SA/Sz 1974/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant st. sekr. sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005r. sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie choroby zawodowej I. u c h y l a zaskarżone postanowienie, II. o r z e k a, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego S. Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 134 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorstwa F. doręczonego w dniu [...]r. od decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. o stwierdzeniu choroby zawodowej w postaci ubytku słuchu - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podano, że Inspektor Sanitarny wydał decyzję o istnieniu u S. E. choroby zawodowej narządu słuchu w postaci [...]. Decyzja ta została doręczona zakładowi pracy w dniu [...]r. Składając po terminie odwołanie pełnomocnik F. podniósł, iż decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 10 § 1 i art. 57 § 1 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie, jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również poprzez błędne obliczenie terminu do zapoznania się strony z aktami sprawy, złożenia oświadczeń co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia nowych dowodów, a nadto § 1 ust. 1 i 2 oraz § 10 ust 1 w zw. z § 8 ust. 1 i 7 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) przy zastosowaniu § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) poprzez błędne przyjęcie, że choroba zawodowa stwierdzona u S. E. została spowodowana działaniem czynników występujących w F. i poprzez przyjęcie błędnej oceny działania hałasu w tym przedsiębiorstwie. Rozpatrując odwołanie Inspektor Sanitarny stwierdził, że uchybienie terminu było zawinione przez zainteresowanego, bowiem odwołanie wpłynęło do Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w [...]dopiero w dniu [...]r. Datę tą należy przyjąć jako dzień wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Takiego uprawdopodobnienia w rozpatrywanej sprawie nie dokonano. Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył S. Z., prowadzący F., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 40 § 2, 57 § 5, 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 oraz art. 124 § 1 i 125 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. o stwierdzeniu choroby zawodowej S. E. oraz nie doręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi strony, ustanowionemu w sprawie. Nadto skarżący zarzucił brak pouczenia o prawie i trybie wniesienia skargi. Skarżący podkreślił, że organ powołując się na art. 58 § 1 k.p.a. przyjął, iż pełnomocnik F. wniósł odwołanie po terminie, dopiero w dniu [...]r. Według organu tę właśnie datę należy przyjąć jako dzień wniesienia odwołania. Poza tym Inspektor Sanitarny umieścił w decyzji pouczenie, że postanowienie jest ostateczne w toku instancji w postępowaniu administracyjnym i nie przysługuje na nie stronie zażalenie. S. Z. stwierdził nadto, że odwołanie od decyzji Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. (otrzymane przez stronę w dniu [...]r.) zostało nadane na poczcie w dniu [...]r. na adres organu, który wydał tę decyzję tj. Inspektora Sanitarnego. Biorąc pod uwagę treść art. 129 i 57 § 1 kpa termin do wniesienia odwołania został zachowany. Odwołanie złożono na poczcie w ostatnim dniu terminu. W tych okolicznościach niezrozumiałe jest, że organ II instancji rozpatrywał wniosek o przywrócenie terminu, gdy takiego wniosku w ogóle nie było. Strona, z pisma otrzymanego w dniu [...]r. od zainteresowanego S. E., powzięła wiadomość, że decyzja uprawomocniła się. W związku z tym pełnomocnik skarżącego niezwłocznie zapoznał się z aktami sprawy S. E., znajdującymi się w siedzibie Inspektora Sanitarnego i stwierdził, że brakuje w nich koperty z datą stempla pocztowego, w której wysłano odwołanie. Na odwołaniu natomiast, umieszczono prezentatę organu I instancji z datą [...]r. Dlatego pełnomocnik skarżącego złożył organowi I instancji pismo potwierdzające okoliczności nadania odwołania w placówce pocztowej w dniu [...]r. jak również oświadczenie pracownika kancelarii o wysłaniu odwołania w dniu [...]r. Żadne z tych pism nie stanowiło wniosku o przywrócenie terminu. Jak wskazano termin do wniesienia odwołania był zachowany. W myśl art. 57 § 5 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej. O dacie wniesienia odwołania w drodze zwykłej przesyłki pocztowej decyduje data ze stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę. W tej sytuacji stwierdzenie organu II instancji, że data wpływu odwołania w niniejszej sprawie jest datą wniesienia odwołania, jest niesłuszne. Brak w aktach sprawy koperty z datą stempla pocztowego, potwierdzającego wysłanie listu w dniu [...]r., jest skutkiem rażącego zaniedbania organu I instancji. Koperta ze stemplem pocztowym, w warunkach, gdy odwołanie wysłano listem zwykłym, jest dowodem na zachowanie terminu. Organ I instancji zniszczył lub zgubił tę kopertę, a organ II instancji nie wyjaśnił tej okoliczności. W myśl art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, zaś w myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tym wypadku organ naruszył oba powołane przepisy. W konsekwencji skarżący został pozbawiony możliwości wszczęcia postępowania odwoławczego i uczestniczenia w nim. Kolejnym uchybieniem organu II instancji było pominięcie pełnomocnika strony. W myśl art. 40 § 2 k.p.a. jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wbrew tym regulacjom zaskarżone postanowienie zostało doręczone stronie, mimo, że organ II instancji sam w uzasadnieniu mówi o pełnomocniku, który złożył odwołanie w imieniu strony. Innym uchybieniem jest brak pouczenia strony o prawie i trybie wniesienia od zaskarżonego postanowienia skargi do sądu administracyjnego, co narusza art. 124 § 1 oraz 125 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9Dz.U Nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Mając na uwadze zakres kompetencji sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny skargę należało uwzględnić. Trafny jest zarzut naruszenia przez organ przepisów dotyczących reprezentacji strony. W myśl art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z chwilą doręczenia organowi pełnomocnictwa powinien on być zawiadamiany o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich na równi ze stroną. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pominięcie przez organ administracji pełnomocnika jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z 10.02.1987r., SA/Wr 875/86 (ONSA 1987, Nr 1, poz. 13). Przepis art. 32 kpa pozostaje w związku z art. 40 kpa, który stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Oznacza to, iż z chwilą jego ustanowienia strona działa za pośrednictwem pełnomocnika i z pełnym skutkiem, a wobec tego wszystkie pisma należy jemu doręczać, a nie stronie. Przepis art. 40 § 2 kpa nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń zobowiązuje organy administracji prowadzące postępowanie do doręczania wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń (decyzji i postanowień) pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie (zob. postanowienie SN z 9.9.1993r., III ARN 45/93, OSNCP 1994r. Nr 5, poz. 112). W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez stronę radcy prawnemu (k. [...] akt administracyjnych). Pełnomocnik ten podjął swoje czynności i w dniu [...]. złożył do akt oświadczenie o zapoznaniu się z dokumentacją zawartą w aktach sprawy (k. [...] akt administracyjnych). Pomimo zgłoszenia się pełnomocnika organ I instancji nie doręczył mu decyzji, lecz skierował ją do podmiotu określonego jako F., nie rozważając jaki jest status prawny tego podmiotu i bez ustalenia osoby upoważnionej, w myśl obowiązujących przepisów, do reprezentowania go w obrocie prawnym. Takie doręczenie jest bezskuteczne (zob. J.Borkowski (w:) B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2003, s. 289). W toku postępowania przed organem odwoławczym pominięto w ogóle powyższą kwestię. Ponadto organ prowadził korespondencję z inną osobą, która określała się jako pełnomocnik i powoływała się na udzielone przez stronę pełnomocnictwo ale nigdy go nie przedstawiła. Osoba ta podpisała i wniosła odwołanie w okolicznościach budzących poważne wątpliwości w kwestii daty jego wniesienia, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez organ, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W związku z tym przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien przede wszystkim wyjaśnić w sposób jednoznaczny kwestię reprezentacji strony, a następnie prawidłowo doręczyć wydaną w dniu [...]r. decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, ponieważ dalszy tok postępowania jest uwarunkowany poprawnością tej czynności. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 200 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.