SA/Sz 1904/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 104 § 1 kpa oraz art. 62 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414 z późn. zm.) - nakazał A. K. i J. W., współwłaścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] nr [...] w [...] wykonanie w trybie natychmiastowym i przedłożenie w [...] Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...], ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego, określającej przyczynę pękania i odspajania się ściany od strony posesji nr [...] i narożnika od strony posesji nr [...], jak i sposób ich zabezpieczenia oraz naprawy. W uzasadnieniu decyzji podano, że [...] Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...], przeprowadził w dniu [...] r. wizję lokalną stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w [...], w wyniku której stwierdzono, że ściana od strony posesji nr [...] na wysokości stropu parteru uległa wychyleniu w kierunku na zewnątrz budynku. Szpara pomiędzy stropem parteru a ścianą wynosi ok. [...] cm. Ściana jest spękana pionowo w części środkowej oraz poziomo na wysokości stropu. Fundamenty w części nadziemnej po dokonaniu oględzin zewnętrznych (bez dokonania odkrywek brak jest podstaw do określenia ich rzeczywistego stanu technicznego) stwierdzono, że nie wykazują spękań. Ściana od strony podwórza posiada liczne drobne spękania. Narożnik ściany od strony działki nr [...] jest bardzo spękany i nastąpiło odchylenie w części środkowej do około [...] cm. Z uwagi na odchylanie się ścian budynku oraz brak możliwości jednoznacznego określenia ich przyczyn, zachodzi konieczność natychmiastowego opracowania ekspertyzy technicznej obiektu, która winna wykazać ich przyczynę oraz wskazać sposób zabezpieczenia i naprawy. Decyzją z dnia [...] r. Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 § 1 kpa oraz art. 66 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz. 414 z późn. zm.) nakazał A. K. i J. W. współwłaścicielom budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] nr [...] w [...], który jest w nieodpowiednim stanie technicznym, wykonanie wzmocnienia budynku zgodnie z zapisem punktu [...] ekspertyzy stanu technicznego budynku, wykonanej przez inż. S. R. w dniu [...] r., w tym w pierwszej kolejności zabezpieczyć spękaną ścianę i odspojony narożnik ściany od strony posesji nr [...]. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego oraz zabezpieczenie mienia, zgodnie z wnioskami zawartymi w punkcie [...] ekspertyzy. W uzasadnieniu decyzji podano, że ekspertyza wykonana w dniu [...] r. przez rzeczoznawcę budowlanego inż. S. R. wskazuje w pkt. [...], iż budynek mieszkalno-usługowy, położony przy ul. [...] w [...], jest w złym stanie technicznym i zagraża bezpieczeństwu oraz wskazuje wręcz, że w przypadku zwlekania z wykonaniem prac zabezpieczających określonych w pkt. [...] ekspertyzy, należy wstrzymać eksploatację budynku i przekwaterować mieszkańców, zgodnie z zapisem ekspertyzy: “stan techniczny budynku pogarsza się i zagraża bezpieczeństwu i życiu ludzi". Od powyższej decyzji odwołanie wniosła J. W. stwierdzając, że nie poczuwa się do obowiązku wykonania zaleceń wskazanych w decyzji, ponieważ stan budynku jest wynikiem dokonanej przez A. K. dewastacji oraz braku uprzednich zabezpieczeń nałożonych postanowieniem INB z dnia [...] r. Trwający ponad półtora roku pustostan pogorszył stan techniczny budynku. Poza tym A. K. nie przedłożył oceny technicznej prawidłowości wykonanych dotychczas robót budowlanych. Odwołująca uznała za krzywdzące nałożenie na nią obowiązków zawartych w pkt [...] i [...] decyzji, ponieważ nie jest inwestorem i nie ma dostępu do remontowanych pomieszczeń, ani też wpływu na przebieg remontu. Decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 108 § 1 kpa oraz art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej osób zobowiązanych do wykonania czynności nakazanych w decyzji i orzekł nałożenie tego obowiązku na A. K. Pozostałą część decyzji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stan budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], w okresie od [...] r. do [...] r., znacznie się pogorszył, co stwierdzono po analizie opinii i ekspertyz dotyczących obiektu. W tym okresie A. K. wykonywał w swej części obiektu prace budowlane, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W budynku na [...] piętrze wymieniono okna, rozebrano ścianki działowe i uszkodzono komin, dokonano częściowej rozbiórki stropów nad parterem i piętrem, a także wykuto dwa otwory w ścianie szczytowej obiektu (do transportu gruzu). Z zebranych w sprawie dokumentów nie wynika, by prace te inwestor wykonywał pod kierunkiem lub nadzorem osób uprawnionych. Niewątpliwie prowadzony niewłaściwie remont budynku wpłynął destrukcyjnie na stan techniczny obiektu. Potwierdził to inż. S. R., który w ekspertyzie, na stronie [...] stwierdził, że A. K. odkrył strop w całości nad parterem i nad piętrem. Mimo odciążenia stropów nastąpiło pękanie i ruch ścian. Zostały odkute w znacznej części końcówki oparcia belek na murze, gdyż były mocno zbutwiałe. Ta czynność spowodowała nieznaczne wybrzuszenie ściany. Również inż. R. A. w swej opinii na stronie [...] i [...] stwierdził, że nie ogrzewane pomieszczenia na [...] piętrze, otwarty właz na dach oraz brak okien lub powybijane szyby na poddaszu wpłynęły również na pogorszenie się stanu obiektu. Dlatego nałożenie obowiązku wzmocnienia budynku mieszkalnego na A. K., który swoim działaniem przyczynił się do znacznego pogorszenia się stanu technicznego obiektu, jest słuszne. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył A. K. wnosząc o jej uchylenie. Wyjaśnił, że w protokołach kontroli nie ma zapisu o uszkodzeniu przez niego komina i rozebraniu ścianki działowej. Nie można też twierdzić, że stan obiektu uległ pogorszeniu z powodu nie ogrzewania [...] piętra i strychu. Na skutek interwencji J. W. Państwowa Straż Pożarna poleciła odłączyć gaz i zasilanie w energię elektryczną. Właz na dach jest wspólny i nie można żądać tylko od niego dbania o właściwy stan włazu. Prace demontażu okien i zdjęcie starych podłóg nadzorował inż. Z. R. Natomiast biegły Z. P. polecił zdjąć podłogi i gruz z polepą dla odciążenia zgniłych belek stropowych. Budynek zgodnie z opinią sporządzoną w [...] r. /i aneksem/ zagrażał zdrowiu oraz życiu ludzi i jego stan nie mógł pogorszyć się od [...] r. do [...] r., a obecnie nadaje się do rozbiórki. Budynek ma [...] lat i nigdy nie był remontowany, a zgodnie z opinią projektanta taniej będzie go rozebrać i postawić od nowa, zamiast go remontować. Na remont i modernizację J. W. nie wyraziła zgody, dlatego skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o wydanie upoważnienia sądowego na remont. Wyrokiem z dnia [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy obiektu, a w wypadku współwłasności na wszystkich współwłaścicielach. Przedmiotowy budynek stanowi współwłasność A. K. i J. W., a zatem orzeczenie organu Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru budowlanego nakładające na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązek wykonania określonych zabezpieczeń tylko na jednego współwłaściciela należało uznać za niezgodne z prawem. W ocenie Sądu, który przytoczył pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA, że w razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, iż istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli /jeżeli obiekt stanowi współwłasność/, nie kierując się przy tym wielkością udziałów we współwłasności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego związany wyrokiem NSA O/Z w Szczecinie z [...] r. w dniu [...] r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Powyższe rozstrzygnięcie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie zaskarżyła J. W. wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła w uzasadnieniu, że obowiązek zabezpieczenia budynku powinien spoczywać na drugim współwłaścicielu bowiem to on odpowiada za jego zniszczenie, co zostało stwierdzone przez Inspektora Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu do decyzji z [...] r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli ostatecznych orzeczeń organów administracji publicznej pod kątem zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego oraz przepisami prawa procesowego. Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu i ustalony stan faktyczny i prawny należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ zwanej dalej p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzecznictwie sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, iż organ administracyjny jak i Sąd, rozpatrując sprawę ponownie obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. W uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. w sprawie [...] NSA O/Z w Szczecinie stwierdził, iż obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznymi i estetycznym spoczywa na właścicielu, a w przypadku współwłasności na wszystkich współwłaścicielach, bez względu na wielkość udziałów. Z ustaleń Sądu w tamtej sprawie wynika, iż postępowanie administracyjne było prawidłowo przeprowadzone i istniały materialno-prawne przesłanki do zastosowania w art. 66 Prawa budowlanego. Z ustaleń faktycznych przeprowadzonych przez organ I instancji wynika, iż na dzień wydania decyzji z [...] r. przedmiotowy budynek był w nieodpowiednim stanie technicznym. Istniejący spór pomiędzy współwłaścicielami A.K. i J. W. dotyczył przede wszystkim kto odpowiada za istniejący stan rzeczy i kto będzie w konsekwencji ponosił koszty remontu, czy zabezpieczenia budynku. Okoliczności te nie miały i nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd administracyjny. Zatem skoro na dzień wydawana decyzji administracyjnej przez organ istniały przesłanki do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego i to wobec wszystkich współwłaścicieli to organ II instancji nie mógł wydać decyzji zobowiązującej do określonej czynności tylko jednego z nich. Ta decyzja była przedmiotem skargi do NSA i przedmiotem rozważań tego Sądu. Jak już wcześniej wspomniano organ administracyjny przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany oceną prawną Sądu. Zatem zarzut podnoszony przez skarżącą, że obowiązek wzmocnienia budynku spoczywa na drugim współwłaścicielu nie może być uwzględniony. Nadto należy dodać, iż decyzja z [...] r. nakazująca rozbiórkę budynku, wydana przez Inspektora Nadzoru Budowlanego była wydana na [...] dni przed decyzją, która obecnie jest przedmiotem rozważań Sądu, a więc nie była decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji. Nie można zatem uznać, iż nastąpiła istotna okoliczność faktyczna sprawy, która uzasadniałaby odstępstwo organu /WINB/ od wiążącej go oceny prawnej zawartej w wyroku. Odstępstwo od wiążącej oceny prawnej jest możliwe jedynie: 1/ w razie zmiany ustawy, 2/ w wypadku zmiany /już po wydaniu orzeczenia sądowego/ istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także 3/ po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Taki pogląd prezentuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. wyrok z 27 czerwca 1990r. SA/Wr 137/90 /ONSA 1990 Nr 2-3 poz. 51/ czy też wyrok NSA z 2 czerwca 2000r. I SA/Kpa 2408/98 nie publ./. W tym stanie rzeczy skarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak na wstępie.