SA/Sz 2056/03
WyrokWSA w Szczecinie2005-10-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska, Sędzia WSA Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą kwotę długu celnego, mimo sprzecznych informacji w dokumentach dotyczących tożsamości przewoźnika odpowiedzialnego za procedurę tranzytu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ celny nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie ustalił jednoznacznie, który z podmiotów (P. A. S.A., P. S.A. z siedzibą w W., P. M. sp. z o.o., P. S.A. z siedzibą w B.) jest przewoźnikiem odpowiedzialnym za dług celny. Informacje w dokumentach były niejednoznaczne i sprzeczne, co naruszało przepisy postępowania, w tym art. 122 i 191 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła długu celnego powstałego w związku z niedostarczeniem towaru objętego procedurą tranzytu do urzędu celnego przeznaczenia. Organ celny I instancji określił kwotę długu celnego wobec P. S.A. Dyrektor Izby Celnej uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego ponownie określił kwotę długu celnego wobec P. S.A. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa celnego i Ordynacji podatkowej, kwestionując ustalenie, że P. S.A. jest głównym zobowiązanym.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Protokolant: Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi P. w W na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie długu celnego 1. u c h y l a zaskarżoną decyzję 2. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
W dniu [...] w Oddziale Celnym przedstawiono i zgłoszono do procedury tranzytu blachy stalowe oraz rury ze stali przewożone pod osłoną karnetu [...] Przewożony przez firmę P. S.A. w/w towar winien być dostarczony przez ten podmiot do urzędu celnego przeznaczenia wskazanego w polu [...] karnetu - do Oddziału Celnego w terminie do[...] . W związku z nie wywiązaniem się z obowiązku wynikającego z procedury tranzytu polegającym na niedostarczeniu towaru objętego procedurą do urzędu celnego przeznaczenia Dyrektor Urzędu Celnego wszczął postępowanie w sprawie uregulowania sytuacji w/w towaru objętego procedurą tranzytu.
Decyzją nr [...] z dnia[...] . na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 13 § 1 i § 2 ,art.23, art. 25, art. 35 §1 i § 3, art. 84, art. 85 § 1, art.95 i art. 212 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny ( Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz.802 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z 12.12.2000 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz.U. Nr 107, poz.1217) skierowaną do P.S.A., który nabywając uprawnienia do przewozu towarów zgodnie z procedurą TIR przejął na siebie obowiązek przeprowadzenia operacji TIR, określono kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł.
Na skutek odwołania strony z [...] r. (którego brak w aktach sprawy), decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 233 § 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu faktycznym decyzji organ wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji została skierowana do przewoźnika towaru w procedurze tranzytu –P S.A. wskazanego w polu [...] listu przewozowego [...] oraz w polu [...] karnetu TIR. Jako wadę obligującą do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej wskazał na przesłankę z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. oczywistą sprzeczność między rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu polegającą na powołaniu w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 212 Kodeksu celnego w sytuacji gdy w sprawie ma zastosowanie art. 211 § 1 Kodeksu celnego.
Po przekazaniu sprawy organ pierwszej instancji ponownie wszczął postępowanie postanowieniem z [...] wobec P. S.A. i po przeprowadzeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] skierowaną do przewoźnika towaru w procedurze tranzytu – P. S.A. Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł w związku ze stwierdzeniem nie zakończenia procedury tranzytu i usunięcia towaru spod dozoru celnego. W decyzji wskazano, ze[...] . w Oddziale Celnym objęto procedurą tranzytu towary w postaci blachy stalowej oraz rur ze stali pod osłoną karnetu TIR. Przewoźnikiem była zgodnie z zapisem w polu 4 karnetu TIR firma P. S.A. W związku z brakiem potwierdzenia zamknięcia procedury tranzytu organ zawiadomił pismem [...] Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce o nie zwolnieniu karnetu TIR wydanego dla firmy P. S.A.
W odwołaniu od ww decyzji strona, poprzez pełnomocnika, podniosła, iż w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania faktów, które zostały uznane za udowodnione oraz dowodów, którym organ I instancji dał wiarę. Zdaniem Odwołującego się, bezpodstawne jest ustalenie, że P. S.A. jest przewoźnikiem w sprawie, zaś przepis art. 3 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzonej w Genewie dnia 19.05.1956r. nie znajduje zastosowania. Ponadto reprezentujący Spółkę zarzucił, iż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 190 i art. 191 0rdynacji podatkowej, co miało wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Decyzją nr [...] z dnia [....] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W przedmiotowej sprawie towar został usunięty spod dozoru celnego, gdyż nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego na mocy art. 211 § 1 Kodeksu celnego. Krąg dłużników, czyli osób zobowiązanych do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego, określa art. 211 § 3 Kodeksu celnego. Dalej organ wskazał, że zobowiązana do wykonania obowiązków wynikających z procedury tranzytu, którą towar był objęty, tj. przedstawienia towaru w Oddziale Celnym w K. w terminie do dnia [...] była P.S.A. - odpowiedzialność ta wynika z samego faktu korzystania z procedury celnej.
Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie nie dopatrzył się uchybień formalnych organu celnego I instancji w toku postępowania. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Celnego podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zapewnił Stronie czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez informowanie na piśmie o wszystkich podejmowanych czynnościach. Umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych i żądań wyznaczając postanowieniem z dnia [...] . termin siedmiodniowy. Analiza materiału dowodowego wskazuje,. iż w toku postępowania organ celny wyjaśniał stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.
Biorąc pod uwagę konieczność oceny całości zebranego materiału dowodowego, Naczelnik Urzędu Celnego nie mógł w sprawie pominąć międzynarodowych listów przewozowych CMR. Powołując się na art. 3 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) sporządzonej w Genewie dnia 19.05.1956r. organ celny pierwszej instancji nie określił na jego podstawie powstania nowych publicznoprawnych praw czy obowiązków Strony. Potwierdził jedynie pozycję P. S.A. w procedurze tranzytu za karnetem TIR jako przewoźnika. W procedurze tranzytu z zastosowaniem karnetu TIR wolę wykonania obowiązków przewidzianych procedurą tranzytu wyraża osoba otrzymując taki karnet. Ją bowiem dotyczy uproszczony sposób przewozu towarów. Ona też jest zobowiązana stosownie do art. 21 w/w Konwencji oraz art. 101 § l i § 2 Kodeksu celnego do przedstawienia w wyznaczonym terminie i we wskazanym przez organ celny urzędzie celnym towaru oraz przestrzegania procedury tranzytu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Pełnomocnik Skarżącego zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 211 § 3 pkt. 4 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie, iż dłużnikiem jest P. S.A. Zdaniem Skarżącego przeprowadzone postępowanie celne nie dało podstawy do ustalenia, że Spółka jest głównym zobowiązanym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna, bowiem z naruszeniem przepisów postępowania a w szczególności art. 122 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie wyjaśniono istotnych okoliczności w sprawie.
Z treści dokumentów wynika, że w dniu [...] do procedury tranzytu w Oddziale Celnym, przedstawiony i zgłoszony został towar, z terminem dostarczenia do dnia [...] do Urzędu Celnego jako urzędu przeznaczenia.
Towar przewożony był pod osłoną karnetu TIR i pozostawał pod dozorem celnym (art. 35 ustawy z dnia z dnia [...] r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r., poz.802 ze zm.) Na skutek kradzieży w dniu [...] r. przewożony towar został usunięty spod kontroli celnej i nie dostarczono go do urzędu celnego przeznaczenia.
Stosownie do treści art. 2 § 2 Kodeksu celnego, wprowadzenie towaru na polski obszar celny lub jego wyprowadzenie z polskiego obszaru celnego powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego, jeżeli przepisy prawa, w tym umowy międzynarodowe, nie stanowią inaczej. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR (Konwencja TIR) sporządzonej w Genewie dnia 14.11.1975r., a w zakresie nieunormowanym Konwencją regulacje Kodeksu celnego. Zgodnie z przepisem art. 36 Konwencji TIR, każde naruszenie postanowień Konwencji narazi naruszającego w państwie, w którym naruszenie zostało dokonane, na sankcje przewidziane przez ustawodawstwo tego państwa. W rozpatrywanej sprawie naruszenie regulacji Konwencji TIR nastąpiło w Polsce, stąd przepisy Kodeksu celnego będą miały tu zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 98 Kodeksu celnego, procedura tranzytu zostaje zakończona, gdy towary i odpowiednie dokumenty zostaną przedstawione w urzędzie celnym przeznaczenia, zgodnie z przepisami tej procedury. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie w celu zakończenia procedury tranzytu i objęcia towaru nową procedurą celną, osoba do tego zobowiązana ma obowiązek stawienia się w urzędzie celnym wskazanym w polu [...] karnetu TIR z towarem i dokumentami oraz dokonania w/w czynności.
Bezsporne jest w przedmiotowej sprawie, że procedura tranzytu nie została zakończona, towar nie został przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia, co skutkowało powstaniem długu celnego.
Spór pomiędzy stronami wynika w istocie z odmiennej oceny stanu faktycznego – o ile organ przyjmuje, że zgodnie z zapisem zawartym w polu[...] karnetu TIR i w polu [...] listu CMR przewoźnikiem odpowiedzialnym za dług celny jest P. S.A. z siedzibą [...] przy [...] , to strona skarżąca podnosi, że organ nie dokonał ustaleń z których wynikałoby, że przewoźnikiem była P. S.A.
Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że w karnecie TIR w polu figuruje P. S.A. z siedzibą przy ul. [...] zaś w liście przewozowym CMR (Nr [...] oraz[...] ), we wskazanym przez organ, polu [...] figuruje P.M. sp. z o.o. z siedzibą
[...]
Z załączonych na etapie postępowania sądowego, kserokopii wypisów z rejestru handlowego odnośnie spółki P. M. sp. z o.o. wynika, że ma siedzibę [...] przy [...] P.S.A. w [...] przy ul. S. Z przedstawionych wyciągów z rejestru handlowego nie wynika, jak wywodzi to organ, że spółka P. A. S.A. zmieniła nazwę na P. S.A . W związku z tym ustalenia zatem organu w tym zakresie, nie znajdują potwierdzenia.
Wskazać też należy, że w trakcie postępowania decyzję z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego skierował do firmy P. A. S.A. z siedzibą w W. ul. [...] ; w zawiadomieniu z dnia [...] r. skierowanym do Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce podano, że posiadaczem karnetu był P. A. S.A., decyzję z dnia [...] . Dyrektor Izby Celnej skierował do P. S.A. wskazując w uzasadnieniu, że z pola [...] karnetu TIR oraz pola [...] listu CMR wynika, że przewoźnikiem jest P. S.A. z siedzibą [...] ul. [...] .
W uzasadnieniu ponownej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] skierowanej do P. S.A., wskazano że przewoźnikiem jak wynika to z pola [...] karnetu TIR jest P. A. S.A. W zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] . stwierdzono, że posiadaczem karnetu TIR przewożącym towar pod jego osłoną, figurującym w polu[...] karnetu TIR i wskazanego w polu 16 międzynarodowego listu przewozowego CMR a tym samym zobowiązanym do dostarczenia towaru do urzędu celnego przeznaczenia jest P. S. A. w W.
Ponadto z akt sprawy wynika, że P. S.A. z siedzibą w B. pismem z dnia [...] . przesłał do organu faktury (szt.5) informując, że skradziony samochód się nie odnalazł.
Z załączonych na etapie postępowania sądowego, do pisma z dnia [...] kserokopii wypisów z rejestru handlowego odnośnie spółki P. T. S.A. wynika, że posiada siedzibę w B., P. M. sp. z o.o. w W. przy ul. [...], P. S.A. w W przy [...] Z przedstawionych wyciągów z rejestru handlowego nie wynika, jak wywodzi to organ, że spółka P. A. S.A. zmieniła nazwę na P.S.A .
Dodatkowo w piśmie z dnia [...] organ wskazał, że podmioty -spółka P. S.A., P. M. sp. z o.o., P. S.A., były powiązane kapitałowo i w sposób gospodarczy, wchodzą w skład grupy kapitałowej i stąd organ wywodzi, że można wyprowadzić wniosek, że prowadzą działalność polegającą na wzajemnym zlecaniu sobie określonych czynności.
Ze względu na niejednoznaczne a nawet sprzeczne w cytowanych wyżej dokumentach informacje, rzeczą organu odwoławczego będzie dokładne wyjaśnienie, który z podmiotów wymienionych w tych dokumentach: spółka P. A. S.A. wg. organu po zmianie nazwy w 1999 r. P. S.A. z siedzibą w W. ul. [...] (co wymaga także udokumentowania), P. M. sp. z o.o. z siedzibą w W. ul.[...] , P. S.A. z siedzibą w B. jest podmiotem zobowiązanym. Ponadto w ponownym rozstrzygnięciu organ winien odnieść się do zarzutów skarżącego stosownie do art. 101, art. 99 § 1, art. 97 § 1, §3, § 5 ustawy kodeks celny.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 li c), art. 152, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło