SA/Sz 2003/02
WyrokWSA w Szczecinie2004-08-30
Skład orzekający: Krystyna Zaremba, Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna przedsiębiorstwa wielozakładowego, która nie jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego jako oddział, może być uznana za podmiot uprawniony do rejestracji pojazdów na podstawie art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, przyjmując, że o możliwości rejestracji pojazdu przez jednostkę organizacyjną decyduje wyłącznie wpis do Krajowego Rejestru Sądowego jako oddział. Sąd stwierdził, że inne kryteria, takie jak organizacyjne wyodrębnienie i posiadanie upoważnienia właściciela, również są istotne dla uznania jednostki za uprawnioną do rejestracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku PKP Energetyka Spółka z o.o. o rejestrację pojazdów. Prezydent Miasta odmówił zgody, uznając, że spółka ma siedzibę w Warszawie i tylko tam powinna być rejestrowana, ponieważ jej oddziały nie były wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta i umorzyło postępowanie, uznając, że organ pierwszej instancji był niewłaściwy. Spółka wniosła skargę do sądu, argumentując, że jej jednostka organizacyjna w Szczecinie spełniała przesłanki do rejestracji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Zaremba Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska /spr./ Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk Protokolant st.sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi PKP-Energetyka Spółka z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu
Działając na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U nr 98 poz. 602 z 1997 r. z późniejszymi zmianami), § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U nr 59 poz. 632 z 1999 r. ze zm.) i § 1 ust. 1 pkt 1 instrukcji w sprawie rejestracji pojazdów stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów tych sprawach (Dz. U nr 4 poz. 37 z 2000 r.) Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...]odmówił "PKP Energetyka" spółka z o.o. wyrażenia zgody na rejestrację pojazdów w Szczecinie stanowiących własność "PKP Energetyka " Spółka z o.o.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z instrukcją o rejestracji organ rejestrujący przyjmuje wniosek sprawdzając zgodność zawartych w nim danych dotyczących właściciela pojazdu i danych pojazdu. Źródłem informacji o właścicielu w przypadku instytucji jest wypis z Krajowego Rejestru Sądowego. Wg załączonego dokumentu w rubryce 3 przewidzianej dla ujawnienia oddziałów brak jest wpisów. Załączona przez stronę uchwała nr 12 Zarządu o strukturze i zadaniach spółki, w sprawie zmiany nazwy zakładu jest aktem wewnętrznym spółki, który nie może wiązać organu administracji. W tej sytuacji właściwym organem do rejestracji pojazdów stanowiących własność spółki "PKP Energetyka" jest organ rejestracji w W., jako że spółka ma siedzibę w W.W odwołaniu od ww decyzji PKP Energetyka Spółka z o.o. zarzuciła, że Prezydent przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy dokonał błędnej i dowolnej wykładni art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym przez przyjęcie, iż jednostkami organizacyjnymi spółek kapitałowych są tylko i wyłącznie oddziały
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr [...]uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniosło, że wykładnia pojęć przedsiębiorstwo wielozakładowe oraz inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne, jakie zostały użyte w art. 73 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, należy dokonywać na podstawie łącznie zapisów ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 73 ust. 2 ustawy) oraz ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101 z 1999r., poz. 1178, ze zm.). Istotne są także przepisy art. 8, art. 14, art. 17 ustawy z 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121 z 1997r., poz. 769, ze zm.). Przedsiębiorca może prowadzić działalność poza zakładem głównym w postaci oddziału (art. 4 pkt 6 ustawy - Prawo działalności gospodarczej). Innymi niż główny zakładami oraz wydzielonymi jednostkami organizacyjnymi są oddziały przedsiębiorcy. Oddział może funkcjonować w obrocie prawnym, jeśli został wykazany w Krajowym Rejestrze Sądowym (art. 8, 14 i 17 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym).
Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie rejestracji powinien dokonać organ właściwy dla siedziby właściciela pojazdu, z uwagi na to, że wyciąg z KRS nie wskazuje, aby miał on oddziały. Złożenie wniosku do niewłaściwego organu, jakim jest w tym przypadku Prezydent, nie stanowi podstawy wydania decyzji o odmowie rejestracji pojazdu. Merytoryczne rozstrzygnięcie, w tym negatywne dla wnioskodawcy, może być podjęte wyłącznie przez organ właściwy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie PKP Energetyka sp. z o.o. podnosi, że stanowisko Kolegium jest błędne, bowiem przepis art. 73 ust. 2 ma charakter wiążący, jednak nie ogranicza rodzajów jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa wielozakładowego uprawnionych do rejestracji pojazdów. Jedynym warunkiem zawartym w tym przepisie, uprawniającym do rejestracji pojazdu, jest organizacyjne wyodrębnienie tej jednostki oraz posiadanie upoważnienia właściciela. Zdaniem skarżącego - zostały spełnione warunki rejestracji pojazdu przez organ I instancji, jako właściwy terytorialnie.
Skarżący spełnia natomiast inne przesłanki, charakteryzujące wydzieloną jednostkę organizacyjną, którymi są numer REGON, numer NIP dla celów ZUS, numer rachunku bankowego, wyodrębnienie w regulaminie organizacyjnym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna.
Właściwość Sądu ustalono na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Przechodząc do oceny zaskarżonych decyzji wskazać należy, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84) statuuje ogólną zasadę, zgodnie z którą rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela organ właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania lub siedzibę. Odstępstwo od ww. zasady zawiera ust. 2 art. 73 cyt. ustawy zgodnie z którym w przypadku gdy właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne
rejestracji pojazdu może dokonać wójt, burmistrz, prezydent miasta, właściwy ze względu na siedzibę zakładu lub jednostki na wniosek kierownika zakładu lub wydzielonej jednostki organizacyjnej.
Uznać należy, że zakładem, jednostką organizacyjnie wydzieloną jest
przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa w ujęciu przedmiotowym, wystarczająco
wyodrębnionym i zorganizowanym tj. samodzielną placówką wyposażoną w trwale
wydzielone środki rzeczowe i osobowe
lub jednostka organizacyjna jest wystarczająco wyodrębniona i zorganizowana aby być uprawnioną do dokonania rejestracji, organy są zobligowane i uprawnione ustalić.
Zauważyć należy również, że zakłady przedsiębiorstwa wielozakładowego czy jednostki organizacyjne, niezależnie od zakresu ich wyodrębnienia w strukturze przedsiębiorstwa podmiotu i samodzielności gospodarczej, stanowią jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa. Nie mają samodzielności prawnej i nie mogą we własnym imieniu ani nabywać praw, ani zaciągać zobowiązań - stąd przepis art. 73 ust. 2 wymaga upoważnienia właściciela.
Przyjęcie przez organ a priori założenia, że o tym czy mamy do czynienia z zakładem czy jednostką organizacyjną uprawnioną do rejestracji pojazdu decyduje to, czy zakład czy też jednostka organizacyjna jest wpisana jako oddział do odpowiedniego rejestru, oparte zostały na niewłaściwej wykładni przepisu art. 73 ust. 2 cyt. ustawy i powoduje, że organy nie rozważyły materiału istotnego dla przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Skutki prawne wpisu oddziału do rejestru są wszakże inne niż to wywiodły organy. Są to skutki ogólne wynikające z art. 8, art. 17 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209) tj. wiarygodności, jawności rejestru czy wiary publicznej rejestru. Skoro w niniejszej sprawie okazało się, że "oddział" spółki nie został wpisany do rejestru, zatem można jedynie oceniać jako jednostkę organizacyjną spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która może działać na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez zarząd spółki.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło