SA/Sz 1869/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. i H. R. na decyzję Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...]r. nr [...], II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...]r. Nr [...],na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 131, poz. 926 z późno zm.), Izba Skarbowa w Sz. po rozpatrzeniu odwołania H. i H. małż. R. od decyzji Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...]r. Nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Urzędu Skarbowego w Ch. z dnia [...]r. Nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. w kwocie [...] zł utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że H. R. pismem z dnia 14 maja 2003r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w Ch. z dnia [...]r. określającej podatnikowi i jego żonie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r. Wskazując na przepis art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, podatnik wskazał, że odmowa uchylenia błędnej decyzji ostatecznej Urzędu Skarbowego w Ch. określającej zobowiązanie podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997r. spowodowało wydanie decyzji określających zobowiązania podatkowe podatnika za lata 1998, 1999 i 2000r z naruszeniem prawa. Jego zdaniem odmowa uznania za faktyczne wydatków poniesionych na doprowadzenie do używalności sprzętu narusza rażąco przepisy Ordynacji podatkowej . Rozpatrując wniosek z 14 maja 2003r, Izba Skarbowa w Sz. decyzją z dnia [...]r. odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w Ch. z [...] r. uznając, że decyzja , unieważnienia której domagał się podatnik nie spełnia wymogu, o którym mowa w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej tzn. nie jest decyzją ostateczną. W odwołaniu do tej decyzji podatnik wskazał, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 121, art. 122 w związku z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przez fakt wykorzystania nieznajomości prawa przez podatnika. Zdaniem skarżącego, skoro jego wniosek był "nietrafny", Izba Skarbowa winna była wezwać podatnika do jego uzupełnienia i doprowadzić do merytorycznej oceny wskazanej decyzji organu I instancji, zwłaszcza oceny zasadności podniesionych przez podatników zarzutów co do sposobu ustalenia wartości początkowej środka trwałego. Rozpatrując odwołanie, Izba Skarbowa wskazała, że celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, dotkniętych poważnymi wadami prawnymi, które wymienia art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. A zatem warunkiem koniecznym do zastosowania instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jest to aby posiadała walor decyzji ostatecznej. W sprawie, zdaniem organu odwoławczego, decyzja Urzędu Skarbowego w Ch. z [...]r. takiego waloru nie posiada. Decyzjami ostatecznymi są decyzje, od których zgodnie z art. 128 Ordynacji podatkowej nie służy odwołanie. Od decyzji wskazanej wyżej podatnik wniósł odwołanie, a Izba Skarbowa po jego rozpatrzeniu wydała [...]r. decyzję, którą utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Tak więc decyzja Urzędu Skarbowego nie nabyła waloru decyzji ostatecznej. Dalej organ odwoławczy wywiódł, że z uwagi na treść wniosku podatnika, że wnosi "o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w Ch. z dnia [...]r. /.../, nie zachodziła potrzeba sprecyzowania i uzupełnienia Jego wniosku albowiem nie było żadnych wątpliwości odnośnie żądania podatników a zarzuty odwołania w tym zakresie są bezzasadne. Ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji jest oparte na jej ostateczności, dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji nieostatecznej prowadziłoby do konkurencji pomiędzy odwołaniem, a stwierdzeniem jej nieważności co jest niedopuszczalne. Dlatego, skoro podatnik wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej, co na gruncie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, nie jest prawnie dopuszczalne, odmowa przez organ I instancji wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji była zasadna. W skardze z dnia [...]r. skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, H. R. zarzucił decyzjom naruszenie prawa materialnego oraz przepisów art. 121, 122, i 123 Ordynacji podatkowej i wniósł o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że organy podatkowe nie wyjaśniły okoliczności faktycznych sprawy wymiaru podatku dochodowego co stanowiło rażące naruszenie prawa i uzasadnia skargę. W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270) wykazała, że skarga jest uzasadniona, choć z innych niż wskazanych w niej przyczyn. Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153. poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Zgodnie z art. 3 ustawy, Sąd Administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej i przy orzekaniu nie jest związany granicami skargi (art. 134). Aczkolwiek wskazując w skardze przepisy, które zostały decyzją naruszone, skarżący wymienia przepis art. 121 Ordynacji podatkowej, to w uzasadnieniu skargi odnosi zasadę działania organów podatkowych w zaufaniu do obywatela do postępowania, którego przedmiotem było wymierzenie podatku dochodowego. W sprawie, przedmiotem rozpoznania organów podatkowych był wniosek podatnika z 14 maja 2003r. o wznowieniu postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego i stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w Ch. ten podatek określającej. Zadaniem Sądu rozpatrując ten wniosek, organy podatkowe naruszyły powyższą zasadę. Przepis § 2 art. 121 Ordynacji podatkowej stanowi o obowiązku udzielenie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Wprowadzony od 1 stycznia 2003r. obowiązek również "z urzędu" udzielania informacji i wyjaśnień przez organy podatkowe prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie oznaczał nakaz zwrócenia podatnikowi uwagi na fakt, że decyzja Urzędu Skarbowego określająca jego zobowiązanie podatkowe nie jest decyzją ostateczną w rozumieniu art. 247 Ordynacji podatkowej, skoro wskutek odwołania podatnika, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzją organu I instancji. Treść decyzji organu odwoławczego "utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji" dla podatnika mogła oznaczać, że decyzją która ostatecznie określiła jego zobowiązanie podatkowe jest w tej sytuacji decyzja organu I instancji. Nie budzi wątpliwości, że składając wniosek 14 maja 2004r., podatnik zabiegał o stwierdzenie nieważności decyzji określającej jego zobowiązanie podatkowe za 1999r. W stanie faktycznym sprawy oczywistym było po ustaleniu, że od decyzji z [...]r. skarżący wniósł odwołanie, że wnioskiem winna być objęta decyzja Izby Skarbowej w Sz. z [...]r. Zasada działania organów podatkowych w sposób budzący do nich zaufanie, w tym przypadku winna była, wbrew stanowisku Izby Skarbowej skutkować wyjaśnieniem podatnikowi przepisów regulujących sposób rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i wezwaniem go do uzupełnienie wniosku, tak by składany wniosek mógł być rozpatrzony przez właściwy organ a przedmiotem rozpatrzenia winny być właściwe decyzje. Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie prowadzone w sprawie której przedmiot został właściwie określony i ustalony również z udziałem organu podatkowego, jeżeli podatnik z braku znajomości prawa określa go niewłaściwie lub w sposób powodujący niemożność jego merytorycznego rozpatrzenia. Dlatego mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone decyzje naruszają zasadę działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie , Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, że miało to wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zaskarżone decyzje uchylił i na podstawie art. 203 pkt 1 orzekł o kosztach postępowania.