SA/Sz 1804/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia WSA Alicja Polańska, Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że strona ponosi winę za uchybienie terminu z powodu niepodjęcia przesyłki zawierającej decyzję, mimo że strona przebywała za granicą i nie było dowodów na prawidłowe awizowanie przesyłki?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące prawidłowego doręczania pism i przywracania terminów. Nieprawidłowe doręczenie, brak dowodów na prawidłowe awizowanie przesyłki oraz błędne ustalenie daty powzięcia wiadomości o decyzji przez stronę uzasadniają przywrócenie terminu. Fikcja doręczenia nie ma zastosowania, gdy strona przebywa za granicą i nie ma możliwości odebrania pisma.Stan faktyczny
Spółka jawna złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, argumentując pobytem za granicą i brakiem osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy w uchybieniu terminu, błędne rozumienie przez strony roli pełnomocnika oraz złożenie wniosku po terminie. Spółka wniosła skargę do sądu, kwestionując prawidłowość doręczenia i ocenę winy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska/spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Polańska Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27maja 2004r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiej Centrali BHP "P"- I. i S. W. Spółka Jawna w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. u c h y l a zaskarżone postanowienie II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżących [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych
Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1 i 2 ustawy Ordynacji podatkowej, odmówił I. W. i S. W.- właścicielom Ogólnopolskiej Centrali BHP "P" spółka jawna w K., przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego z [...] za nieprawidłowe.
Ustalono, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z [...] została stronom doręczona w dniu [...]. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wraz z odwołaniem, strony złożyły [...] uzasadniając go tym, że w okresie od [...] do [...] przebywali służbowo poza granicami kraju, wobec czego nie mogli odebrać przesyłki, oraz że w spółce nie było osoby upoważnionej do jej odbioru. Na dowód pobytu za granicą strony przedłożyły bilety na przejazd.
Organ odwoławczy uznał, że strony nie uprawdopodobniły braku winy w uchybieniu terminu, bowiem nie zachowały reguł starannego działania przez to, że nie powiadomiły organu celnego o dłuższym wyjeździe zagranicznym i nie wskazały adresu, pod który miałaby być kierowana ewentualna korespondencja, choć wiedziały o tym, że postępowanie celne było już na etapie ukończenia, gdyż [...] doręczono im postanowienie wyznaczające [...] dniowy termin do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Odnośnie przekonania stron, że doręczenie pisma nastąpić powinno do rąk ustanowionego przez nich pełnomocnika, organ odwoławczy wyjaśnił, że pełnomocnictwo udzielone M. M. - doradcy podatkowemu, dotyczyło reprezentowania stron przed Urzędem Celnym w sprawie kontroli działalności firmy, a ponadto nie spełniał on kwalifikacji określonych w art. 253 § 2 Kodeksu celnego do bycia przedstawicielem stron w postępowaniu celnym.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że wniosek o przywrócenie terminu złożony został z uchybieniem [...]-dniowego terminu do ustania przyczyny uchybienia, co wynika z porównania daty powrotu z zagranicy [...] z datą jego złożenia [...].
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego /[...]/ wspólnicy "P" sp.j. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, że wydane zostało z naruszeniem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżących istniały przesłanki do uwzględnienia ich wniosku, gdyż wykazane zostało, że w okresie doręczenia decyzji przebywali za granicą i nie mogli jej odebrać jak również nie wiedzieli o tym że decyzja była przesłana, gdyż po powrocie nikt ich o tym nie poinformował. Z chwilą uzyskania wiadomości o próbie doręczenia decyzji wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został złożony z zachowaniem [...]-dniowego terminu. Skarżący wyjaśniają, że zaskoczyło ich wydanie decyzji, gdyż trwała jeszcze kontrola celna i oczekiwali na doręczenie protokołu. Ponadto skarżący uważali, że w postępowaniu celnym reprezentuje ich ustanowiony pełnomocnik, który - wobec nie uznania go przez organ za przedstawiciela - powinien być potraktowany jako pełnomocnik do spraw doręczeń.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc właściwym do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną.
Zasadą podstawową doręczenia pism jednostkom organizacyjnym nie mającym osobowości prawnej, do jakich należy spółka jawna, ustanowioną w art. 151 Ordynacji podatkowej, jest doręczenie pisma w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do obioru korespondencji. Art. 150 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio, co oznacza, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 151, poczta /gdy doręczenie odbywa się przez pocztę/ przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tej placówce umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach - w tym przypadku - lokalu siedziby jednostki - lub miejsca prowadzenia działalności.
Zwrócone przez pocztę w dniu [...] , jako nie podjęte w terminie, przesyłki /k.27, 28 akt adm./ zawierają następującą adnotacje doręczyciela: "[...]", oraz "[...]". Nie ma natomiast adnotacji o tym czy i w jakim miejscu pozostawiono to awizo /zawiadomienie/ o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej. Okoliczność ta nie była też badana przez organ odwoławczy, choć miała istotne znaczne dla oceny prawidłowości doręczenia, gdyż nieprawidłowe doręczenie należy do okoliczności uzasadniających brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej.
Powyższe uchybienie uzasadnia zarzut naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej nakazujących wszechstronne wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności.
Zwrócenia uwagi wymaga też inna, istotna nieprawidłowość doręczenia decyzji. Informacja doręczyciela, że adresaci przebywają za granicą do [...] z góry wskazywała, że na pewno nie będą oni mieli możliwości odebrania w terminie 7 dni przesyłki awizowanej w dniu [...]. Przewidziana w art.150 Ordynacji podatkowej fikcja prawna doręczenia pisma ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, gdy adresat ma możliwość odebrania pisma w określonym czasie, lecz pisma nie odbierze. W rozpatrywanym przypadku należało ponowić doręczenie decyzji. Trzeba zaznaczyć, że skarżący nie mieli obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń i zgłoszenia o tym organowi celnemu, bowiem zgodnie z art. 147 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2002r., obowiązek taki istniał w razie wyjazdu strony za granicę na okres co najmniej 6 miesięcy. Zatem bezzasadnie organ odwoławczy poczytuje skarżącym za winę, że nie ustanowili pełnomocnika do odbioru pism.
Nie ma także uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym stwierdzenie organu odwoławczego, że skarżący uchybili 7 dniowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania /art. 162 § 2/. Liczenie tego terminu od dnia powrotu skarżących z zagranicy jest nieprawidłowe skoro nie zostało równocześnie wykazane, że w tym dniu powzięli oni wiadomość o zapadłej decyzji. Oceny tej nie zmiana okoliczność, że skarżący z własnej inicjatywy wcześniej nie zasięgnęli informacji w sprawie, gdyż żaden przepis prawa obowiązkiem takim nie obciąża stron postępowania administracyjnego.
Reasumując, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem wskazanych przepisów i dlatego podlega uchyleniu Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło