SA/Sz 2041/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania o d d a l a skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) i art. 104 § 1 Kpa, po przeprowadzeniu postępowania na wniosek A. W. - orzekł o wymeldowaniu M. W. oraz jej syna M. W. z lokalu przy ul. [...]. Organ ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że M. W. wraz z synem nie zamieszkują w tym lokalu od [...]r. Lokal ten opuściła wraz synem z własnej woli, nie uczestniczy w kosztach utrzymania lokalu, nie ma w nim ich rzeczy osobistych. Z zeznań M. W. wynika, że lokal opuściła wraz synem ze względu na szykany ze strony byłego męża oraz że nie ma zamiaru do lokalu tego powrócić. W tej sytuacji organ uznał, że dalsze zameldowanie wyżej wymienionych w lokalu przy ul. [...] w [...] byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Opuszczając wraz z synem miejsce dotychczasowego pobytu pani M. W. nie dopełniła ciążącego na niej w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązku meldunkowego polegającego na wymeldowaniu się wraz z dzieckiem z tego miejsca najpóźniej w dniu jego opuszczenia. Organ ustalił nadto, że miejsce pobytu M. W. wraz synem jest znane. Odnosząc ustalony stan faktyczny do obowiązującego stanu prawnego organ wskazał, ze spełniona została przesłanka określona w art. 15 ust.2 zd. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych polegająca na opuszczeniu lokalu, co uzasadnia decyzję o wymeldowaniu. Od decyzji organu I instancji odwołanie wniosła M. W. domagając się jej uchylenia. Strona podniosła miedzy innymi, że decyzją odpowiednich władz wojskowych A. W. została przydzielona kwatera stała z uwzględnieniem członków rodziny uprawnionych do kwatery, tj. żony- M. i syna- M. Wyrokiem Sądu Okręgowego z Jej powództwa orzeczony został rozwód, sad ograniczył władzę rodzicielską ojca małoletniego, a nie orzekał o sposobie korzystania z mieszkania. Z mieszkania musiała się wyprowadzić z uwagi na długotrwałe i niestosowne zachowanie się ojca małoletniego, które w efekcie doprowadziło do zmian chorobowych syna M. oraz z powodu notorycznego i długotrwałego uchylania się A. W. od obowiązku alimentacyjnego. W dniu [...]r. wniosła pozew o podział majątku, a ponadto o przyznanie praw do mieszkania i o dalsze ograniczenie władzy rodzicielskiej A. W. W związku z powyższym, zdaniem odwołującej się, decyzja o wymeldowaniu była pochopna, nie uwzględniła istotnych życiowych potrzeb dziecka, naruszyła prawa dziecka i jego prawnej opiekunki. Wojewoda decyzją z dnia [...]r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda, podobnie jak uprzednio organ I instancji, zacytował pełne brzmienie art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po czym wyjaśnił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...]r. stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, prowadzący do utraty mocy obowiązującej tego przepisu z dniem 19 czerwca 2002 r. zmienił w sposób zasadniczy przesłanki zameldowania i wymeldowania. W konsekwencji, wydając decyzję o wymeldowaniu należy brać pod uwagę wyłącznie fakt opuszczenia lokalu, nie badając kwestii utraty uprawnień wymienionych w art. 9 ust. 2. Zdaniem Wojewody, w świetle zebranych w sprawie dowodów nie budzi wątpliwości, że odwołująca się oraz Jej syn spełnili przesłankę uzasadniającą wymeldowanie, a ustalenia dokonane w tym zakresie przez organ gminy są prawidłowe, skoro od [...]r. nie mieszkają w lokalu przy ul. [...]i koncentrują swoje interesy życiowe poza tym miejscem. Ustosunkowując się do odwołania organ II instancji wyjaśnił, że kwestie dotyczące sytuacji socjalnej i majątkowej, problemy związane z brakiem meldunku, oraz stosunków panujących miedzy byłymi małżonkami nie maja znaczenia w sprawie. Wymeldowanie osoby z pobytu stałego z określonego lokalu zapobiega jedynie utrzymywaniu fikcyjnej rejestracji meldunkowej i w żaden sposób nie wpływa na sferę praw podmiotowych osoby podlegającej wymeldowaniu. M. W. zaskarżyła powyższa decyzję ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia z powodu niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi zawarła argumenty podobne jak w odwołaniu. Ponadto zarzuciła zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu wyłącznie faktu opuszczenia lokalu, który to fakt jest bezsporny, a pominięciu najistotniejszej w sprawie okoliczności tj. przyczyny opuszczenia miejsca zameldowania, którą było naganne zachowanie się byłego męża. Skarżąca podkreśliła, że w świetle prawa opuszczenie miejsca pobytu stałego winno mieć charakter dobrowolny i wynikać z nieskrępowanego przejawu woli osoby opuszczającej lokal. Znęcanie się nad rodziną jest formą przymusu psychicznego i bezpośrednio wpływa na wolę innej osoby. W tej sytuacji zdaniem strony opuszczenie lokalu nie powinno być traktowane jako dobrowolne. Ponadto skarżąca oświadczyła, że chciałaby wrócić do spornego lokalu, wydanie przedmiotowej decyzji godzi wiec nie tylko w zasady współżycia społecznego, ale przede wszystkim narusza zasadę praworządności i prawdy materialnej. Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( P.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprawowana przez sądy administracyjne kontrola administracji publicznej dokonywana jest według kryterium zgodności z prawem. Oznacza to między innymi, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję ostateczną bada czy decyzja ta jest zgodna z przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz czy w toku postępowania nie zostały naruszone w istotny sposób przepisy procedury administracyjnej. W przypadku ustalenia, że decyzja obarczona jest istotnymi wadami prawnymi sąd - w zależności od ustalonego rodzaju i stopnia naruszenia- decyzję taką uchyla lub stwierdza jej nieważność. Materialno- prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 15 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Według tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego ( przy czym miejsce jej aktualnego pobytu można ustalić). Sformułowane tym przepisem przesłanki wymeldowania, tj. utrata uprawnień z art. 9 ust.2 i opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu bez wymeldowania zostały ograniczone do drugiej z nich w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 ( Dz. U. Nr 78, poz. 716) stwierdzającego niezgodność z Konstytucją art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, co prawidłowo ustaliły i zinterpretowały organy orzekające w sprawie. Z powyższego wynika zatem, że w dla oceny czy istnieją podstawy prawne wymeldowania skarżącej i jej syna z dotychczasowego miejsca pobytu, niezbędne było ustalenie czy M. W. wraz synem opuściła bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Jak trafnie podniosła M. W. w skardze, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się powszechnie, że przesłanka opuszczenia miejsca dotychczasowego pobyt jest spełniona tylko wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter dobrowolny. Wbrew jednak wywodom skargi brak jest w sprawie podstaw faktycznych do podważenia zaskarżonej decyzji co do ustalenia zaistnienia tak rozumianej przesłanki opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zawarte w skardze oświadczenia wskazujące na zamiar powrotu do miejsca pobytu stałego dla kontroli legalności zaskarżonego aktu są bezprzedmiotowe, bowiem sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a rozstrzyga w granicach przedmiotowych i podmiotowych sprawy rozpatrzonej decyzją ostateczną według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania tej decyzji. Należy zatem przypomnieć, że organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania stron. Skarżąca do protokołu przesłuchania z dnia [...]r., który podpisała po przeczytaniu, zeznała między innymi : " (...) przedmiotowy lokal opuściłam wraz synem ponieważ nie mogłam dłużej znieść znęcania się psychicznego i fizycznego nade mną i synem. Opuściłam ten lokal pod nieobecność męża. Był wówczas na poligonie. (...) Do lokalu przy ul. [...]nie mam zamiaru powrócić." Z zeznania tego wynika, jeśli nawet skarżąca opuściła miejsce stałego pobytu z takiej jak wskazana w cytowanym zeznaniu przyczyny, to od tego momentu ([...]r. ) do chwili złożenia zeznania nie czyniła starań o powrót do miejsca stałego zameldowania, a przeciwnie nie miała zamiaru do tego lokalu powrócić. Nie popełnił zatem organ odwoławczy żadnego błędu w ocenie materiału dowodowego zebranego na powyższą okoliczność i w konsekwencji trafnie przyjął, że skarżąca " utraciła zamiar powrotu do tego lokalu". Ustalenie to, rozważone w kontekście - wyłącznie rejestracyjnego - celu jakiemu służy obowiązek meldunkowy przewidziany w ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, prowadzi do wniosku, że brak zamiaru powrotu do miejsca stałego zameldowania, urządzenie centrum życiowego w innym miejscu, jest równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem miejsca dotychczasowego i uzasadnia wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu, skoro osoba zobowiązana sama się nie wymeldowała, Z powyższych względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.