SA/Sz 1855/02

1 WYRO K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr./ Protokolant : Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi "I. P."Spółka z o.o. we W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie: przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu /. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "I. P." Spółka z o.o. we W. kwotę [...] zł. ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego 2 Uzasadnienie: Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz W., po rozpatrzeniu wniosku "I. P." Sp. z o.o. z siedzibą we W. przy ul. M. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy pawilonu [...] o powierzchni [...] [...] m2 wraz z sieciami i przyłączami zewnętrznymi oraz [...] i [...] na działkach nr [...], [...] i [...] - część działki, przy ul. B. w W. Pismem z dnia [...] r. S.P.i K.Z.[...] zwróciło się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzja została doręczona S. [...] r. Tymczasem w dniu [...] r. nastąpiła zmiana całego Zarządu. Na [...] powołany został S. B. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] r. W okresie od [...] r. S. B. nie mógł wykonywać obowiązków [...] Zarządu albowiem był [...], co potwierdza zaświadczenie [...]. Całą dokumentację S. w tym projekt odwołania od w/w decyzji, [...] przejął dopiero w dniu [...] r. Zdaniem S. przedłożone zaświadczenie [...] uprawdopodabnia brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] opartym na art. 58 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) przywróciło S. P. i K. Z. W. termin do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...]r., nr [...]. Przywołując treść art. 58 k.p.a. organ stwierdził, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiono odwołanie przedkładając jednocześnie zwolnienie [...] z którego wynika, że P. S. był [...]. W okresie przewidzianym do wniesienia odwołania nastąpiła również zmiana Z. S.. W ocenie Kolegium, powyższe okoliczności wskazują że wniesienie odwołania po terminie nastąpiło bez winy strony zainteresowanej. Na to postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka z o.o. "I. P." zarzucając mu naruszenie przepisów art. 58 § 1 k.p.a. Sygn. akt SA/Sz 1855/02 3 w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 134 k.p.a. jednocześnie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zdaniem skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, naruszając zasadę postępowania wyrażoną w art. 7 k.p.a., w sposób niedostatecznie wnikliwy i dokładny oceniło przedstawione przez S. we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności usprawiedliwiające uchybienie terminu do złożenia odwołania i w wyniku takiej niewłaściwej oceny niesłusznie przywróciło S. termin do wniesienia odwołania. W związku z powyższym wydane postanowienie narusza przepis art. 58 § 1 k.p.a. jak również art. 134 k.p.a. Przywołując wybrane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wywiodła, że [...] nie może stanowić przyczyny usprawiedliwiającej uchybienie terminu do dokonania określonej czynności prawnej. Stwierdzenie niniejsze, w ocenie skarżącej, uzyskuje tym donioślejszy wymiar, iż P. S. nie był [...], co dodatkowo potwierdza [...]. Ponadto warty uwagi jest fakt, że [...] P. S. obejmowało jedynie [...] dni z [...] dniowego terminu na złożenie odwołania od decyzji Burmistrza Miasta W. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Niezależnie od powyższego stwierdzono, że nieobecność P. spowodowana chorobą nie stanowiła przeszkody dla S. do działania na zewnątrz poprzez swój organ, jakim jest zarząd. Zgodnie z art. 38 k.c. osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Stosownie do §23 pkt 1 Statutu S. uprawniony do reprezentowania S. na zewnątrz jest: P., W. lub upoważniony przez nich na piśmie inny członek [...]. Wynika z tego, że odwołanie mogło zostać skutecznie wniesione także przez W. lub innego upoważnionego przez P. i W. członka [...] upoważnionych do samodzielnego reprezentowania S. na zewnątrz. Skarżąca podniosła także, że również drugi argument zawarty w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu w postaci zmiany Z. S. nie powinien zostać przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznany za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zmiany personalne w składzie organu osoby prawnej nie mogą powodować sytuacji, w której osoba taka Sygn. akt SA/Sz 1855/02 4 nie może być skutecznie reprezentowana na zewnątrz. Stan taki skutkowałby sparaliżowaniem działalności osoby prawnej w stosunkach zewnętrznych. Do czasu skutecznego prawnie odwołania z pełnionych funkcji oraz powołania na niniejsze funkcje innych osób uprawnionym do reprezentowania S. na zewnątrz były osoby wymienione w §23 pkt 1 Statutu .S.. Poza tym zmiany personalne w składzie organu S. są wewnętrzną i suwerenną sprawą tej osoby prawnej i nie powinny wywoływać negatywnych skutków w stosunkach zewnętrznych S.. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie wyjaśniając, że dało wiarę podniesionym we wniosku o przywrócenie terminu okolicznościom takim jak wybór nowego z., [...] i sekretarza oraz nieporozumienia poprzedniego [...] z nowym [...]. Były to, zdaniem Kolegium, okoliczności niemożliwe do przezwyciężenia. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W przypadku jednostki organizacyjnej uznanie braku winy do wniesienia środka odwoławczego w ustawowym terminie, wymaga wykazania braku winy osoby legitymowanej do podejmowania czynności prawnej w jej imieniu. Należy przy tym mieć na uwadze, że strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. Sygn. akt SA/Sz 1855/02 5 Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zajęcie odmiennego stanowiska wprowadziłoby do stosunków procesowych niedopuszczalny element dowolności. Podzielić należy równocześnie prezentowany w orzecznictwie pogląd, że brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, (por. wyrok NSA w W. z dnia [...] r. sygn. akt IV SA [...], Lex nr [...]). W rozpatrywanej sprawie S. P. i K. Z. W. brak winy w nie wniesieniu w ustawowym terminie odwołania od decyzji Burmistrza W. uargumentowało chorobą nowego P. S.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniając to wyjaśnienie jako okoliczność uprawdopodabniającą brak winy w działaniu strony przyjęło dodatkowo, mającą miejsce w tym czasie zmianę Z. S. W ocenie Sądu, trafność dokonanej przez organ oceny przyczyn nie wniesienia przez S. w terminie odwołania od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r. budzi wątpliwości. Przede wszystkim zwraca uwagę nie wyjaśnienie przez Kolegium kwestii procesowego reprezentowania występującego w sprawie S.. Do akt administracyjnych dołączono m.in. Statut S. K. Z. W. oraz wyjaśnienia P. S. P. i K. Z. W. uzyskane przez organ po otrzymaniu informacji o zaskarżeniu do NSA przedmiotowego postanowienia. Jeżeli przyjąć, że przedłożony Statut dotyczy występującego w sprawie Stowarzyszenia (pomimo nieścisłości z nazwą jaką posługuje się strona w postępowaniu), to w myśl §22 pkt 1 Statutu "Z. składa się z [...] lub [...] członków, wybieranych przez [...]". Stosownie do treści §[...] pkt [...] "Do kompetencji Z. należy w szczególności reprezentowanie S. na zewnątrz i działanie w jego imieniu przez P., W. lub upoważnionego przez nich na piśmie członka Z.". Redakcja §[...] Sygn. akt SA/Sz 1855/02 6 Statutu wskazuje, że reprezentacja S. jest [...]. Nie jest wymagane łączne działanie dwóch członków Z., np. P. i W., tym bardziej, że S. może być reprezentowane również przez innego ([...]) upoważnionego członka zarządu. O ile Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że przedłożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu [...] z dnia [...] r. o niezdolności do pracy S. B. stanowi okoliczność uniemożliwiająca działanie nowego P. S. o tyle nie rozważyło przyczyn zaniechania działania W. S. - zgodnie ze Statutem, również umocowanego do samodzielnego reprezentowania S.. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że W. S. został L. P.. Według [...] z dnia [...] r. L. P. w okresie od [...] r. był [...] związanemu [...] z odczynem [...]. Mając na względzie fakt, że strona ma jedynie uprawdopodobnić okoliczność uniemożliwiającą wniesienie w terminie odwołania, nie można równocześnie pozbawić organu decydującego w sprawie rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uprawnienia i obowiązku do poddania ocenie składanych wyjaśnień lub potwierdzających je dowodów. W tym kontekście trudne do zaaprobowania wydaje się przyjęcie poglądu, że wskazane wyżej problemy zdrowotne W. S. nie pozwalały mu na zapoznanie się, podpisanie i chociażby zlecenie nadania odwołania. Na marginesie można dodać, że projekt odwołania, jak podaje S., sporządzony był już [...] r. Pominięto także przyczyny nie udzielenia np. przez W. upoważnienia do reprezentowania S. przez innego członka [...], którą to możliwość przewiduje statut. Nie rozważenie tej kwestii i brak stanowiska organu w tym zakresie stanowi nie wyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji nie rozważenie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności związanych z reprezentacją S. i niedotrzymaniem terminu do skorzystania z przysługującego środka odwoławczego, w ocenie Sądu, skutkowało, przedwczesnym wydaniem postanowienia przywracającego S. termin do wniesienia odwołania od Sygn. akt SA/Sz 1855/02 7 decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r.. Działaniem powyższym naruszone została zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. Sąd stwierdził również, że argumenty związane ze zmianami we władzach S. mającymi miejsce w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania, będące następstwem suwerennych decyzji jego organów, nie mogą stanowić podstawy do innego traktowania strony w stosunkach zewnętrznych - procesowych, a ich negatywne konsekwencje obciążają wyłącznie samo S. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. wyżej ustawy.