SA/Sz 1910/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-05-19
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Elżbieta Makowska, Barbara Gebel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jest uzasadniona w sytuacji, gdy członek gospodarstwa domowego wnioskodawcy odmówił złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, mimo że ustawa o dodatkach mieszkaniowych przewiduje taką możliwość jako podstawę odmowy?Ratio decidendi
Odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jest uzasadniona, gdy członek gospodarstwa domowego wnioskodawcy odmawia złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Taka odmowa stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania dodatku, ponieważ uniemożliwia pełne ustalenie faktycznej sytuacji majątkowej i dochodowej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Z. W. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując na odmowę złożenia oświadczenia o stanie majątkowym przez córkę wnioskodawczyni, E. S., oraz potencjalne zatajenie dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z. W. wniosła skargę do sądu, podnosząc, że wywiad środowiskowy nie jest przewidziany dla spraw o dodatek mieszkaniowy i że ustalenia organów są sprzeczne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
i WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Protokolant Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] v przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę
2
Sygn.akt SA/Sz 1910/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r. numer [...] działający z upoważnienia Rady Miejskiej Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej , w oparciu o art.7 ust.1,3 i 4 art.2, art.3, art.16, art.4, art.5 ust.1 i 5 oraz art.19 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.Nr 71, poz.734 ), odmówił Z. W. przyznania dodatku mieszkaniowego od miesiąca [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż we wniosku o dodatek mieszkaniowy strona podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] i [...], a źródłem utrzymania rodziny jest renta ZUS, dodatek [...], dobrowolne alimenty oraz wynagrodzenie za praktykę. Zgodnie z art.7 ust.4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 71, poz.734 ) pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych ruchomości i nieruchomości czy zasobów pieniężnych. Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. W dniu [...] r został przeprowadzony wywiad środowiskowy podczas którego ustalono, że w lokalu Z. W. zameldowane są [...] osoby. Strona złożyła oświadczenie o stanie majątkowym zawierając w nim dane uprzednio nie zamieszczone we wniosku o dodatek mieszkaniowy. Podczas wywiadu strona odmówiła przyjęcia pisma wzywającego [...] do uzupełnienia dokumentacji potrzebnej do ustalenia faktycznej sytuacji rodzinnej i majątkowej. [...] wnioskodawczyni – E. S. nie udzieliła podstawowych informacji o rodzinie, ponadto odmówiła złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Przedstawiła jedynie zaświadczenie, że w posiadaniu rodziny jest gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowych. Z informacji uzyskanych w środowisku wynika jednak, że córka [...] zamieszkuje w G. i prowadzi tam własne gospodarstwo domowe. Z. W., zajmuje mieszkanie o powierzchni [...] m2. Zgodnie z kryteriami określonymi w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, powierzchnia lokalu zajmowanego przez jedną osobę nie może przekroczyć [...] m2. Biorąc pod uwagę
3
Sygn.akt SA/Sz 1910/02
fakt, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe organ uznał, że dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.
Od decyzji tej Z. W. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, iż z ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie wynika możliwość przeprowadzania wywiadu środowiskowego o stanie rodziny i warunków w jakich ona żyje. Wywiady dotyczą przypadków ubiegania się o zasiłki z pomocy społecznej. Od kilku lat otrzymywała dodatek mieszkaniowy i spełniała warunki do jego uzyskania przy takiej samej sytuacji rodzinnej i mieszkaniowej. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
t W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że w trakcie postępowania
odwoławczego, w dniu [...] r. Z. W. oświadczyła, że dzieci zawsze z nią mieszkały, a teraz wnuki. Faktycznych dochodów córki nie zna, jak również powodów odmowy złożenia przez nią oświadczenia. Odwołująca się podała, że zięć wyjechał do N i tam pracuje. Nie zna wysokości kwot pieniężnych, przekazywanych przez niego dla [...] na wychowanie dzieci. Oświadczyła, że z zarobionych pieniędzy prowadzi remont domu. [...] wiosną wykonywała prace dorywcze.
W myśl obowiązującej od 1 stycznia 2002 r. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.
i o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 71, poz.734 ) dodatki mieszkaniowe
przysługują wszystkim osobom spełniającym warunki do ich przyznania. Przepis art, 7 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w przeciwieństwie do wcześniej obowiązującej ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, dał organowi możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i odmowy przyznania dodatku w przypadku gdy ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wskazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Organ ma prawo sprawdzić, jaka
1 jest faktyczna sytuacja majątkowa występującego o przyznanie dodatku.
| Z akt sprawy wynika, że Z. W. wniosek o przyznanie dodatku złożyła w dniu
[...] r. W załączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów
{ oświadczyła, że gospodarstwo domowe składa się z [...] osób, zaś dochody
|C gospodarstwa za okres od [...] do [...] r. wynoszą [...] zł. Zdaniem
4
Sygn.akt SA/Sz 1910/02
Kolegium okolicznością, która posłużyła organowi do wydania decyzji niekorzystnej dla strony, była między innymi odmowa złożenia oświadczenia o stanie majątkowym przez córkę wnioskodawczyni E. S., która była ujęta we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jak również nie wykazanie w deklaracji o dochodach alimentów otrzymywanych od byłego męża. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art.7 ust.4 nakazuje organowi wydanie decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego w przypadku odmowy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie E. S. z dnia [...] r. odmawiające złożenia takiego oświadczenia. W świetle powyższego, wobec niemożności ustalenia faktycznego dochodu rodziny w wyniku świadomej odmowy podania stanu majątkowego, jak również zatajenia części dochodów przez wnioskodawczynię, słuszna jest decyzja o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego.
Na powyższą decyzję Z. W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego. Skarżąca w skardze powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji, a ponadto stwierdziła, że wszelkie ustalenia są sprzeczne z ustawą o dodatkach mieszkaniowych ponieważ wymuszone oświadczenia zostały złożone pod przymusem i pod dyktando pracowników socjalnych OPS w i dlatego też, zasadne jest uchylenie obu decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny [...] zważył, co następuje:
Z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny . Sprawy, w których skargi zostały wniesione przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy i postępowanie nie zostało zakończone, na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271, Nr 240, poz.2052 ), podlegają rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie
5
Sygn.aktSA/Sz 1910/02
przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołany jest do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie, badając zaskarżoną decyzję w tym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w sposób mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Zgodnie art.7 ust.4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz.734 ) pracownik socjalny przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane dotyczące posiadanych ruchomości i nieruchomości oraz zasobów pieniężnych, a odmowa złożenia takiego oświadczenia stanowi podstawę wydania decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego.
Celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Stąd dla pełnego poznania sytuacji mieszkaniowej, rodzinnej i finansowej ustawodawca wyposażył pracowników socjalnych w możliwość przeprowadzania wywiadu środowiskowego, a także odbierania oświadczeń o stanie majątkowym. Jak ważną rolę przypisano oświadczeniom majątkowym świadczy właśnie zdanie drugie art.7 ust.4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stanowiące o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego w przypadku odmowy złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Podstawę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego stanowi odmowa złożenia takiego oświadczenia także przez członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie wystąpiła właśnie taka sytuacja. E. S., ujęta przez skarżącą Z. W. we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, odmówiła złożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Fakt ten, stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego i w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów orzekających.
Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, oparły swoje rozstrzygnięcia na powyższej podstawie prawnej, to jest art.7 ust.4 ustawy
Sygn.aktSA/Sz 1910/02
o dodatkach mieszkaniowych. Co prawda Kolegium w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie powołało tego przepisu, jednakże z treści uzasadnienia wynika, że decyzja została wydana właśnie w oparciu o art.7 ust.4 ww. ustawy. Uchybienie to nie wpływa na treść rozstrzygnięcia, dlatego też nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji. Obydwa organy przytoczyły w swoich decyzjach szereg okoliczności dodatkowych mogących stanowić samodzielną podstawę odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, z uwagi jednak na to, że wystarczającą przesłankę odmowy zawiera art.7 ust.4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, Sąd ograniczył się do zbadania tej kwestii.
Podnoszony w skardze zarzut sprzeczności materiału dowodowego ze stanem faktycznym na skutek wymuszenia oświadczeń przez pracowników prowadzących sprawę nie został uwzględniony przez Sąd. W aktach sprawy organu I instancji znajduje się oświadczenie własnoręcznie napisane przez E. S., że nie złoży oświadczenia o stanie majątkowym. Brak jest jakichkolwiek przesłanek do uznania tego oświadczenia za niezgodne ze stanem faktycznym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło