SA/Sz 2046/03

WyrokWSA w Szczecinie2005-02-02

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obligatoryjne zwolnienie funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, w związku z wniesieniem aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, może nastąpić, gdy akt oskarżenia został wniesiony przed wejściem w życie tego przepisu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przepis art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wprowadzony nowelizacją z dnia 23 kwietnia 2003 r., stanowił podstawę do obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby w przypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Sąd uznał, że sam fakt wniesienia aktu oskarżenia, niezależnie od daty jego wniesienia do sądu i daty popełnienia przestępstwa, jest wystarczającą przesłanką do zwolnienia, a jego zastosowanie w niniejszej sprawie nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, gdyż przepis ten obowiązywał w dacie wydania decyzji o zwolnieniu.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej zwolnił P. S. ze służby celnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, wskazując na wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo. P. S. kwestionował decyzję, podnosząc zarzut naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz oraz domniemania niewinności, gdyż akt oskarżenia został wniesiony przed wejściem w życie przepisu stanowiącego podstawę zwolnienia. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. P. S. złożył skargę do WSA w Szczecinie, powtarzając argumentację.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lutego 2005r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby o d d a l a skargę Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) zwolnił P. S. ze służby w Izbie Celnej i decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że ustalono, iż w dniu [...]r. Prokurator Prokuratury Rejonowej wniósł przeciwko P. S. akt oskarżenia o trzy czyny kwalifikowane z art. 231 § 1 kk. W tym stanie faktycznym organ stwierdził, że w związku z wniesieniem przeciwko P. S. aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, zwolnienie tego funkcjonariusza celnego ze służby na podstawie powołanego wyżej artykułu ustawy o Służbie Celnej jest obligatoryjne. P. S. z decyzją tą nie zgodził się i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że art. 25 ust. 1 pkt 8a został dodany ustawą z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. z 2003r. Nr 120, poz. 1122), a więc w czasie gdy toczyło się już przed Sądem Rejonowym postępowanie karne. Zdaniem strony w takiej sytuacji decyzja o zwolnieniu ze Służby Celnej jest sprzeczna z zasadą nie działania prawa wstecz, jak również narusza wyrażoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP zasadę domniemania niewinności. Ponadto, wskazując na treść przepisu art. 3 ust. 1 ww. ustawy, podniósł, że prowadzone przez organ postępowanie, jako ostatecznie nie zakończone, winno toczyć się według przepisów dotychczasowych. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]r. działając na podstawie art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku P. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu tej decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby celnej w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego. Zwolnienie w takim wypadku jest obligatoryjne i nie zależy od uznania dyrektora izby. Podstawą do wydania decyzji z dnia [...]r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności był fakt wniesienia przeciwko P. S. w dniu [...]r. przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej aktu oskarżenia w sprawie [...]o czyny z art. 231 §1 kk. Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentacji zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wyjaśnił, że w dyspozycji art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej mówi się tylko o fakcie wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Zatem sam fakt wniesienia aktu oskarżenia o takie przestępstwo, nie zależnie od terminu jego wniesienia do sądu, jest wystarczającą przesłanką obligującą dyrektora izby do wydania decyzji o zwolnieniu. P. S. w skardze wniesionej na powyższą decyzje ostateczną do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie postawił zarzut obrazy art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i na poparcie tego zarzutu przytoczył taką samą argumentację jaką podniósł wcześniej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto powołał się na to, że w sprawie karnej nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok. Na tych podstawach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Celnej odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Skarga jest niezasadna bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem, nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest (faktu tego skarżący nie kwestionuje), że w dniu [...]r. prokurator wniósł przeciwko P. S. akt oskarżenia o czyny kwalifikowane z art. 231 § 1 Kodeksu karnego, a wiec o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Zgodnie ze stanowiącym materialną podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepisem art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, który to przepis dodany został do tej ustawy mocą art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003r. o zmianie ustawy - kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (ogłoszonej w Dz. U. Nr 120, poz. 1122 z dnia 10 lipca 2003 r., wchodzącej w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia), funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku: "wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego." Dosłowne brzmienie cytowanego przepisu nie pozostawia cienia wątpliwości co do tego, że stawiany skargą zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony. Skarżący naruszenia tego upatruje w tym, że akt oskarżenia stanowiący przyczynę zwolnienia Go ze służby został wniesiony do sądu w dniu [...]r., a więc przed dniem wejścia w życie wyżej wskazanego art. 25 ust.1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej i z faktu tego wyprowadza zarzut działania prawa wstecz. Odnosząc się do tak rozumianego zarzutu skargi należy zatem zwrócić uwagę na to, że z woli ustawodawcy przesłanką obligatoryjnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej jest sam fakt wniesienia przeciwko niemu aktu skarżenia do sądu o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, natomiast czas popełnienia tego przestępstwa, jak i data wniesienia aktu oskarżenia do sądu nie należą do ustawowych przesłanek zwolnienia ze służby na tej podstawie prawnej. W chwili zwolnienia P. S. ze służby przepis art. 25 ust 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej obowiązywał, skoro wszedł w życie 10 sierpnia 2003 r., a pierwszą decyzję w sprawie orzekającą o zwolnieniu i opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności wydano [...]r. W tym stanie faktycznym i prawnym, w uzasadniony sposób nie można zatem mówić o działaniu prawa wstecz. Dlatego skarga jako niezasadna została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło