [...] r. Tak więc, zgodnie z art. 16 kpa, jak słusznie zauważył organ I instancji, sprawa niniejsza nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyli J. i B. M. Skarżący zarzucili, że lokal nr [...] nabyli na podstawie umowy kupna – sprzedaży w [...] r. W tym okresie mieszkania wykupiło również kilku innych najemców. Tak więc mieszkania stały się własnością, natomiast grunty pozostały w użytkowaniu wieczystym. W związku z prowadzonym postępowaniem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność skarżących nie wezwano do usunięcia braków w złożonych wnioskach, co świadczy, że pominięto ich z grona osób zainteresowanych w przekształceniu dotychczasowego stanu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało skargę oddalić. Artykuł 16 § 1 kpa wyraża ogólną zasadę stabilności decyzji administracyjnej. Decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Takie stanowisko ustawodawcy oznacza, że przyjmuje on regułę proceduralną ne bis in idem procedatur, która oznacza, że w tym samym przedmiocie , w stosunku do tych samych stron nie prowadzi się ponownie postępowania. Bezsporne jest, że J. i B. M. złożyli w dniu [...] r. wniosek o przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego w udział w prawie własności działki gruntu nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, położonej w [...] przy ul. [...] / [...] i [...], jako w prawie związanym z własnością lokalu mieszkalnego nr [...]. Sprawa wszczęta na podstawie tego wniosku została rozstrzygnięta decyzją Przewodniczącego Zarządu Miasta nr [...] z dnia [...] r., którą wnioskodawcom odmówiono przekształcenia prawa z uwagi na brak podstaw prawnych. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. znak [...]. Tak więc postępowanie administracyjne, którego przedmiot stanowiło żądanie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997r., wszczęte na podstawie ponownego wniosku strony, złożonego w dniu [...] r. stało się bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 kpa), ponieważ wcześniej nastąpiło ostateczne załatwienie sprawy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Tak więc, zgodnie z art. 16 kpa, sprawa niniejsza nie mogła być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Naruszenie bowiem zakazu ponownego procedowania w tej samej sprawie prowadziłoby do nieważności postępowania w myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie nastąpiła. Mając na uwadze powyższe rozważania należało stwierdzić, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie naruszono prawa i dlatego Sąd na mocy art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło