SA/Sz 1860/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr/ Sędzia WSA Barbara Gebel Protokolant : Beata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia , III. zasądza od Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na rzecz skarżącej R. S. kwotę [...] zł. /[...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów sądowych. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, na podstawie art. 3, 4, 6 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm./ na posiedzeniu w dniu [...] r. po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. postanowił R. S. zaliczyć do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie o niepełnosprawności /stopniu niepełnosprawności/ R. S. odebrała [...] r. W dniu [...] r. wpłynęło do Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności odwołanie R. S. od w/w orzeczenia. Pismem z dnia [...] r. /otrzymanym przez skarżącą [...] r./ Przewodniczący Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności poinformował skarżącą, że zgodnie z art. 58 kpa istnieje możliwość ubiegania się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W piśmie tym skarżąca została pouczona o terminie i trybie złożenia takiego wniosku. W dniu [...] r. R. S. wniosła do w/w organu pismo nazwane przez nią "wyjaśnieniem", w którym podnosi, że zgodnie z pouczeniem odwołanie zostało wniesione w ustalonym terminie tj. [...] r. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 129 § 2 kpa po rozpatrzeniu dowołania R. S. od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego złożenia. Organ odwoławczy ustalił, że orzeczenie organu I instancji skarżąca odebrała w dniu [...] r., a odwołanie wniosła w dniu [...] r. tj. po 14 dniach od daty doręczenia orzeczenie. Termin do złożenia odwołania upłynął [...] r. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia jak również to, że skarżąca nie wystąpiła z prośbą o przywrócenie terminu odwołania, organ II instancji postanowił o niedopuszczalności odwołania z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. S. zwraca się z prośbą o ponowne i wnikliwe rozpatrzenie jej problemu i pomoc w sprawie. Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/. W toku tej kontroli, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /D.U. Nr 153, poz. 1270/, Sąd nie jest związany granicami skargi, w tym sensie że zobligowany jest uwzględnić na korzyść strony takie naruszenie prawa w skardze nie zarzucone, ale dostrzeżone z urzędu. Taka sytuacja uzasadniająca wyjście poza granice skargi wystąpiła w niniejszej sprawie. Z treści skargi, podobnie jak z pism kierowanych do organów administracji publicznej w toku postępowania wynika jednoznacznie, że skarżąca po pierwsze nie orientuje się w przepisach prawa, a po drugie kwestionuje orzeczenie organu I instancji z dnia [...] r. o stopniu niepełnosprawności. W sprawie będącej przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione po upływie 14-dnowego terminu. Organ odwoławczy potraktował pismo skarżącej z dnia [...] r. jako wyjaśnienie, że w terminie do wniesienia odwołania przesłała do Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaświadczenie lekarskie dotyczące Jej stanu zdrowia, które potraktowała jako odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W ocenie Sądu, taka kwalifikacja pisma skarżącej /i w związku z tym wydanie zaskarżonego postanowienia/ jest co najmniej przedwczesne, skoro nie została wyjaśniona treść pisma strony z dnia [...] r. W treści pisma nazwanego przez skarżącą "wyjaśnieniem" może być zawarty, a kierowany do organu Ii instancji wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, bowiem wyjaśnienie było odpowiedzią na pismo tego organu z dnia [...] r., w którym została poinformowana o możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zatem treść cytowanego pisma nie jest jednoznaczna co do woli strony, bowiem może być odczytana zarówno jako uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu, złożonego - zgodnie z pouczeniem udzielonym stronie pismem z dnia [...] r. jak i zarazem jako uzupełnienie uzasadnienia odwołania od decyzji z dnia [...] r. W razie wątpliwości co do treści pisma organ powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania i dokładnego określenia żądania. Kodeks postępowania administracyjnego nakłada bowiem na organy administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa / art.8 kpa /. Z zasadą tą wiąże się zasada udzielania informacji określona w art. 9 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej są zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne wskazuje naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie przez Sąd postanowienia otwiera dopiero organowi możliwość rozpatrzenia prośby strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z tych przyczyn należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ,art. 152, art. 200 wskazanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.