SA/Sz 1949/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-08-24
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając samowolę budowlaną polegającą na wybudowaniu obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, może uchylić decyzję nakazującą rozbiórkę i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu legalizacji samowoli w trybie art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając samowolę budowlaną polegającą na wybudowaniu obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują wyjątków od tej zasady, a organ odwoławczy nie może uchylić prawidłowej decyzji nakazującej rozbiórkę, ani zalegalizować samowoli w trybie art. 51 Prawa budowlanego, jeśli nie zachodzą ku temu przesłanki i nie zastosowano wcześniej art. 50.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki pomieszczenia mieszkalnego wybudowanego przez B. C. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji wydał nakaz rozbiórki. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że argumenty skarżącego zasługują na uwzględnienie i że możliwe jest zalegalizowanie samowoli w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ II instancji utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. B. C. złożył skargę do WSA, kwestionując nakaz rozbiórki i powołując się na pisemną zgodę Wójta Gminy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 iipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał B. C. rozbiórkę pomieszczenia mieszkalnego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w miejscu byłej [...] na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], przy ul. M. w P.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez B. C. odwołania od tej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że B. C. w swym odwołaniu powołał się na to, iż w [...] r. zgłaszał pisemnie w Urzędzie Gminy R. zamiar wykonania, z istniejącej od [...] r. [...] pomieszczenia mieszkalnego przeznaczonego do użytku w sezonie letnim. Organ przywołał również wyjaśnienia B. C., iż po uzyskaniu wstępnej zgody na piśmie od Wójta Gminy, odwołujący się przystąpił do wykonywania robót budowlanych, mając zapewnienie, że pozwolenie na budowę zostanie wydane. Adaptacja polegała na obudowie istniejącej konstrukcji [...] panelami PCV od wewnątrz i zewnątrz z warstwą izolacji cieplnej, wykonaniu pokrycia dachowego oraz osadzeniu stolarki okiennej i drzwiowej, w efekcie czego uzyskano obiekt z oddzielnym wejściem, składający się z pokoju mieszkalnego i łazienki. W ocenie organu II instancji, argumenty skarżącego zawarte w odwołaniu zasługiwały na uwzględnienie pomimo stwierdzonego faktu popełnienia przez B. C. samowoli budowlanej poprzez wykonanie robót budowlanych bez pozwolenia właściwego organu. Organ odwoławczy orzekł, że sprawa winna być ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta w myśl przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Na decyzję tą skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli właściciele sąsiedniej nieruchomości – S. i L. G. nie zgadzając się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru
Sygn. akt SA/Sz 1949/02
Budowlanego wedle którego, pomimo stwierdzenia samowoli budowlanej, możliwe jest zalegalizowanie tejże samowoli w trybie art.'51 ustawy Prawo budowlane.
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt SA/Sz [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż konsekwencją wybudowania przez B. C. obiektu bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, w świetle art. 48 Prawa budowlanego, organ nadzoru winien wydać nakaz rozbiórki, tak jak uczynił to organ I instancji. Przepisy ustawy nie przewidują wyjątków od tej zasady poza sytuacją o której mowa w art. 103 ust. 2. Organ odwoławczy nie mógł zatem w świetle unormowań art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. uchylić prawidłowej i odpowiadającej prawu decyzji. W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą bowiem przesłanki do zalegalizowania samowoli budowlanej przez zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.
Sąd uznał, że stanowisko organu odwoławczego w tym zakresie jest błędne i nie odpowiada treści tego przepisu, zwłaszcza, że w sprawie nie zastosowano wcześniej art. 50. Okoliczność, że inwestor uzyskał "wstępną zgodę wójta" nie ma w tej kwestii znaczenia prawnego. Przepisy prawa budowlanego nie znają bowiem takiego pojęcia. Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 20 i art. 30, które jednak do tej sprawy nie mają zastosowania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującą B. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu.
Skargę na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył B. C. podając, że za pisemną zgodą Wójta Gminy, dotyczącą zmiany sposobu użytkowania dotychczasowej szklarni na pomieszczenie mieszkalne, dokonał obudowy (a nie budowy), przy użyciu paneli, istniejącej od [...] r. [...]. Opieszałość pracowników Urzędu Gminy w załatwieniu pozwolenia na budowę oraz
Sygn. akt SA/Sz 1949/02
lekceważenie ludzkich zwykłych spraw przez instancje biorące udział w rozpatrywaniu złożonego odwołania, zdaniem skarżącego, narażają go na niesłuszne kary moralne. Ponadto, stwierdził, że nie rozumie dlaczego otrzymał nakaz rozbiórki pomieszczenia, którego faktycznie nie budował oraz dlaczego dalej miał utrzymywać [...], której prawidłowego oświetlenia pozbawili ją S. i L. G. oraz pozostali sąsiedzi, co pozbawiło Jego rodzinę [...] i naraziło na straty finansowe. Na zakończenie wyraził niezrozumienie powodu dla którego, w jego ocenie, prawo działa tylko na jego niekorzyść a fakty są dopasowywane do wydawania negatywnych decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny , który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), poprzednio art. 30 ustawy z 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o jakiej mowa w powołanym przepisie, dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i okoliczności stanu faktycznego.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt SA/Sz [...], uznał za bezsporne, że będący przedmiotem sprawy obiekt został zbudowany przez B.
Sygn. akt SA/Sz 1949/02
C. bez wymaganego dla tego typu inwestycji pozwolenia na budowę. Konsekwencją tego musiało być wydanie przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki opartego na art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że przywoływana przez skarżącego okoliczność uzyskania "wstępnej zgody wójta" nie ma w tej kwestii znaczenia prawnego. Przepisy prawa budowlanego nie znają bowiem takiego pojęcia. Nadto, w sprawie nie zachodzą przesłanki do zalegalizowania samowoli budowlanej przez zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego.
W związku z tym, że wskazanym wyrokiem dokonana została już ocena prawna jak i faktyczna sprawy, w obecnym postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym skargą B. C. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny będąc związany treścią jego rozstrzygnięcia, upoważniony był przede wszystkim do zbadania zgodności z prawem decyzji Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego pod kątem wykonania wskazań zawartych w prawomocnym wyroku Sądu z dnia [...] r.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego będąc uzależniony od wskazanej oceny Sądu, zgodnie z jego wytycznymi, wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nakazującą B. C. rozbiórkę pomieszczenia mieszkalnego dobudowanego do zachodniej elewacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w miejscu byłej szklarni przy ul. M. w P. Należy zatem przyjąć, że organ wypełnił zalecenia zawarte w wyroku NSA z dnia [...] r. podejmując decyzję zgodnie z wyrażoną w nim opinią związaną z merytoryczną oceną sprawy, w myśl której, wykonane przez B. C. roboty budowlane miały formę samowoli budowlanej. W związku z tym, że wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę podlega sankcji rozbiórki, organy nadzoru budowlanego zobligowane były do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skoro wydana decyzja nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw musiała ulec oddaleniu, co orzeczono
Sygn. akt SA/Sz 1949/02
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło