SA/Sz 1892/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu nadzoru sanitarnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a na rzecz skarżących P.K. od Inspektora Sanitarnego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz. U. Nr 90, poz. 575 z 1998r. ze zm.), Zarządzenia Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w [...]nr [...] z dnia [...]r. w sprawie wysokości opłat za badania i czynności wykonywane przez PSSE w [...]ustalił opłatą w wysokości [...]zł. za czynności kontrolne związane z niewykonaniem pkt. [...] decyzji nr: [...] z dnia [...]r. i naruszenia w ten sposób art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384). Opłatą tą organ obciążył P. K. Organ I instancji, jak wynika to z uzasadnienia decyzji uznał, że wydanie powyższej opinii należy do czynności wykonywanych w ramach nadzoru zapobiegawczego i stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej podlega opłacie w wysokości poniesionych kosztów. Odwołanie od powyższej decyzji wniosły P. K. domagając się uchylenia decyzji jako sprzecznej z prawem. Zdaniem strony odwołującej się nakładane na nią grzywny i dodatkowe opłaty narażają ją na dodatkowe straty i nie przyczyniają się do pozytywnego rozwiązania sprawy utrzymania sanitariatów na [...]. Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 36 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t. jedn. Dz.U. Nr 90 , poz. 575 z 1998 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że obowiązek pobrania opłaty za czynności kontrolne wykonane w ramach prowadzonego bieżącego nadzoru sanitarnego nad obiektami nakazuje art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Kontrola przeprowadzona w dniu [...]r. na [...]wykazała negatywny wynik tj. naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych (art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. Nr 126, poz. 1384), ponieważ na stałe zostały zamknięte sanitariaty, a wokół nich stwierdzono nieporządek. Stan taki jest niezgodny z obowiązującymi przepisami. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożyła P. K. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi organ podtrzymał wszystkie zarzuty podnoszone w toku dotychczasowego postępowania. Inspektor Sanitarny odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm/. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 P.p.s.a. doprowadziła do stwierdzenia, że skargę należało uwzględnić z przyczyn, które Sąd administracyjny - nie będąc związany granicami skargi - bierze pod uwagę z urzędu. Obowiązek ustalenia przez Inspektora Sanitarnego wysokości opłaty za czynności kontrolne wykonywane w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego i obciążenie nią właściwej osoby za tego rodzaju czynności wynika z art. 36 ust.1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie bowiem do powołanego przepisu /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji/ za badanie laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust.2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Dlatego co do zasady strona skarżąca mogła być obciążona opłatą za czynności kontrolne dokonane przez organ nadzoru sanitarnego. Wskazany przepis nie ustala ścisłych, kwotowo określonych opłat, lecz w ust. 4 zawiera delegację dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w ust.1-3, z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. Minister Zdrowia wydał w dniu 4 lutego 2004r. takie rozporządzenie tj. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz.U. Nr 20, poz. 1993/. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 26 lutego 2004r. Jednak jak wynika to z decyzji, organy orzekające w sprawie ustalając stronie skarżącej wysokość opłaty za czynność z zakresu nadzoru zapobiegawczego, ustaliły ją w oparciu o Zarządzenie Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...]Nr [...]z dnia [...]r. w sprawie opłat za badania i czynności wykonane przez PSSE w [...], wydane na mocy Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki społecznej z dnia 29 lipca 1992r. w sprawie zasad ustalania wysokości opłat za badania i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej /M.P. Nr 27, poz. 192/. Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lipca 1992r. zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2003r. przez art. 59 ustawy z dnia 1 maja 2001r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia /Dz.U. Nr 63, poz. 634 ze zm./. W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1992r. nie obowiązywało w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a zatem Zarządzenie Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej z dnia [...]. wydane na podstawie nie obowiązującego już w dacie wydania zaskarżonej decyzji zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 9 lipca 1992r. nie mogło stanowić podstawy ustalenia wysokości opłaty za czynność z zakresu nadzoru zapobiegawczego. Powyższa konkluzja wynika z analizy art. 36 ust. 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przed zmianą art. 36 ust. 4 /dokonaną z dniem 23 września 2001r. ustawą z dnia 11 maja 2001r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia/ przepis ten miał następujące brzmienie "Minister właściwy do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia, zasady ustalania wysokości opłat, o których mowa w ust.1-3, uwzględniając w szczególności wysokospecjalistyczny charakter wykonywanych badań, stanowiących podstawę do ich ustalenia przez Kierownika jednostki organizacyjnej, w której przeprowadza się badania". Natomiast po zmianie stanu prawnego dokonanego przepisem art. 55 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia - ust. 4 art. 36 otrzymał brzmienie "Minister właściwy do spraw zdrowia określi w drodze rozporządzenia sposób ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności, o których mowa w ust.1-3 , z uwzględnieniem kosztów ich wykonana". Przy czym, mocą art. 59 ustawy z dnia 11 maja 2001r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, i dotychczasowe przepisy wykonawcze /tj. m.in. Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lipca 1992r./ zachowały moc do czasu wydania przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy, o ile nie są z nią sprzeczne, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2002r. Reasumując, w ocenie Sądu w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie obowiązywało już zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lipca 1992r., a także - w związku ze zmianą z dniem 23 września 2001r. ust. 4 art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - Kierownik jednostki organizacyjnej nie miał upoważnienia do ustalania wysokości opłat. Tym samym wysokość należnej opłaty została ustalona w oparciu o nie obowiązujące przepisy, zatem decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje stwierdzeniem jej nieważności. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 3 tej ustawy.