SA/Sz 1978/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Asesor WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję II. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Wnioskiem z dnia [...] r. podatnik P. J. zwrócił się do Wójta o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł. We wniosku powołano się na uchwałę Rady Gminy z [...] r. Nr [...], którą /§ [...] ust. [...]/ zwolniono od podatku od nieruchomości na okres 3 lat, licząc od dnia uruchomienia działalności "powierzchnie w istniejących budynkach adaptowane na bazę noclegową dla turystyki". Ponadto w § 1 ust. 3 uchwały zwolniono od podatku od nieruchomości na takich samych warunkach "obiekty sportowo-rekreacyjne prowadzące działalność usługową dla turystyki". Podatnik wskazywał, że w latach 1996-97 dokonał adaptacji pomieszczeń w dzierżawionym obiekcie w C. (za który opłacał podatek od nieruchomości) na cele związane z obsługą turystów, a ponadto dokonał w tym obiekcie adaptacji pomieszczenia na salę gimnastyczną, w której, a także w innych obiektach na terenie nieruchomości, organizowana jest działalność sportowo-rekreacyjna. Decyzją z dnia [...] r., z powołaniem się na przepisy art. 72 § 1 pkt 1 i 2, art. 73 § 1 w związku z art. 21 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Wójt odmówił stwierdzenia nadpłaty. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ podatkowy uznał, iż podatnik dokonał jedynie poważnego remontu dzierżawionego obiektu szkoleniowo-kolonijnego, a nie jego adaptacji, przez którą należy rozumieć nadanie obiektowi odmiennego przeznaczenia. Organ stwierdził także, iż zgodnie z uchwałą Rady Gminy zwolnienie podatkowe dotyczy takich obiektów, w których równocześnie dokonywana jest działalność sportowa i rekreacyjna, natomiast obiekty wskazane przez podatnika nie spełniają tego warunku, a wypożyczalnia sprzętu wodnego mieści się poza terenem nieruchomości od której podatnik opłaca podatek. W odwołaniu od tej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie w całości, zarzucając decyzji naruszenie uchwały Rady Gminy z dnia [...] r. poprzez przyjęcie, że nie dokonał on prac adaptacyjnych w dzierżawionej nieruchomości oraz naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie jakie prace zostały wykonane w dzierżawionej nieruchomości, a ponadto naruszenie art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego i wywiedzionej z niej zasady zaufania obywateli do organów państwa, poprzez stwarzanie ekspektatywy zwolnienia podatkowego dla osób podejmujących działalność gospodarczą w zakresie turystyki na terenie gminy S. W piśmie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., uzupełniającym argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania, podatnik - powołując się na słownikowe definicje określenia "adaptacja", a w szczególności na pismo Ministerstwa Finansów z [...] r. nr [...], w którym stwierdzono że adaptacja polega na "przystosowaniu (przerobieniu) składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu, niż wskazywało jego pierwotne przeznaczenie, albo nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych" - wykazywał, że dzierżawiony obiekt tylko teoretycznie mógł być nazwany obiektem szkoleniowo-kolonijnym, natomiast w rzeczywistości był już ruiną, gdyż w latach 1990-1996 nie była w nim prowadzona żadna działalność i dopiero przeprowadzone przez niego w tym obiekcie prace pozwoliły na podjęcie w nim działalności turystyczno wypoczynkowej, a zatem w istocie zaadaptował on ten obiekt do nowej działalności. Ponadto podatnik zarzucił decyzji organu podatkowego, że wypacza ona sens uchwały Rady Gminy, bowiem celem tej uchwały było zachęcanie inwestorów do podejmowania działalności na terenie gminy, i ponosił on nakłady w przeświadczeniu, że będzie mógł skorzystać z ulg podatkowych wprowadzonych tą uchwałą. Zarzucając decyzji naruszenie przepisów art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej podatnik wskazał, że przepisy te nakładają na organy podatkowe obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, tymczasem organ nie odniósł się do stwierdzeń biegłego zawartych w opiniach majątkowych, w których stwierdzono, że w budynku znajduje się sala do ćwiczeń sportowo-rekreacyjnych, a w końcowych wnioskach opinii stwierdzono, że nieruchomość posiada funkcję rekreacyjną. Wykazując w odwołaniu, że w sali tej podczas sezonu rozgrywane są różne imprezy o charakterze sportowo-rekreacyjnym, podatnik stwierdził, że w związku z tym organ podatkowy powinien wydać decyzję w przedmiocie zwrotu nadpłaconego podatku na podstawie § 1 ust. 2 uchwały Rady Gminy co najmniej w części dotyczącej sali gimnastycznej, a nie wypowiadając się w tej kwestii organ podatkowy naruszył także art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, wskazujący co powinno zawierać uzasadnienie decyzji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego przez podatnika odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając w uzasadnieniu, że nie istnieją przesłanki do zastosowania wobec podatnika ulgi w postaci zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie § 1 ust. 2 uchwały Rady Gminy z dnia [...] r., gdyż przeprowadzonych przez podatnika prac remontowych i modernizacyjnych obiektu szkoleniowo-kolonijnego nie można uznać za adaptację tego obiektu na nową działalność. Skarżąc tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego z powodu naruszenia przepisów art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez błędną interpretację § 1 ust. 2 uchwały Rady Gminy, a ponadto art. 227 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieodniesienie się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji, oraz art. 235 w związku z art. 200 § 1 tejże ustawy poprzez niewyznaczenie przez organ odwoławczy trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano na niewłaściwą interpretację określenia "adaptacja", dokonaną przez organ drugiej instancji, przez co wypaczono sens uchwały Rady Gminy, bowiem należało posłużyć się także wykładnią funkcjonalną, gdyż celem uchwały było wprowadzenie zachęt dla lokalnych inwestorów do dokonywania inwestycji na terenie gminy. Ponadto – zdaniem skarżącego – organ drugiej instancji nie odniósł się do treści powoływanego przez niego pisma Ministerstwa Finansów z [...] r., w którym wyjaśniono, że adaptacja może także oznaczać nadanie środkowi trwałemu nowych cech użytkowych, a właśnie takie nowe cechy nadał skarżący dzierżawionemu (a następnie nabytemu na własność) obiektowi. Zarzucono dalej w uzasadnieniu skargi, że organ odwoławczy nie odniósł się także do podnoszonego przez podatnika faktu, iż dokonał on gruntownej adaptacji nieruchomości na potrzeby sali gimnastycznej, w której organizowane są imprezy sportowo-rekreacyjne. Zarzucił ponadto skarżący, że organ drugiej instancji nie wyznaczył mu trzydniowego terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ po wyznaczeniu takiego terminu skarżący mógłby złożyć dodatkowe wnioski dowodowe mające wykazać, że na przedmiotowej nieruchomości wykonywana jest działalność sportowo-rekreacyjna. W dniu [...] r. skarżący zmarł, w jego miejsce wstąpiła M. J. (żona). Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia. W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe, rozszerzając żądanie skargi o uchylenie również decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż na mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie w sprawach, w których postępowanie nie zostało zakończone. Skarga jest zasadna. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przepis ten – zgodnie z art. 235 Ordynacji podatkowej – ma także zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, a organ odwoławczy może na żądanie strony ale także z urzędu przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 229 Ordynacji). Zgodnie z art. 220 Ordynacji postępowanie podatkowe jest postępowaniem dwuinstancyjnym, w związku z tym organ odwoławczy jest uprawniony a zarazem zobowiązany do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i całościowego rozpatrzenia żądania podatnika. Decyzja organu podatkowego w myśl art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 Ordynacji powinna zawierać rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym uzasadnienie faktyczne powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Słusznym okazał się więc zarzut skargi, iż organ drugiej instancji naruszył powyższe przepisy prawa procesowego nie odnosząc się w ogóle w uzasadnieniu decyzji do tej części żądania podatnika opartego o § 1 ust. 3 uchwały Rady Gminy, dotyczącego zwolnienia od podatku od nieruchomości obiektów sportowo-rekreacyjnych. Już z tego powodu zaskarżoną decyzję należało uchylić. Należy także jednak stwierdzić, że organ odwoławczy nie podjął żadnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przy czym w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczenie stronie trzydniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, zgodnie z art. 200 Ordynacji, mogło przyczynić się do takiego wyjaśnienia, więc także naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć bowiem należy, że będąca podstawą prawną wniosku podatnika uchwała Rady Gminy zwalniała od podatku od nieruchomości zarówno "powierzchnie w istniejących budynkach adaptowane na bazę noclegową dla turystyki" jak i "obiekty sportowo-rekreacyjne prowadzące działalność usługową dla turystyki" na okres lat trzech "licząc od dnia uruchomienia działalności". Pomijając nieprecyzyjne określenie uchwały (bowiem obiekty nie prowadzą działalności) istotne dla załatwienia sprawy jest ustalenie czy znajdujące się na terenie nieruchomości obiekty mogą służyć działalności sportowo-rekreacyjnej, o której mowa w § 1 ust. 3 uchwały oraz czy i ewentualnie kiedy skarżący "uruchomił" taką działalność. Wprawdzie organ I instancji podjął próbę takiego ustalenia, poprzestał jednak na ogólnikowej odpowiedzi podatnika, nie popartej wiarygodnymi dowodami. Nie podjęły organy podatkowe próby ustalenia tego faktu przy pomocy innych dowodów, w szczególności deklaracjami podatkowymi, fakturami czy zapisami w księgach albo umowami z zamawiającymi usługi noclegowe czy sportowo-rekreacyjne i nie przeprowadzono szczegółowych oględzin obiektów wskazywanych przez skarżącego jako służące do takiej działalności. O uchyleniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., a o wykonalności tej decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 tejże ustawy.