SA/Sz 1863/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] [...] w przedmiocie opłaty drogowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Dróg Publicznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 154 kpa oraz upoważnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, po rozpoznaniu wniosku złożonego przez L. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] r Dyrektor GDDKiA odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] r. w sprawie obciążenia opłatą drogową za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Odwołujący się L. K. domagał się uchylenia tej decyzji wskazując jako podstawę prawną swego żądania art. 154 kpa. Organ odwoławczy uznał, że stosownie do dyspozycji wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia [...] r. ustalona została rzeczywista wola skarżącego. Konsekwentnie zatem należało uznać, że strona przyznała, iż decyzja nr [...] nie jest dotknięta wadami kwalifikowanymi, a więc nie dającymi podstaw do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Prawidłowo organ uznał, że przedmiotowa decyzja nie może zostać wzruszona w trybie art. 154 kpa. Stanowisko takie zajął również NSA w przywołanym wyżej wyroku. Zdaniem organu, poza formalnoprawnymi przesłankami art. 154 kpa skarżący nie wykazał aby za uchyleniem decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony, tj. aby spełnione zostały przesłanki art. 155 kpa. Strona w swoim wniosku przytoczyła jedynie treść przepisu art. 154 kpa oraz treść orzeczeń NSA. Pomimo wskazania przez stronę, że wymagania jej interesu muszą nabrać konkretnej treści wynikającej ze stanu faktycznego i prawnego - treści takiej nie wykazała. Organ wskazał nadto, że postępowania prowadzone w trybie art. 154 jak i 155 kpa są postępowaniami samodzielnymi i odrębnymi, a w ich toku badane jest jedynie czy zachodzą przesłanki wymienione enumeratywnie w tym przepisie. Celem tego postępowania nie może być ponowne, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Tryb postępowania przewidziany we wskazanych przepisach służy do eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, które organy te uznają za niecelowe bądź sprzeczne z określoną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Nie stanowi natomiast w takim przypadku rozstrzygającego kryterium kwestia, czy decyzja ostateczna jest zgodna czy sprzeczna z prawem (wyrok NSA z 21.10.1994r., III S.A. 237/94). Stosowanie innych, poza enumeratywnie wymienionymi przesłankami art. 154 lub 155 kpa prowadziłoby do faktycznego postępowania odwoławczego od decyzji prawomocnej. Postępowanie takie w świetle przepisów jest niedopuszczalne. Podnoszona przez stronę kwestia "legitymacji czynnej" wnioskodawcy nie może być zatem przedmiotem oceny w trybie postępowania toczącego się na podstawie art. 154 lub 155 kpa. Poza tym w toku postępowania zakończonego decyzją z [...] r. przedmiotem oceny organu były również ewentualne przesłanki wznowienia postępowania w trybie art. 145 kpa, jak również stwierdzeniu nieważności decyzji w trybie art. 156 kpa. Organ uznał, że przesłanki takie w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą. Tym samym uznać należy, że w toku postępowania nienaruszone zostały przepisy art. 7 i 9 kpa. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył L. K. podnosząc, że nie powinien być adresatem decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia opłaty drogowej, co w konsekwencji wyeliminowało go z obrotu prawnego i niezasadne było obciążenie go płatnościami zamiast faktycznego użytkownika dróg, którym była inna osoba, a mianowicie H. N., której użyczył pojazdu. Prezentowane przez skarżącego stanowisko było już wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (sprawa [...]), który uchylił wcześniej wydane decyzje. Wbrew stanowisku organu stan faktyczny daje podstawy do uznania, iż za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawia interes społeczny, jak też słuszny interes skarżącego, a w konsekwencji umorzenie postępowania wobec niego i wszczęcie wobec faktycznego użytkownika pojazdu, którym była H. N. Skarżący nie może bowiem ponosić odpowiedzialności za inną osobę. Poza tym w składanych pismach procesowych wskazywał też na znaczenie art. 61 kpa i związane z tym przesłanki dla toczącego się postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało skargę oddalić. Wykonując zalecenia zawarte w wyroku NSA z dnia [...] r.,[...], organ zwrócił się do strony aby sprecyzowała jaki charakter ma jej wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] r. w szczególności, czy domaga się uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 kpa, czy też domaga się rozpoznania sprawy w innym trybie. Odpowiadając na pytanie organu L. K. w piśmie z dnia [...] r. (k. [...] akt administracyjnych) wyjaśnił, że domaga się wzruszenia decyzji w trybie art. 154 kpa, ponieważ przemawia za tym słuszny interes strony i interes publiczny. Konieczne jest również zbadanie, czy jest on osobą, której przysługuje legitymacja procesowa. W tej sytuacji oświadczenie skarżącego należy odnieść do przesłanek zawartych w powołanym przepisie. Artykuł 154 kpa stanowi, iż uchylona może być tylko decyzja ostateczna i tylko pod warunkiem, że żadna ze stron nie nabyła na jej mocy prawa, a nadto jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wymienione warunki muszą być spełnione kumulatywnie. Pierwszy warunek został spełniony, ponieważ zainteresowany wniósł o uchylenie decyzji ostatecznej. Nie został natomiast spełniony warunek drugi. Pojęcie "nabycie prawa" w rozumieniu powołanego przepisu należy rozumieć szeroko następuje bowiem również wtedy, gdy na stronę nałożony został obowiązek (zob. wyrok NSA z dnia 27.05.2003r.,IV SA 3205/01, MP 2003, nr 14, poz. 627). Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, ponieważ na L. K. nałożony został obowiązek uiszczenia opłaty drogowej. Nie spełnione zostały również pozostałe przesłanki dotyczące interesu społecznego lub interesu strony. Należy podzielić stanowisko, że wymagania interesu społecznego lub słusznego (a więc kwalifikowanego) interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą mieć zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (zob. J.Borkowski (w:) B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2003, s. 683.). Należy też podkreślić, że funkcją postępowania prowadzonego na podstawie art. 154 kpa (jak też 155 kpa) nie jest ponowne rozpoznanie sprawy merytorycznie, czy też kontrola jej poprawności. Z analizy treści art. 154 kpa wynika, że ten tryb postępowania został wprowadzony z uwagi na potrzebę eliminacji z obrotu prawnego, jak wskazał organ, decyzji które zostały ocenione jako niecelowe lub sprzeczne z przyjętą linią orzeczniczą w danego rodzaju sprawach. Jest to postępowanie nadzwyczajne, którego przedmiotem, w przeciwieństwie do postępowania rozpoznawczego, nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (zob.wyrok NSA z dnia 13.08.1997r., III SA 854/96). Tryby postępowania przewidziane w art. 154 i 155 kpa służą generalnie organom administracji do usuwania takich decyzji ostatecznych, które organy te uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Nie jest natomiast decydujące czy decyzja ostateczna jest zgodna, czy też sprzeczna z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 13.12.1996 r., III SA 1214/95). Nie mogą być zatem uwzględnione zarzuty skarżącego dotyczące aspektów merytorycznych sprawy, w tym także zagadnienia legitymacji procesowej strony. Skarżący po obciążeniu go opłatą drogową nie skorzystał z przysługujących mu środków zaskarżenia, pomimo prawidłowego pouczenia i jak wyjaśnił korzystał z pomocy prawników ale decyzji merytorycznej nie zaskarżył. Nie może zatem z trybu nadzwyczajnego korzystać w celu weryfikacji wcześniej wydanej decyzji, ponieważ takiej możliwości art. 154 kpa nie przewiduje. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.